शेती विकासाला टपाल खात्याचा हात
गणेश कोरे
मंगळवार, 10 ऑक्टोबर 2017

टपाल खात्याच्या वतीने ग्रामीण आणि दुर्गम भागांतील शेतकऱ्यांना माती परीक्षण अत्यल्प दरात देण्याचा उपक्रम सध्या पुणे विभागात सुरू आहे. भविष्यात सर्व केव्हीकेंच्या माध्यमातून हा उपक्रम राबविण्याचा प्रयत्न आहे. यासाठी केव्हीकेंवर नियंत्रण ठेवणाऱ्या अटारी संस्थेच्या प्रमुखांशी पत्रव्यवहार करणार आहे. तर शेतकऱ्यांना आॅनलाइन पद्धतीने निविष्ठा खरेदीसाठी सेवेचा अधिक विस्तार करण्याचे प्रयत्न आहेत.
- गणेश सावळेश्वरकर, पाेस्ट मास्टर जनरल, पुणे विभाग

राष्ट्रीय टपाल दिन विशेष

पुणे ः मातीचे परीक्षण करूनच पिकाचे नियाेजन व्हावे, आधुनिक शेतीचा अवलंब करण्यासाठी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन मिळावे, यासाठी टपाल खात्याच्या वतीने शेतकऱ्यांना अल्पदरात माती परीक्षण करून दिले जात आहे.

कृषी विज्ञान केंद्रांच्या सहकार्याने हा प्रकल्प राबविण्यात येत असून, बारामती, नगर, सातारा कृषी विज्ञान केंद्रांबराेबर टपाल विभागाने सामंजस्य करार केला आहे. या सेवेबराेबरच टपाल विभागाच्या वतीने शेतकऱ्यांना हवामानाचा अंदाजदेखील देण्याचा प्रयत्न आहे. तर आॅनलाइन खरेदी करण्यात आलेली पंप, अवजारे निविष्ठा अल्प दरात घरपाेच देत, टपाल खाते शेतकरीभिमूक हाेत आहे.  

शेतकऱ्यांसाठी टपाल खात्याच्या वतीने देण्यात येणाऱ्या विविध सेवांची माहिती पुणे विभागाचे पाेस्ट मास्टर जनरल गणेश सावळेश्वरकर यांनी ‘ॲग्राेवन’ला दिली.

याबाबत बाेलताना सावळेश्‍वरकर म्हणाले, की टपाल खात्याचा शहरी तसेच ग्रामीण भागातील प्रत्येक नागरिकाशी सबंध येताे. टपाल खाते ग्रामीण भागात विस्तारले आहे. मी स्वतः शेतकरी कुटुंबातून असल्याने आणि आजही शेतीशी संबंधित असल्याने शेतीच्या समस्या माहीत आहेत. टपाल खात्याच्या पारंपरिक सेवांबराेबरच शेतकऱ्यांना आधुनिक विज्ञानाधिष्ठित शेती करता यावी, यासाठी काेणती सेवा देता येईल याचा विचार सुरू हाेता. यासाठी शेतकऱ्यांना अल्प दरात माती परीक्षण सेवा देण्याचा प्रकल्प सुरू केला.

अशी आहे माती परीक्षण याेजना

  •  टपाल विभागामार्फत गेल्यावर्षी सप्टेंबरपासून याेजनेला प्रारंभ
  •  बारामती, सातारा, श्रीरामपूर केव्हींकेद्वारे माती परीक्षण करण्यात येते.
  •  शेतकऱ्यांनी काेणत्याही टपाल कार्यालयात माती नमुने तपासणीसाठी द्यावयाचे 
  •  टपाल कार्यालयातून जवळच्या केव्हीके मध्ये नमुने पाठविण्यात येतात. 
  •  १८५ रुपयांत (१५० रुपये माती परीक्षण शुल्क ३५ रुपये टपाल खर्च) माती परीक्षण
  •  माती परीक्षण अहवाल शेतकऱ्यांना स्पीड पाेस्टद्वारे पाठविण्यात येताे. 
  •  ही सेवा पुणे विभागातील सर्व केव्हीकेंमधून देण्याचा प्रयत्न 
  •  सेवा प्रभावीपणे देण्यासाठी ५५० पाेस्ट मास्तरांना प्रशिक्षण 
  •  वर्षभरात २०३ शेतकऱ्यांकडून माती तपासणी 
  •  बारामती ९०, सातारा ९१ तर श्रीरामपूर येथे २२ शेतकऱ्यांचा सहभाग

सेवेचे फायदे 

  • शेतकऱ्यांना तालुक्याच्या किंवा जिल्ह्याच्या ठिकाणी येण्याचा खर्च, त्रास आणि वेळ वाचला
  • अत्यल्प दरात माती परीक्षण  
  • विश्‍वासार्ह सेवा

 भविष्यात हवामान अंदाज देण्याचा प्रयत्न
शेतकऱ्यांना हवामानाचा अंदाज टपाल विभागाच्या वतीने देण्याचा प्रयत्न आहे. यासाठी हवामान विभागाशी चर्चा सुरू आहे. हवामान अंदाज पाेस्ट मास्तर आणि पाेस्टमन यांना त्यांच्या माेबाईलवर मिळणार अाहे. हा अंदाज गावातील पाेस्टाच्या फलकावर दरराेज लिहिला जाईल असा प्रयत्न आहे.  

