agriculture news in Marathi, rate decrease of vegetables, Maharashtra | Agrowon

भाजीपाला उत्पादक खचला
राजकुमार चौगुले
गुरुवार, 22 मार्च 2018

कोल्हापूर : एकेकाळी भाजीपाल्याचे वैभव शिरावर घेऊन संपूर्ण जिल्ह्यात संपन्नतेचा मुकुट परिधान केलेला जिल्ह्यातील पूर्व भागाचा शिरोळचा पट्टा. मुंबईच्या बाजारपेठेत स्वतंत्र अस्तित्व निर्माण केलेली या तालुक्‍यातील भाजीपाला उत्पादनातील अग्रेसर गावे. लाखो रुपयांची उलाढाल करणारे भाजीपाला उत्पादक संघ. ही शिरोळ तालुक्‍यातील भाजीपाला उत्पादकांची ख्याती; पण गेल्या काही दिवसांपासून मनाने अगदी निश्‍चयी असलेला, सहजा सहजी हार न मानणारा भाजीपाला उत्पादक पूर्णपणे खचून गेलाय.

कोल्हापूर : एकेकाळी भाजीपाल्याचे वैभव शिरावर घेऊन संपूर्ण जिल्ह्यात संपन्नतेचा मुकुट परिधान केलेला जिल्ह्यातील पूर्व भागाचा शिरोळचा पट्टा. मुंबईच्या बाजारपेठेत स्वतंत्र अस्तित्व निर्माण केलेली या तालुक्‍यातील भाजीपाला उत्पादनातील अग्रेसर गावे. लाखो रुपयांची उलाढाल करणारे भाजीपाला उत्पादक संघ. ही शिरोळ तालुक्‍यातील भाजीपाला उत्पादकांची ख्याती; पण गेल्या काही दिवसांपासून मनाने अगदी निश्‍चयी असलेला, सहजा सहजी हार न मानणारा भाजीपाला उत्पादक पूर्णपणे खचून गेलाय.

एका हंगामात दर नाही लागला तर दुसऱ्या हंगामात तो भरून काढू, अशा अपेक्षेत भाजीपाल्याची आस न सोडणारा भाजीपाला उत्पादक आता भाजीपाल्याची काढणी परवडेना म्हणून जीवापाड जपलेला, तरारून आलेल्या भाजीपाल्यावर चक्क ट्रॅक्‍टर फिरवतो, भाजीपाला शेतात गुरे सोडतो, तेव्हा भाजीपाला दराची अनिश्‍चिता मनाचा ठाव घेऊन जाते. दर नसलेल्या भाजीपाल्याची पाहणी करताना तो नष्ट करण्यासाठी चाललेले प्रयत्न मन विषण्ण करतात. राज्याच्या सर्वच बाजारपेठांत टोमॅटो, फ्लॉवर, कोबीला कवडीमोल दर मिळत आहे. ज्या भाजीपाल्याने समृद्ध केले तोच भाजीपाला आता नुकसानीचे कारण ठरत आहे. 

मन हेलावणारी स्थिती 
शिरोळ तालुक्‍यातील कोथळी, नांदणी, उदगाव, उमळवाड, दानोळी या गावांचे रुपडे भाजीपाल्याने पालटले; पण सध्या या गावातील भाजीपाल्याची स्थिती भयानक आहे. शेतकरी उभ्या पिकावर ट्रॅक्‍टर फिरवत असल्याचे वेदनादायी दृश्य प्रत्येक शिवारात दिसते. अनेक वर्षे भाजीपाल्याच्या उत्पादनात अग्रेसर असणारे नांदणी येथील विजय संभुशेटे यांनी उत्पादन खर्च परवडत नसल्याने फ्लॉवरवर ट्रॅक्‍टर चालवून त्याचा उपयोग हिरवळीचे खत तयार करण्यासाठी केला आहे. या संपन्न गावातील अनेक शेतकरी आता हेच अनुकरण करण्याच्या प्रयत्नात आहेत. 

