agriculture news in marathi, pest attack on cotton, Nagpur | Agrowon

कपाशीवरील कीड-रोग म्हणजे कृषी विभागाचे अपयश
विनोद इंगोले
रविवार, 8 ऑक्टोबर 2017

बीटी बियाण्यासोबतच नॉनबीटी बियाण्याचे पाकिट दिले जाते. शेतकरी ते फेकून देतात. चीनमध्ये २० टक्‍के रिफ्युजीचा वापर होतो. त्यामुळे आजही त्या ठिकाणी बीजी-१ या तंत्रज्ञानाचाच वापर होत आहे. बीजी-२ हे तंत्रज्ञान अवघ्या पाच वर्षांतच कीडरोगाला बळी पडले हेदेखील सत्य नाकारता येत नाही. यापुढे बीटी बियाण्यातच नॉनबिटी मिक्‍स करून देण्याचे प्रस्तावित आहे.
- प्रभाकर राव, अध्यक्ष, नॅशनल सीड्स असोसिएशन ऑफ इंडिया.

यवतमाळ ः बीटी लागवड क्षेत्रात नॉनबीटी (रिफ्युजी) लावणे गरजेचे आहे; परंतु यामुळे उत्पादन घटते म्हणून याकडे दुर्लक्ष झाल्याने कीडरोगांचा प्रादुर्भाव वाढळा. त्यानंतर कीडरोगाच्या नियंत्रणासाठी अतिरेकी फवारणी होऊ लागली, असे तज्ज्ञांनी सांगितले. याविषयी जनजागृतीत कृषी विभाग कमी पडल्याचा आरोप आता होऊ लागला आहे.

निसर्गाने सर्वांना जगण्याचा अधिकार दिला आहे. त्यानुसार बीटी आल्यानंतर कापसावर जीवनक्रम अवलंबून असलेल्या किडींचे काय? असा प्रश्‍न उपस्थित होत होता. बीटी कपाशीवर किडीचा प्रादुर्भाव कमी व्हावा तसेच किडींना जगण्यासाठी कपाशीची पान, बोंड मिळावी यासाठी बीटी लागवड असलेल्या शेतात नॉनबीटी (रिफ्युजी) काही प्रमाणात लावली जाते. ४५० ग्रॅम बीटीसोबत १२० ग्रॅम नॉनबीटी बियाणे पाकीट दिले जाते. त्याची लागवड करणे सक्‍तीचे आहे; परंतु नॉनबीटी बियाणे लावल्यामुळे तितके उत्पादन कमी होईल, म्हणून शेतकरी रिफ्युजी लावत नाही.

या वर्षी यवतमाळ जिल्ह्यात ४ लाख ७० हजार हेक्‍टरपैकी एक हेक्‍टरवरदेखील नॉनबीटी लावले गेले नाही. त्यामुळे किडींमध्ये प्रतिकारशक्‍ती वाढली आणि परिणामी नुकसानीची पातळीदेखील. यावर नियंत्रणासाठी शेतकऱ्यांकडून अनावश्‍यक आणि शिफारसीत मात्रेपेक्षा अधिक कीडनाशकाची फवारणी झाली आणि अनेकांचे बळी गेले.

कृषी विभागाला जनजागृतीत अपयश
नॉनबीटी बियाण्याचे पाकीट बीटी बियाण्यासोबत दिले जाते; परंतु शेतकरी नुकसान होते म्हणून नॉनबीटी बियाणे लावत नाही. याविषयी कृषी विभागाने जागृती करणे गरजेचे होते; परंतु हंगामाच्या सुरवातीला कृषी अधिकारी फिरकतच नाहीत. चार-दोन ओळखीच्या लोकांपर्यंतच पोचतात आणि तेथेच फोटो काढून जागृती केल्याच्या बातम्या देतात, असा आरोप वागद (ता. महागाव) येथील शेतकरी मनीष जाधव यांनी केला.
 

इतर अॅग्रो विशेष
‘कर्जनिधी’चा लाभ शेतकऱ्यांना कसा मिळणार...केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांना कर्ज म्हणून ११ लाख...
अधिक नुकसान, कमी भरपाईराज्यभरात खरीप, रब्बी आणि उन्हाळी अशा तिन्ही...
'टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठा'तर्फे...पुणे : टिळक महाराष्ट्र अभिमत विद्यापीठाने ‘सकाळ’...
शेतकऱ्यांसाठी हमीभाव दिवास्वप्नचमुंबई : सध्या शेतीमाल हमीभावाच्या मुद्द्यावरून...
साखर मूल्यांकनात १३० रुपयांनी वाढकोल्हापूर : साखर दरात वाढ होत असल्याने त्याचा...
संयुक्त खतांच्या किमती वाढल्यानागपूर ः वातावरणातील बदलामुळे शेतकऱ्यांसमोरील...
हेक्टरी २९१ किलोच तुरीची खरेदीसांगली : वेळ सकाळी दहाची...जत तालुक्‍यातील शेतकरी...
सरकार कांदा खरेदी करण्याची शक्यतानवी दिल्ली : देशात कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना...
मध्य महाराष्ट्रात शुक्रवारी गारपिटीची...पुणे ः कर्नाटकाचा उत्तर भाग आणि अरबी समुद्र, गोवा...
‘हवामान स्मार्ट शेती’ प्रकल्पाला...नवी दिल्ली : हवामानाच्या लहरीपणामुळे देशातील...
माझा शेतकरी चोर आहे का ः धनंजय मुंडेरावेर, जि. जळगाव ः मराठवाड्यातील गारपीटग्रस्त...
राज्यातील धरणासाठा ५२.८३ टक्क्यांवरपुणे : राज्यात रब्बी हंगामात पाण्याचा मोठ्या...
खतांवरील अनुदानाबरोबरच किमतीही हव्यात...खत उद्योगाच्या प्रगतीमध्ये केंद्र सरकार व राज्य...
पंचायत तज्ज्ञ गटाचा अहवाल लवकरच सादर...पुणे  : राज्यातील ग्रामविकासाची भविष्यकालीन...
तेहेतीस वर्षांपासून ‘बोन्साय’ कलेचा...पुणे येथील प्राजक्ता काळे यांनी ३३ वर्षांपासून...
उसापेक्षा किफातशीर ठरले रताळेसोलापूर जिल्ह्यातील बाभूळगावाने रताळे पिकात आपली...
हमी नको, हवा रास्त भाव केंद्र सरकारने २०१८ चा अर्थसंकल्प सादर करताना...
राज्यात अधिकाधिक ‘सीड पार्क’...दर्जेदार बियाण्यांच्या संशोधनासाठी खासगी...
दीडपट हमीभाव : केंद्र सरकारचं लबाडाघरचं...केंद्र सरकार आकड्यांचा खेळ करून स्वतःच्या सोयीचा...
उत्पादन खर्च काढण्यात सरकारची चलाखीपुणे : केंद्र सरकार आपल्या सोयीचा उत्पादन...