agriculture news in marathi, postal department role in Agriculture development, Pune | Agrowon

शेती विकासाला टपाल खात्याचा हात
गणेश कोरे
मंगळवार, 10 ऑक्टोबर 2017

टपाल खात्याच्या वतीने ग्रामीण आणि दुर्गम भागांतील शेतकऱ्यांना माती परीक्षण अत्यल्प दरात देण्याचा उपक्रम सध्या पुणे विभागात सुरू आहे. भविष्यात सर्व केव्हीकेंच्या माध्यमातून हा उपक्रम राबविण्याचा प्रयत्न आहे. यासाठी केव्हीकेंवर नियंत्रण ठेवणाऱ्या अटारी संस्थेच्या प्रमुखांशी पत्रव्यवहार करणार आहे. तर शेतकऱ्यांना आॅनलाइन पद्धतीने निविष्ठा खरेदीसाठी सेवेचा अधिक विस्तार करण्याचे प्रयत्न आहेत.
- गणेश सावळेश्वरकर, पाेस्ट मास्टर जनरल, पुणे विभाग

राष्ट्रीय टपाल दिन विशेष

पुणे ः मातीचे परीक्षण करूनच पिकाचे नियाेजन व्हावे, आधुनिक शेतीचा अवलंब करण्यासाठी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन मिळावे, यासाठी टपाल खात्याच्या वतीने शेतकऱ्यांना अल्पदरात माती परीक्षण करून दिले जात आहे.

कृषी विज्ञान केंद्रांच्या सहकार्याने हा प्रकल्प राबविण्यात येत असून, बारामती, नगर, सातारा कृषी विज्ञान केंद्रांबराेबर टपाल विभागाने सामंजस्य करार केला आहे. या सेवेबराेबरच टपाल विभागाच्या वतीने शेतकऱ्यांना हवामानाचा अंदाजदेखील देण्याचा प्रयत्न आहे. तर आॅनलाइन खरेदी करण्यात आलेली पंप, अवजारे निविष्ठा अल्प दरात घरपाेच देत, टपाल खाते शेतकरीभिमूक हाेत आहे.  

शेतकऱ्यांसाठी टपाल खात्याच्या वतीने देण्यात येणाऱ्या विविध सेवांची माहिती पुणे विभागाचे पाेस्ट मास्टर जनरल गणेश सावळेश्वरकर यांनी ‘ॲग्राेवन’ला दिली.

याबाबत बाेलताना सावळेश्‍वरकर म्हणाले, की टपाल खात्याचा शहरी तसेच ग्रामीण भागातील प्रत्येक नागरिकाशी सबंध येताे. टपाल खाते ग्रामीण भागात विस्तारले आहे. मी स्वतः शेतकरी कुटुंबातून असल्याने आणि आजही शेतीशी संबंधित असल्याने शेतीच्या समस्या माहीत आहेत. टपाल खात्याच्या पारंपरिक सेवांबराेबरच शेतकऱ्यांना आधुनिक विज्ञानाधिष्ठित शेती करता यावी, यासाठी काेणती सेवा देता येईल याचा विचार सुरू हाेता. यासाठी शेतकऱ्यांना अल्प दरात माती परीक्षण सेवा देण्याचा प्रकल्प सुरू केला.

अशी आहे माती परीक्षण याेजना

  •  टपाल विभागामार्फत गेल्यावर्षी सप्टेंबरपासून याेजनेला प्रारंभ
  •  बारामती, सातारा, श्रीरामपूर केव्हींकेद्वारे माती परीक्षण करण्यात येते.
  •  शेतकऱ्यांनी काेणत्याही टपाल कार्यालयात माती नमुने तपासणीसाठी द्यावयाचे 
  •  टपाल कार्यालयातून जवळच्या केव्हीके मध्ये नमुने पाठविण्यात येतात. 
  •  १८५ रुपयांत (१५० रुपये माती परीक्षण शुल्क ३५ रुपये टपाल खर्च) माती परीक्षण
  •  माती परीक्षण अहवाल शेतकऱ्यांना स्पीड पाेस्टद्वारे पाठविण्यात येताे. 
  •  ही सेवा पुणे विभागातील सर्व केव्हीकेंमधून देण्याचा प्रयत्न 
  •  सेवा प्रभावीपणे देण्यासाठी ५५० पाेस्ट मास्तरांना प्रशिक्षण 
  •  वर्षभरात २०३ शेतकऱ्यांकडून माती तपासणी 
  •  बारामती ९०, सातारा ९१ तर श्रीरामपूर येथे २२ शेतकऱ्यांचा सहभाग

सेवेचे फायदे 

  • शेतकऱ्यांना तालुक्याच्या किंवा जिल्ह्याच्या ठिकाणी येण्याचा खर्च, त्रास आणि वेळ वाचला
  • अत्यल्प दरात माती परीक्षण  
  • विश्‍वासार्ह सेवा

 भविष्यात हवामान अंदाज देण्याचा प्रयत्न
शेतकऱ्यांना हवामानाचा अंदाज टपाल विभागाच्या वतीने देण्याचा प्रयत्न आहे. यासाठी हवामान विभागाशी चर्चा सुरू आहे. हवामान अंदाज पाेस्ट मास्तर आणि पाेस्टमन यांना त्यांच्या माेबाईलवर मिळणार अाहे. हा अंदाज गावातील पाेस्टाच्या फलकावर दरराेज लिहिला जाईल असा प्रयत्न आहे.  

