पूर्व विदर्भात धानावर गादमाशी, खोडकिडीचा प्रादुर्भाव
विनोद इंगोले
सोमवार, 25 सप्टेंबर 2017

कृषी विभागाकडून नुकतेच नियंत्रणाविषयी मार्गदर्शन करण्यात आले. परंतु उत्पादकतेवर परिणाम तर होणारच आहे. बहुतांश भागांत खोडकिडी दिसून आली.
- ज्ञानेश्‍वर बावनकुळे, मकरधोकडा, ता. जि. भंडारा.

नागपूर ः पूर्व विदर्भात यंदा पावसाअभावी ८० टक्‍के क्षेत्रावरच धान पिकाची लागवड झाली आहे. येथील पाच जिल्ह्यांत सुमारे सात लाख हेक्‍टरवर धान (भात) पीक घेतले जाते. या वर्षी भातशेतीला पूरक पाऊस झाला नाही. उशिरा रोवणी आणि हवामान बदलाने धान पिकाला कीड-रोगाने पोखरले असून, पिकाला वाचविण्याचे आव्हान शेतकऱ्यांसमोर निर्माण झाले आहे.

भंडारा व नागपूर जिल्ह्यांत सुमारे दोन लाख एकर क्षेत्र यामुळे पडीक राहिल्याचा अंदाज वर्तविला जात आहे. भंडारा जिल्ह्यात या वर्षी सरासरीच्या केवळ ६८ टक्‍केच; तर नागपूर जिल्ह्यात ९८ टक्‍के रोवणी होऊ शकली. गोंदिया जिल्ह्यात ७४, चंद्रपूर ८३ आणि गडचिरोली जिल्ह्यात सरासरीच्या तुलनेत सर्वाधिक १९०६ टक्‍के क्षेत्रावर रोवणी झाल्याचे शासकीय आकडेवारी सांगते.

धान रोपवाटिका टाकल्यानंतर २१ दिवसांत त्याची पुनर्लागवड करावी लागते. परंतु धान पऱ्हे ७० ते ८० दिवसांचे होऊनही पाऊस आला नाही. परिणामी रोवणी रखडली. पऱ्हे टाकल्यानंतर पावसाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या शेतकऱ्यांना रोवणीच (पुनर्लागवड) करता आली नाही.

उशिरा रोवणी केलेल्या धानावर कीड-रोगाचा प्रादुर्भाव झाला आहे. पानावर कडा करप्याचा प्रादुर्भाव वाढीस लागला आहे. यामध्ये पानांच्या कडा करपतात. प्रतिकूल हवामान हे त्यामागील कारण आहे. पानावर, खोडावर व लोंबीवर तपकीरी ठिपके पडतात. जिवाणूजन्य रोगाची लक्षणेदेखील काही भागांत दिसून आली आहेत. झाडाची अन्न तयार करण्याची प्रक्रिया यामुळे थांबते, असे भंडारा केव्हीकेच्या तज्ज्ञ डॉ. उषा डोंगरवार सांगतात.

लाखनी तालुक्‍यात गादमाशीचा प्रादुर्भाव झाला आहे. फुटव्यावरच गादमाशी हल्ला करते. जुन्या म्हणजे रोवणीला दोन, अडीच महिने झाले अशा धानावर खोडकिडीचा प्रादुर्भाव दिसू लागला आहे. लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव पऱ्हे असतानाच्या काळातच दिसला होता. या सर्व कारणांमुळे पूर्व विदर्भात धान उत्पादकतेत घट होण्याची शक्‍यता वर्तविली जात आहे.
 

धान लागवडीचे सरासरी क्षेत्र हेक्‍टरमध्ये (कंसात प्रत्यक्ष रोवणी)
नागपूर ७३६.०० (७२१.३८)
भंडारा १८२८.०० (१२४६.४३)
गोंदिया १७८२.०० (१३१५.५१)
चंद्रपूर १४६५.०० (१२१२.५५)
गडचिरोली १५३२.०० (१६३३.५५)
एकूण ७३४३.०० (६१२९.२१)

इतर अॅग्रो विशेष
निशिगंध लागवड तंत्रज्ञान निशिगंधाची फुले अत्यंत सुवासिक व आकर्षक असतात....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
‘जीवनसंगिनी’ची प्रकाशवाटनैसर्गिक आपत्तींचा कहर आणि अनिश्चित बाजार अशा...
बीजी ३ च्या विनापरवाना विक्रीवर...मुंबई : तणनाशक सहनशील (हर्बिसाईड टाॅलरंट)...
रब्बी पिकांचे पाणी व्यवस्थापन महत्त्वाचेरब्बी हंगामामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी...
राज्यात कापूस खरेदी २५ पासूननागपूर : राज्यात बुधवार (ता. २५) पासून पणन...
नेताओं की दिवाली, किसानों का दिवालादोन दिवसांपूर्वी मला अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी...
ऊसावरील कीडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन तपशील : पूर्व मशागत     कीड...
वऱ्हाडातील प्रकल्पांची ‘तहान’ कायमअकोला  ः दिवाळीचे पर्व सुरू झाले; मात्र या...
शेतशिवारांत लवकरच 'ड्रायव्हर' विना...पुणे : सर्जा-राजाच्या परंपरेने चालणाऱ्या भारतीय...
कतृर्त्वाचे उजळले दीप घरची शेतकरी कुटुंबाची पार्श्वभूमी. शिक्षण पूर्ण...
‘महाबीज’ करणार २७ जिल्ह्यांत बीजोत्पादनअकोला ः राष्ट्रीय कृषी विस्तार व तंत्रज्ञान...
एक चमचा तेलामुळे शोषली जातील हिरव्या...एक चमचा तेलाचा हिरव्या भाजीसोबत केलेला उपयोग,...
भाजीपाला प्रक्रियेतून उद्योगांना मिळेल...भाजीपाल्यापासून जास्तीत जास्त प्रक्रियायुक्त...
कोल्हापूर जिल्ह्यात सततच्या पावसाने...कोल्हापूर : सततच्या पावसामुळे पिकात पाणी साचून...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
मुहूर्तालाच खोडाकर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा...
शेतकऱ्यांना प्रक्रिया उद्योग,...पुणे ः ‘‘स्टार्चचे प्रमाण निम्म्यापेक्षा कमी...
उस पिकावरील कीड - रोगांचे नियंत्रणकीड नियंत्रण :  खोड कीड : किडीचा...
आधुनिक बळी जागा झालायदीपावली हा सण भारत वर्षात वेगवेगळ्या रूपात साजरा...