चायना पंपाने वाढली जिवाची जोखीम
विनोद इंगोले
सोमवार, 9 ऑक्टोबर 2017

पंपाचा दर्जा, त्यातून मिळणारे प्रेशर, या बाबी तपासल्या जातात. पंपासोबत सुरक्षा किट पुरविण्याचे अहवालात नमूद केले जाते. परंतु याचे पालन संबंधित उत्पादक किंवा पुरवठादार करतो किंवा नाही हे सांगणे कठीण आहे.
- धीरज कराळे, समन्वयक, कृषी औजारे व प्रशिक्षण केंद्र, अकोला.
 

यवतमाळ ः बीटीच्या पाकिटात रिफ्युजी बियाण्यांऐवजी बिटी बियाणे; त्यामुळे कीडरोगांचा वाढता प्रादुर्भाव, त्याच्या नियंत्रणासाठी बनावट किटकनाशकांचा वापर, त्यासोबतच आता फवारणीकामी वापरल्या जाणाऱ्या तैवान (चिनी बनावट) पंपाचा मुद्दाही ऐरणीवर आला आहे. कृषी औजारे परीक्षण व प्रशिक्षण केंद्रातून अनुदानापुरत्याच चाचण्या घेऊन, नंतर त्या उत्पादनांचा दर्जा राखला जात नसल्याची चर्चा आहे.

 चीनमधून पॉवर स्प्रेची आयात होते. त्यानंतर अनुदानावर या पंपाचे वितरण सरकारी योजनांतून होते. त्याकरिता कृषी औजारे व प्रशिक्षण केंद्रातून या पंपाच्या दर्जाची पडताळणी करणे सक्‍तीचे आहे. अकोला कृषी विद्यापीठांतर्गत असे केंद्र आहे. या ठिकाणी दरवर्षी सुमारे २७ औजारे तपासली जातात. त्यामध्ये अवघ्या सात ते आठ कंपन्यांचे फवारणी पंप राहतात. फवारणी पंपाच्या तपासणीकरिता २७ हजार रुपयांचे शुल्क विद्यापीठ आकारते.

५० तास हे पंप चालविले जातात. हाताने चालविण्यात येणाऱ्या पंपातून मिनिटाला एक लिटर पाणी फेकले जाते. त्याकरिता १६ वेळा पंप मारावा लागतो. याउलट तायवान पंपाची पाणी फेकण्याची क्षमता एका मिनिटात ३ ते ८ लिटर अशी आहे. त्यासोबतच पाण्याचा दाबदेखील अधिक राहतो. त्यामुळे  किटकनाशके, पाणी जास्त दाबाने फेकली जातात. शेतकरी सुरक्षासाधने वापरत नसल्याने प्रादुर्भावाची शक्‍यता अधिक राहते, असे तज्ज्ञ सांगतात. 

सुरक्षासाधनांचा मुद्दा दुर्लक्षित
फवारणी पंपाचा चाचणी अहवाल देताना त्यात संबंधित कंपनीने फवारणी करताना वापरायची सुरक्षा किट, तसेच फवारणीसाठीच्या मार्गदर्शक सूचनांची पुस्तिका पुरवावी, अशी सूचना केलेली असते. परंतु कंपन्या याकडे दुर्लक्ष करतात, अशी माहिती परीक्षण केंद्रातील तज्ज्ञांनी सांगितली. 

रॅन्डमली तपासणी गरजेची
कृषी औजारे व प्रशिक्षण केंद्रातून पडताळणी    केल्यानंतर संबंधित पुरवठादार कृषी आयुक्‍तालयाकडे पंपाचा अनुदान यादीत समावेश व्हावा, याकरिता अर्ज करतो. अनुदान यादीत आलेल्या या उत्पादनांच्या विक्रीकाळात रॅन्डमली तपासणीचे आदेश आहेत. कृषी विभागावर ही जबाबदारी असली तरी हे काम प्रामाणिकपणे होत नाही, परिणामी कमी दर्जाच्या पंपाचा पुरवठा होतो, असे सूत्रांनी सांगितले. 

डीबीटीमुळे वाढले धोके
पंप पुरवठादाराने दिलेल्या माहितीनुसार, आता शासनाने डीबीटी केले आहे. त्यामुळे शेतकरी कोणताही पंप खरेदी करतो. त्यासोबत सुरक्षा किट देण्यातच येत नाही. कृषी विभागाने या पार्श्‍वभूमीवर प्रमाणित पंप आणि विनाप्रमाणित पंपाची यादी विक्री केंद्राच्या दर्शनी भागात लावणे गरजेचे आहे. 

इतर अॅग्रो विशेष
कर्जमाफी योजनेस प्रारंभ...राज्य सरकारची...मुंबई : कर्जमाफी देण्यासाठी जाहीर करण्यात आलेल्या...
वाढत्या लोकसंख्येसाठी व्हर्टिकल फार्म...भारतासारख्या उच्च लोकसंख्या असलेल्या देशांसाठी...
निशिगंध लागवड तंत्रज्ञान निशिगंधाची फुले अत्यंत सुवासिक व आकर्षक असतात....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
‘जीवनसंगिनी’ची प्रकाशवाटनैसर्गिक आपत्तींचा कहर आणि अनिश्चित बाजार अशा...
बीजी ३ च्या विनापरवाना विक्रीवर...मुंबई : तणनाशक सहनशील (हर्बिसाईड टाॅलरंट)...
रब्बी पिकांचे पाणी व्यवस्थापन महत्त्वाचेरब्बी हंगामामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी...
राज्यात कापूस खरेदी २५ पासूननागपूर : राज्यात बुधवार (ता. २५) पासून पणन...
नेताओं की दिवाली, किसानों का दिवालादोन दिवसांपूर्वी मला अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी...
ऊसावरील कीडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन तपशील : पूर्व मशागत     कीड...
वऱ्हाडातील प्रकल्पांची ‘तहान’ कायमअकोला  ः दिवाळीचे पर्व सुरू झाले; मात्र या...
शेतशिवारांत लवकरच 'ड्रायव्हर' विना...पुणे : सर्जा-राजाच्या परंपरेने चालणाऱ्या भारतीय...
कतृर्त्वाचे उजळले दीप घरची शेतकरी कुटुंबाची पार्श्वभूमी. शिक्षण पूर्ण...
‘महाबीज’ करणार २७ जिल्ह्यांत बीजोत्पादनअकोला ः राष्ट्रीय कृषी विस्तार व तंत्रज्ञान...
एक चमचा तेलामुळे शोषली जातील हिरव्या...एक चमचा तेलाचा हिरव्या भाजीसोबत केलेला उपयोग,...
भाजीपाला प्रक्रियेतून उद्योगांना मिळेल...भाजीपाल्यापासून जास्तीत जास्त प्रक्रियायुक्त...
कोल्हापूर जिल्ह्यात सततच्या पावसाने...कोल्हापूर : सततच्या पावसामुळे पिकात पाणी साचून...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
मुहूर्तालाच खोडाकर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा...
शेतकऱ्यांना प्रक्रिया उद्योग,...पुणे ः ‘‘स्टार्चचे प्रमाण निम्म्यापेक्षा कमी...