आॅनलाइन निविष्ठा वितरण सेवा
सध्या आॅनलाइन खरेदी लाेकप्रिय हाेत असून, शेतीपुरक अवजारे आणि निविष्ठा आॅनलाइन खरेदी झाल्यानंतर त्याचे वितरण आणि पैसे संबंधित कंपनीला देण्याची सेवा टपाल खात्याच्या वतीने देण्यात येत आहे. यासाठी ॲग्राेस्टार, कृषी एक्स आणि शेतीगुरू या कंपन्यांसाेबत करार केले आहेत. गेल्यावर्षी केवळ ॲग्राेस्टार कंपनीची २ लाख उत्पादने टपाल खात्याच्या मार्फत शेतकऱ्यांना वितरीत करण्यात आली आहेत. या सेवेद्वारे कंपनीला १६ काेटींची रक्कम दिली असून, टपाल खात्याला १ काेटीचे उत्पन्न मिळाले आहे. 

ग्रामीण टपाल जीवन विमा याेजना
टपाल खात्याची सर्वांत चांगली असणारी ग्रामिण टपाल जीवन विमा याेजना राबविण्यात येत आहे. ही याेजना इतर काेणत्याही विमा याेजनेपेक्षा अधिक लाभदायी असून, या याेजनेमध्ये विमा हप्ता आणि पॉलिसी पेक्षा जास्त घेतला जात नाही. इतर कंपन्या पॉलिसी पेक्षा जास्त प्रीमियम गाेळा करतात. हे प्रमाण २० टक्क्यांपर्यंत जास्त आहे. या विमा याेजनेत गेल्या वर्षी ५ हजार ७०० नागरिकांनी सहभाग घेऊन, २६ काेटींचा विमा उतरविला आहे. 
 

इतर अॅग्रो विशेष
‘महाबीज’ करणार २७ जिल्ह्यांत बीजोत्पादनअकोला ः राष्ट्रीय कृषी विस्तार व तंत्रज्ञान...
एक चमचा तेलामुळे शोषली जातील हिरव्या...एक चमचा तेलाचा हिरव्या भाजीसोबत केलेला उपयोग,...
भाजीपाला प्रक्रियेतून उद्योगांना मिळेल...भाजीपाल्यापासून जास्तीत जास्त प्रक्रियायुक्त...
कोल्हापूर जिल्ह्यात सततच्या पावसाने...कोल्हापूर : सततच्या पावसामुळे पिकात पाणी साचून...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
मुहूर्तालाच खोडाकर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा...
शेतकऱ्यांना प्रक्रिया उद्योग,...पुणे ः ‘‘स्टार्चचे प्रमाण निम्म्यापेक्षा कमी...
उस पिकावरील कीड - रोगांचे नियंत्रणकीड नियंत्रण :  खोड कीड : किडीचा...
आधुनिक बळी जागा झालायदीपावली हा सण भारत वर्षात वेगवेगळ्या रूपात साजरा...
लालकंधारी गोवंश संगोपनासाठी मिळाला...जळकोट, जि. लातूर ः गेल्या अनेक वर्षांपासून...
दुग्धव्यवसायाला दिशा देणारे मॉडर्न...आदर्श व्यवस्थापन (उदा. मुक्त गोठ), आधुनिक...
एकमेका करू साह्य, अवघे धरू सुपंथआजच्या काळातील शेतीतील समस्या पाहिल्या तर...
अनेक कीटकनाशकांवर जगात बंदी; भारतात...नागपूर : मोनाक्रोटोफॉस हे जहाल कीटकनाशक आहे....
संत्र्याचा पीकविमा कर्जखात्यात केला जमाअकोला : संत्रा पिकाच्या नुकसानीसाठी मिळालेली...
बिगरनोंदणीकृत उत्पादने विक्रीवर बंदी...पुणे : कीटकनाशके कायद्यानुसार नोंदणी नसलेली...
महिला शेतकरी कंपनीने थाटला डाळमिल...बुलडाणा ः जिल्ह्यातील महिलांची असलेल्या...
यशवंत सिन्हा आता शेतीसाठी आवाज उठविणारअकोला : अाज देशातील सर्व शेतकऱ्यांना समस्यांपासून...
विदर्भ, खानदेशच्या उत्तर भागांतून...पुणे : गेल्या महिन्यात सुरू झालेल्या परतीच्या...
उस लागवड तंत्रज्ञानआजची सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता पाहता ऊस...
कीटकनाशक विषबाधेचा अहवाल देणे बंधनकारकपुणे : शेतीसाठी कुठेही कीटकनाशकांची हाताळणी अथवा...