agriculture news in marathi, productivity Criteria a headache to Tur Famers | Agrowon

उत्पादकता निकषामुळे तूर उत्पादकांना मनस्ताप
सूर्यकांत नेटके
मंगळवार, 20 मार्च 2018

नगर ः आधारभूत किमतीने तुरीची खरेदी करण्यासाठी शासनाने नाफेडमार्फत सरकारी खरेदी केंद्र सुरू केले खरे, मात्र खरेदीसाठी उत्पादकतेच्या निकषामुळे जास्तीची तूर बाजारात कमी दराने विकावी लागत आहे. राज्यातील बहूतांश जिल्ह्यांमध्ये शेतकऱ्यांना उत्पादकतेच्या निकषामुळे अर्ध्यापेक्षा अधिक तूर बाजारात कमी दराने विक्री करावी लागत आहे. त्यामुळे खरेदी केंद्रे सुरू करूनही तूर खरेदीचा बोजवारा उडाला असल्याची स्थिती आहे. तूर विक्रीसाठी घातलेल्या उत्पादकतेच्या अटीमुळे अनेक शेतकऱ्यांना मनस्ताप सहन करावा लागत आहे. 

नगर ः आधारभूत किमतीने तुरीची खरेदी करण्यासाठी शासनाने नाफेडमार्फत सरकारी खरेदी केंद्र सुरू केले खरे, मात्र खरेदीसाठी उत्पादकतेच्या निकषामुळे जास्तीची तूर बाजारात कमी दराने विकावी लागत आहे. राज्यातील बहूतांश जिल्ह्यांमध्ये शेतकऱ्यांना उत्पादकतेच्या निकषामुळे अर्ध्यापेक्षा अधिक तूर बाजारात कमी दराने विक्री करावी लागत आहे. त्यामुळे खरेदी केंद्रे सुरू करूनही तूर खरेदीचा बोजवारा उडाला असल्याची स्थिती आहे. तूर विक्रीसाठी घातलेल्या उत्पादकतेच्या अटीमुळे अनेक शेतकऱ्यांना मनस्ताप सहन करावा लागत आहे. 

आधारभूत किंमतीने तूर खरेदीसाठी ‘नाफेड’मार्फत शासनाने खरेदी केंद्रे सुरू केले. ही केंद्रे सुरळीत चालण्याची जबाबदारी जिल्हा मार्केटींग फेडरेशनकडे आहे. गतवर्षी तूर विक्री करताना शेतकऱ्यांना मोठी कसरत करावी लागली. त्याचा आर्थिक फटकाही शेतकऱ्यांना सोसावा लागला. यामुळे यंदा शेतकऱ्यांकडून तूर विक्रीसाठी ऑनलाइन नोंदणी केली. मात्र प्रत्यक्ष तूर विक्रीसाठी शेतकरी केंद्रावर आल्यानंतर मात्र उत्पादकतेची अट लावल्याची बाब समोर आली. 

नगर जिल्ह्यामध्ये यंदा सरासरीच्या १७५ टक्के तुरीचे क्षेत्र होते. जिल्ह्यामध्ये सरासरी ८६५ किलो हेक्‍टर उत्पादन झाल्याचा कृषी विभागाचा अहवाल आहे. त्यानुसार सातबारा उताऱ्यावर तूर पेरीची नोंद असलेल्या एका शेतकऱ्यांकडून हेक्‍टरी अकरा क्विंटल २२ किलो खरेदी केंद्रावर तूर  खरेदी केली जात आहे. मात्र यावर्षी जिरायती भागात एकरी पाच क्विंटल तर बागायती भागात एकरी बारा क्विंटल उत्पादनानुसार सरासरी हेक्‍टरी पंचवीस क्विंटल उत्पादन झालेले आहे. उत्पादकतेच्या निकषानुसार मात्र अकरा क्‍विंटल २२ किलो नुसारच खरेदी सुरू आहे. त्यामुळे बहूतांश शेतकऱ्यांना पन्नास टक्‍क्‍यांपेक्षाही जास्त तूर बाजारात विक्री करावी लागली आहे. 

नगर बाजारात एकाही व्यापाऱ्याने पाच हजार पन्नास रुपये आधारभूत किमतीने खरेदी केलेली नाही. सध्याही बाजारात व्यापारी तुरीची ३६०० ते ३८०० रुपये प्रति क्विंटलने खरेदी करतात. त्यामुळे केवळ उत्पादकतेच्या निकषाने सरकारी खरेदी केंद्रावर तूर विक्री करता आली नसल्याने प्रती क्विंटल १२०० ते १३०० रुपयांचा फटका सोसावा लागला आहे. एकट्या नगर जिल्ह्याचा विचार केला तर जवळपास साडेचार लाख क्विंटल तूर बाजारात आधारभूत किंमतीपेक्षा कमी दराने विकावी लागणार असल्याने साडेचार ते पाच कोटी रुपयाचा फटका शेतकऱ्यांना सोसावा लागणार आहे. 

