agriculture news in marathi, pest attack on cotton, Nagpur | Agrowon

कपाशीवरील कीड-रोग म्हणजे कृषी विभागाचे अपयश
विनोद इंगोले
रविवार, 8 ऑक्टोबर 2017

बीटी बियाण्यासोबतच नॉनबीटी बियाण्याचे पाकिट दिले जाते. शेतकरी ते फेकून देतात. चीनमध्ये २० टक्‍के रिफ्युजीचा वापर होतो. त्यामुळे आजही त्या ठिकाणी बीजी-१ या तंत्रज्ञानाचाच वापर होत आहे. बीजी-२ हे तंत्रज्ञान अवघ्या पाच वर्षांतच कीडरोगाला बळी पडले हेदेखील सत्य नाकारता येत नाही. यापुढे बीटी बियाण्यातच नॉनबिटी मिक्‍स करून देण्याचे प्रस्तावित आहे.
- प्रभाकर राव, अध्यक्ष, नॅशनल सीड्स असोसिएशन ऑफ इंडिया.

यवतमाळ ः बीटी लागवड क्षेत्रात नॉनबीटी (रिफ्युजी) लावणे गरजेचे आहे; परंतु यामुळे उत्पादन घटते म्हणून याकडे दुर्लक्ष झाल्याने कीडरोगांचा प्रादुर्भाव वाढळा. त्यानंतर कीडरोगाच्या नियंत्रणासाठी अतिरेकी फवारणी होऊ लागली, असे तज्ज्ञांनी सांगितले. याविषयी जनजागृतीत कृषी विभाग कमी पडल्याचा आरोप आता होऊ लागला आहे.

निसर्गाने सर्वांना जगण्याचा अधिकार दिला आहे. त्यानुसार बीटी आल्यानंतर कापसावर जीवनक्रम अवलंबून असलेल्या किडींचे काय? असा प्रश्‍न उपस्थित होत होता. बीटी कपाशीवर किडीचा प्रादुर्भाव कमी व्हावा तसेच किडींना जगण्यासाठी कपाशीची पान, बोंड मिळावी यासाठी बीटी लागवड असलेल्या शेतात नॉनबीटी (रिफ्युजी) काही प्रमाणात लावली जाते. ४५० ग्रॅम बीटीसोबत १२० ग्रॅम नॉनबीटी बियाणे पाकीट दिले जाते. त्याची लागवड करणे सक्‍तीचे आहे; परंतु नॉनबीटी बियाणे लावल्यामुळे तितके उत्पादन कमी होईल, म्हणून शेतकरी रिफ्युजी लावत नाही.

या वर्षी यवतमाळ जिल्ह्यात ४ लाख ७० हजार हेक्‍टरपैकी एक हेक्‍टरवरदेखील नॉनबीटी लावले गेले नाही. त्यामुळे किडींमध्ये प्रतिकारशक्‍ती वाढली आणि परिणामी नुकसानीची पातळीदेखील. यावर नियंत्रणासाठी शेतकऱ्यांकडून अनावश्‍यक आणि शिफारसीत मात्रेपेक्षा अधिक कीडनाशकाची फवारणी झाली आणि अनेकांचे बळी गेले.

कृषी विभागाला जनजागृतीत अपयश
नॉनबीटी बियाण्याचे पाकीट बीटी बियाण्यासोबत दिले जाते; परंतु शेतकरी नुकसान होते म्हणून नॉनबीटी बियाणे लावत नाही. याविषयी कृषी विभागाने जागृती करणे गरजेचे होते; परंतु हंगामाच्या सुरवातीला कृषी अधिकारी फिरकतच नाहीत. चार-दोन ओळखीच्या लोकांपर्यंतच पोचतात आणि तेथेच फोटो काढून जागृती केल्याच्या बातम्या देतात, असा आरोप वागद (ता. महागाव) येथील शेतकरी मनीष जाधव यांनी केला.
 

इतर अॅग्रो विशेष
कुटुंब एेवजी व्यक्ती घटक माणून कर्जमाफी...नागपूर : "शेतकरी सन्मान योजने" साठी आता कुटुंब...
सर्व इथेनॉल खरेदीची केंद्र शासनाची...नागपूर : अडचणीत असलेल्या साखर उद्योगाला...
गनिमी काव्याने ‘जाम’पुणे: दूध उत्पादकांनी गनिमी कावा करत राज्यभरात...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून राज्यातील...
`एफआरपी`चे कारखाने संघाकडून स्वागतपुणे : साखर कारखाने अडचणीत असतानाही एफआरपीमध्ये...
पीकविमा सर्व्हर ‘अंडर मेंटेनन्स’अकोला  ः या खरीप हंगामात लागवड केलेल्या...
सेंद्रिय ऊस, हळद, खपली गव्हाला मिळवली...सांगली जिल्ह्यातील आरग येथील जयकुमार अण्णासो...
दूध पावडर बनली आंदोलनाची ठिणगीपुणे : राज्यातील दूध आंदोलनाला दूध पावडरची समस्या...
दूधाला २५ रुपये दर; आंदोलन मागेनागपूर : गायीच्या दुधाचा खरेदी दर प्रति लिटर...
होले झाले कलिंगड, खरबुजातील ‘मास्टर’पुणे जिल्ह्यातील बिरोबावाडी येथील केशव होले या...
शेतकरी केंद्रस्थानी ठेवून आखावी धोरणे स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर देशातील शेतकरी,...
‘निधी’चे सिंचनसर्वाधिक धरणांची संख्या असलेल्या आपल्या राज्याचा...
पेरूसाठी अतिघन लागवड पद्धत उपयुक्तपेरू हे फळझाड व्यापारीदृष्ट्या फार महत्त्वाचे...
ऊस ‘एफआरपी’त २०० रुपये वाढनवी दिल्ली ः ऊस उत्पादकांना दिलासा देण्यासाठी ‘...
स्वाभिमानीचा आज ‘चक्का जाम’पुणे: दुधासाठी शेतकऱ्यांना थेट पाच रुपये अनुदान...
पावसाचा जोर आेसरलापुणे : राज्यात सुरू असलेल्या पावसाचा जोर बुधवारी...
शेतमालाच्या रस्ते, जहाज वाहतुकीसाठी...पुणे ः शेतमालाला देशांतर्गत बाजारपेठ उपलब्ध...
राज्यात निर्यातक्षम केळीचा तुटवडाजळगाव ः राज्यात निर्यातक्षम केळीचा तुटवडा निर्माण...
हमीभाववाढीने २०० अब्ज रुपयांचा भारनवी दिल्ली : केंद्र सरकारने खरिपातील १४ पिकांच्या...
अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी...नवी दिल्ली : संसदेचे पावसाळी अधिवेशन सुरू...