आॅनलाइन निविष्ठा वितरण सेवा
सध्या आॅनलाइन खरेदी लाेकप्रिय हाेत असून, शेतीपुरक अवजारे आणि निविष्ठा आॅनलाइन खरेदी झाल्यानंतर त्याचे वितरण आणि पैसे संबंधित कंपनीला देण्याची सेवा टपाल खात्याच्या वतीने देण्यात येत आहे. यासाठी ॲग्राेस्टार, कृषी एक्स आणि शेतीगुरू या कंपन्यांसाेबत करार केले आहेत. गेल्यावर्षी केवळ ॲग्राेस्टार कंपनीची २ लाख उत्पादने टपाल खात्याच्या मार्फत शेतकऱ्यांना वितरीत करण्यात आली आहेत. या सेवेद्वारे कंपनीला १६ काेटींची रक्कम दिली असून, टपाल खात्याला १ काेटीचे उत्पन्न मिळाले आहे. 

ग्रामीण टपाल जीवन विमा याेजना
टपाल खात्याची सर्वांत चांगली असणारी ग्रामिण टपाल जीवन विमा याेजना राबविण्यात येत आहे. ही याेजना इतर काेणत्याही विमा याेजनेपेक्षा अधिक लाभदायी असून, या याेजनेमध्ये विमा हप्ता आणि पॉलिसी पेक्षा जास्त घेतला जात नाही. इतर कंपन्या पॉलिसी पेक्षा जास्त प्रीमियम गाेळा करतात. हे प्रमाण २० टक्क्यांपर्यंत जास्त आहे. या विमा याेजनेत गेल्या वर्षी ५ हजार ७०० नागरिकांनी सहभाग घेऊन, २६ काेटींचा विमा उतरविला आहे. 
 

इतर अॅग्रो विशेष
'सकाळ'चे दिवाळी अंक अॅमेझॉनवर !पुणे : क्लिकवर चालणाऱया आजच्या जगात दिवाळी अंकही...
संपूर्ण देशातून मॉन्सून परतलापुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वारे (माॅन्सून) रविवारी (ता...
डॉ. हद्दाड आणि डाॅ. नॅबार्रो यांना २०१८...पुणे : जगभरातील कुपोषित माता आणि बालकांना...
हुमणीग्रस्त ऊसक्षेत्र चार लाख हेक्टरवरपुणे ः राज्यात दुष्काळामुळे त्रस्त झालेल्या...
पाणीटंचाईने संत्राबागांची होरपळअमरावती ः विदर्भाचा कॅलिफोर्निया अशी ओळख असलेल्या...
उन्हाचा चटका वाढलापुणे : राज्यात पावसाने उघडीप दिल्यानंतर कमाल...
पाच मिनिटांत एका एकरवर फवारणी !...शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आले पाहिजे, असे जो तो...
‘सह्याद्री’ च्या शिवारात हवामान अाधारित...अत्याधुनिक संगणकीय, उपग्रह व डिजिटल या प्रणाली...
द्राक्षपट्ट्याला दुष्काळाचे ग्रहणसांगली ः गेल्यावर्षीपेक्षा यंदा पाऊस कमी झालाय......
पर्यावरण संवर्धन, ग्राम पर्यटनाला चालनापर्यावरण संवर्धन, अभ्यासाच्या बरोबरीने ‘मलबार...
पीक नियोजन, पशुपालनातून शेती केली...चांदखेड (ता. मावळ, जि. पुणे) येथील रूपाली नितीन...
पीक वृद्धीकारक कंपन्या कारवाईमुळे...पुणे: कृषी विभागाकडून अलीकडेच पीक वृद्धीकारके (...
ऊसतोड कामगारांसाठी सामाजिक सुरक्षा...मुंबई  : केंद्र शासनाच्या असंघटित कामगार...
गुलाबी बोंड अळी नुकसानभरपाईस...पुणे : गुलाबी बोंड अळीमुळे नुकसान झालेल्या दहा...
राज्यात कोरड्या हवामानाचा अंदाजपुणे : कोकण, मध्य महाराष्ट्रात आठवडाभर सुरू...
दूध खरेदी अनुदानाचा तिढा सुटता सुटेनामुंबई : दूध खरेदी अनुदानाचा गुंता काही केल्या...
सेक्‍सेल सिमेन तंत्राने रेडीचा जन्मभिलवडी, जि. सांगली :  येथील चितळे आणि जिनस...
परभणी, राहुरी कृषी विद्यापीठांना पाच...परभणी ः भारतीय कृषी संशोधन परिषदअंतर्गत कृषी...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात हलक्या ते मध्यम...पुणे : पावसाला पोषक हवामान झाल्याने आठवड्याच्या...
‘आरएसएफ’च्या मूळ सूत्रात घोडचूकपुणे: शेतकऱ्यांना हक्काचा ऊसदर मिळवून देणाऱ्या...