नगर जिल्ह्यामध्ये कृषी विभागाच्या उत्पादकता अहवालानुसार एक लाख ८२ हजार ०४७ क्विंटल तूर उत्पादन होईल. मात्र प्रत्यक्षात जवळपास साडे पाच लाख क्‍विंटल तुरीचे उत्पादन झाल्याचे शेतकरी सांगतात. जिल्ह्यामध्ये सुरू असलेल्या दहा तूर खरेदी केंद्रावर आतापर्यंत ४९ हजार ९२९ क्विंटल खरेदी झाली. म्हणजे सरकारी उत्पादनानुसार फक्त पंचवीस टक्के खरेदी झाल्याचे स्पष्ट होते. मात्र आतापर्यंत जवळपास दोन लाख क्विंटल तुरीची बाजारात आधारभूत किमतीपेक्षा कमी दराने विक्री झाल्याचे उघड झाले आहे. प्रत्यक्ष उत्पादनाचा विचार केला तर जवळपास साडेचार लाख क्विंटलपेक्षा अधिक तूर बाजारात विकावी लागणार आहे. त्यामुळे सरकारी खरेदी केंद्रे सुरू असूनही जवळपास पाच कोटींपेक्षा अधिक आर्थिक फटका शेतकऱ्यांना सोसावा लागणार आहे.

हरभरा विक्रीतही मनस्ताप
हरभऱ्यांच्या क्षेत्रानेही यंदा सरासरी ओलांडली. अजून खरेदी केंद्रे अनेक ठिकाणी प्रत्यक्षात सुरू झालेले नाहीत. मात्र हेक्‍टरी १० क्विंटलप्रमाणे खरेदी करण्याच्या सूचना असल्याचे मार्केटींग फेडरेशनकडून सांगण्यात आले. जिल्ह्यामध्ये उच्चत्तम १२ क्विंटल १० किलो हेक्‍टरी उत्पादन निघाले असल्याचा कृषी विभागाचा अहवाल आहे. प्रत्यक्षात हेक्‍टरी अठरा ते वीस क्विंटल उत्पादन निघाल्याचे शेतकरी सांगतात. त्यामुळे हरभरा विक्रीतही शेतकऱ्यांना मनस्तापच सहन करावा लागणार आहे. 

 

इतर अॅग्रो विशेष
मक्यावरील लष्करी अळीचे एकात्मिक नियंत्रणमहाराष्ट्रात फॉल आर्मी वर्म (स्पोडोप्टेरा...
राज्य अर्थसंकल्प : सर्वसमावेशक ‘निवडणूक...मुंबई : राज्यात मोसमी पाऊस लांबला असला तरी आगामी...
‘सबसरफेस ड्रीप’ तंत्राने  ऊस, टोमॅटोची...शेततळ्यातले जेमतेम पाणी आणि उपलब्ध पाण्याचा योग्य...
कोकणात तुरळक ठिकाणी जोरदार पावसाचा अंदाजपुणे   : राज्यातील मॉन्सूनचे आगमन...
जुनीच वाट की नवी दिशाप्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना ...
कोरड्या महाराष्ट्रावर घोषणांचा पाऊसराज्यात सत्तेत आल्यानंतर शेतीतील गुंतवणूक वाढविली...
लोकसहभागातून नागरी पर्जन्यजल संधारण शक्यप्रत्येक जलस्रोताचे पुनर्भरण करून त्याचं बळकटीकरण...
बोंडअळी निर्मूलन प्रकल्पात आठ राज्यांचा...नागपूर : देशात सर्वात आधी गुजरात त्यानंतर...
लांबलेला पाऊस आणि नियोजनशून्य कारभारजूनचा पहिला पंधरवाडा उलटून गेला तरी राज्यात...
पर्यावरणकेंद्री विकास ही जगाची गरच आजमितीला भारत व जगाला भेडसावणारी अव्वल समस्या आहे...
कृषी विकास दराची मोठी बुडीमुंबई  ः देशात महाराष्ट्र पहिल्या क्रमांकावर...
कर्नाटकी बेंदराच्या निमित्ताने आज ...कोल्हापूर  : राज्यातील कर्नाटक सीमेलगतच्या...
उत्कृष्ट संत्रा व्यवस्थापनाचा युवा...वयाच्या विसाव्या वर्षीच शेतीत उतरलेल्या ऋषीकेश...
मॉन्सूनचे प्रवाह अजूनही मंदचपुणे  : अरबी समुद्रात गुजरातच्या किनाऱ्यावर...
ढगाळ हवामानासह हलक्या पावसाचा अंदाजपुणे  : ‘वायू’ चक्रीवादळ निवळल्यानंतर...
एफआरपी द्या, काटामारी रोखा : बच्चू...पुणे :  राज्यातील ऊस उत्पादक...
‘जीएम’चा तिढामहिनाभरापूर्वी हरियाना राज्यात एका शेतकऱ्याच्या...
राज्यातील दूध संघांपूढे ‘अमूल’चे कडवे...पुणे: राज्याच्या दूध उद्योगात ‘अमूल’चा होत असलेला...
विदर्भ, मराठवाड्यात उष्ण लाटेचा इशारापुणे : वायू चक्रीवादळाने बाष्प ओढून नेल्याने...
करारावरील अश्‍वगंधा लागवड ठरली डोकेदुखीगडचिरोली ः अश्‍वगंधा लागवड आणि खरेदीचा करार करीत...