भातावर करपा, तांबेरा, पाने गुंडाळणारी अळी
राजकुमार चौगुले
सोमवार, 25 सप्टेंबर 2017

 सध्या उन पावसाचा खेळ सुरू आहे. पाऊस थांबल्यास जादा कालावधीच्या भात जातीवर करप्याचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो.
- प्रा. चंद्रकांत सरवटे, प्रभारी अधिकारी, कृषी संशोधन केंद्र, राधानगरी, जि. कोल्हापूर

कोल्हापूर : राज्यात अनेक ठिकाणी पाऊस सुरू असला तरी त्यात सातत्य नसल्याने राज्यातील भात पट्ट्यात अनेक ठिकाणी तांबेरा, करप्यासह पाने गुंडाळणाऱ्या अळीने शिरकाव केला आहे. राज्यात प्रत्येक वेगवेळ्या भागात रोग, कीड पसरत आहे. विदर्भ व पश्‍चिम महाराष्ट्रातील काही जिल्ह्यांत याची तीव्रता जाणवत आहे, यामुळे भात उत्पादक हवालदिल झाला आहे.

भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आदी जिल्ह्यांमध्ये दमट हवामानामुळे करप्याचा प्रादुर्भाव वाढला आहे. पावसाचा अनियमितपणा व वाढलेली उष्णता यामुळे विदर्भातील बहुतांशी जिल्ह्यात भातावर करपा दिसत आहे. पश्‍चिम महाराष्ट्रातील भातावर तांबेऱ्याचा प्रादुर्भाव आढळत आहे. पश्‍चिम महाराष्ट्रात सुमारे ३ लाख हेक्‍टर क्षेत्रावर भात पिकाची लागवड झाली आहे. करप्यामुळे भाताची पाने वाळून जाऊ लागली आहे. काही ठिकाणी जास्त प्रमाणात तर काही ठिकाणी कमी प्रमाणात का होइना परंतु, भातक्षेत्रावर रोग किडीचा प्रादुर्भाव झाल्याने उत्पादनात घट येण्याची शक्‍यता वर्तविण्यात येत आहे.

वाढीच्या अवस्थेत असणाऱ्या भाताचे तांबेऱ्यामुळे नुकसान होत आहे. या भागात यंदा शेवटच्या टप्प्यात पाऊस झाला असला तरी कधी पाऊस तर कधी कडक ऊन असे हवामान असल्याने ते रोगाला निमंत्रण देत असल्याची माहिती तज्ज्ञांनी दिली. पुणे, लोणावळा भागात भातावरील रोग किडीचे प्रमाण अधिक आहे. नाशिक मध्येही करप्याची लागण झाली आहे. पावसाची अनियमितता अशीच राहिल्यास उशिरा पक्व होणाऱ्या भाताला त्याचा फटका बसू शकतो, असे मत शास्त्रज्ञांनी व्यक्त केले.

कोकणात परिस्थिती नियंत्रणात?
कोकणात सुमारे चार लाख हेक्‍टर क्षेत्रावर भाताची लागवड आहे. गेल्या महिन्याच्या कालावधीत चांगला पाऊस झाल्याने कोकणातील भातावर रोग कीड अत्यल्प प्रमाणात असल्याचे कृषी विभागातून सांगण्यात आले. गेल्या पंधरवड्यापासून पावसाचे प्रमाण वाढल्याने रोग कीडही अपवाद वगळता नसल्याचे कृषी विभागातून सांगण्यात आले. सावंतवाडी विभागात काही प्रमाणात निळे भुंगेरे आढळून आले आहेत. पण त्याची तीव्रता कमी असल्याचे सांगण्यात आले.

नाशिक जिल्ह्यातील इगतपूरी भागात सध्या तरी लवकर लागवड झालेल्या क्षेत्रात करप्याचा प्रादुर्भाव झाला आहे. याचबरोबर पाने गुंडाळणारी अळीही अनेक ठिकाणी सापडत आहे. पण एकूण क्षेत्राच्या तुलनेत हे प्रमाण फारसे नाही. पण हवामान बदलल्यास यात वाढ होऊ शकते, असे विजय पाटील (सहाय्यक संचालक, इगतपुरी संशोधन केंद्र, नाशिक) यांनी सांगितले.

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात काही प्रमाणात निळ्या भुंगेऱ्याचा प्रादुर्भाव आढळला आहे. पण तो सध्या तरी फारसा नुकसानकारक नाही. सध्या पावसाचा जोर असल्याने भाताची काढणी होइपर्यत रोग कीड येण्याची शक्‍यता कमी आहे, असे अजित आडसुळे ( उपविभागीय कृषी अधिकारी सावंतवाडी, जि., सिंधुदुर्ग) यांनी स्पष्ट केले.

इतर अॅग्रो विशेष
निशिगंध लागवड तंत्रज्ञान निशिगंधाची फुले अत्यंत सुवासिक व आकर्षक असतात....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
‘जीवनसंगिनी’ची प्रकाशवाटनैसर्गिक आपत्तींचा कहर आणि अनिश्चित बाजार अशा...
बीजी ३ च्या विनापरवाना विक्रीवर...मुंबई : तणनाशक सहनशील (हर्बिसाईड टाॅलरंट)...
रब्बी पिकांचे पाणी व्यवस्थापन महत्त्वाचेरब्बी हंगामामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी...
राज्यात कापूस खरेदी २५ पासूननागपूर : राज्यात बुधवार (ता. २५) पासून पणन...
नेताओं की दिवाली, किसानों का दिवालादोन दिवसांपूर्वी मला अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी...
ऊसावरील कीडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन तपशील : पूर्व मशागत     कीड...
वऱ्हाडातील प्रकल्पांची ‘तहान’ कायमअकोला  ः दिवाळीचे पर्व सुरू झाले; मात्र या...
शेतशिवारांत लवकरच 'ड्रायव्हर' विना...पुणे : सर्जा-राजाच्या परंपरेने चालणाऱ्या भारतीय...
कतृर्त्वाचे उजळले दीप घरची शेतकरी कुटुंबाची पार्श्वभूमी. शिक्षण पूर्ण...
‘महाबीज’ करणार २७ जिल्ह्यांत बीजोत्पादनअकोला ः राष्ट्रीय कृषी विस्तार व तंत्रज्ञान...
एक चमचा तेलामुळे शोषली जातील हिरव्या...एक चमचा तेलाचा हिरव्या भाजीसोबत केलेला उपयोग,...
भाजीपाला प्रक्रियेतून उद्योगांना मिळेल...भाजीपाल्यापासून जास्तीत जास्त प्रक्रियायुक्त...
कोल्हापूर जिल्ह्यात सततच्या पावसाने...कोल्हापूर : सततच्या पावसामुळे पिकात पाणी साचून...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
मुहूर्तालाच खोडाकर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा...
शेतकऱ्यांना प्रक्रिया उद्योग,...पुणे ः ‘‘स्टार्चचे प्रमाण निम्म्यापेक्षा कमी...
उस पिकावरील कीड - रोगांचे नियंत्रणकीड नियंत्रण :  खोड कीड : किडीचा...
आधुनिक बळी जागा झालायदीपावली हा सण भारत वर्षात वेगवेगळ्या रूपात साजरा...