विक्रीसाठी नाही, तर खतांसाठी काढणी 
उदगाव हेही भाजीपाला पट्ट्यातील गाव. येथील अजित मगदूम हे शेतकरी तरारून आलेला कोबी काढून टाकण्यात व्यग्र होते. मार्केटसाठी काढण्यात येणारा कोबी आता खत तयार करण्यासाठी काढण्यात येत होता. माल पॅकिंग करण्याऐवजी तो जमिनीत कसा गाडला जाईल याचेच प्रयत्न होत होते. त्यांना दोन दिवसांपूर्वीच मार्केटमध्ये ५० किलोच्या पोत्याला २५ रुपये दर मिळाला. हा दर आहे की चेष्टा असाच त्यांचा सवाल होता. शेतकऱ्याला किती वेड्यात काढावे याची परिसीमाच उरली नसल्याचे त्यांच्या संभाषणातून दिसून येत होते. भाजीपाल्याची अशी अवस्था होत असेल, तर शेतकरी उभा राहणार तरी कसा? असाच सवाल यानिमित्ताने निर्माण होत होता. एकेकाळी दानोळी गावचे वैभव असणाऱ्या टोमॅटोबाबतही हीच स्थिती आहे. दर नसल्याने वैतागलेल्या भाजीपाला उत्पादकांनी उसाची कास धरली आहे; पण जे मोजकेच प्लॉट आहेत. त्यांनाही यंदा नुकसानीने सोडले नाही. अनेकांनी टोमॅटो काढून बाहेर फेकले आहे. कधी शंभर रुपये किलोने विकला जाणारा टोमॅटो आता दोन रुपये किलोनेही घ्यायला कोण तयार नाही, अशी खंत या भागातील शेतकऱ्यांची आहे.  

हमीभाव म्हणजे काय रे भाऊ?
आज सगळीकडे हमीभावाची चर्चा आहे; पण भाजीपाल्याकडे कोणाचेच लक्ष नाही. नगदी पीक असल्याने भाजीपाल्याला शासन हमीभाव देत नाही. यामुळे शासनाकडून तर पुरता अपेक्षाभंग झाला आहे. लाखो रुपये खर्च करून भाजीपाला पिकवायचा आणि हमीभाव असलेल्या पिकांपेक्षाही कमी दरात विकायचा अशी स्थिती आली आहे. तरीही एखादा लोकप्रतिनिधी याबाबतीत तोंड उघडायला तयार नाही. कृषी विभागात तर कोणत्या गावात कोणत्या पिकाचे किती क्षेत्र आहे, याची नोंदही नाही. यावरून या लोकप्रतिनिधी आणि विभागाची भाजीपाला उत्पादकांकडे पाहाण्याची उदासीनता दिसून येते, असा आरोप शेतकऱ्यांचा आहे.
 

इतर अॅग्रो विशेष
प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः गुणवंत चारापीकराहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने...
मुंबईसह शेजारील शहरांत सेंद्रिय...मुंबईसह शेजारील शहरांमध्ये सेंद्रिय उत्पादनांना...
ऊसतोड मजूरांच्या मागण्यांबाबत लवादाची...मुंबई :  राज्यातील ऊसतोड मजूर व कामगारांच्या...
मॉन्सूनची माघार शनिवारपासूनपुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांच्या (माॅन्सून)...
सेंद्रिय शेतीसाठी शासनाच्या विविध योजनासेंद्रिय शेती आणि पीक उत्पादनवाढीसाठी राज्य आणि...
‘जलयुक्त’ गैरव्यवहाराची फाइल पुन्हा...पुणे : जलयुक्त शिवार योजनेत बीड जिल्ह्यात...
महसूल उत्पन्न सूत्राचे ऊसदरामध्ये...पुणे : महसुली उत्पन्न विभागणीनुसार राज्यातील...
तुरळक ठिकाणी पावसाचा अंदाजपुणे : ‘दाये’ चक्रीवादळ निवळून गेल्यानंतर राज्यात...
मोदींनी सर्वात मोठी आरोग्य योजना '...रांची- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी झारखंडची...
कृषिपंपासाठी बड्या कंपन्यांच्या निविदाबारामती - राज्यातील दोन लाख ९० हजार शेतकऱ्यांच्या...
मराठवाड्यातील ८६४ प्रकल्पांत ३३ टक्‍केच...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील पाणीसाठ्यांमधील उपयुक्‍त...
ऊस ठिबक योजनेसाठी लेखापरीक्षकाची नेमणूक पुणे : राज्यात ऊस लागवडीसाठी ठिबक अनुदान...
इथेनॉलमधील फरक ओळखण्यासाठी यंत्रणानवी दिल्ली ः देशात तीन प्रकारच्या मोलॅसिसपासून...
‘ग्लायफोसेट’वर बंदी नाहीपुणे : मानवी आरोग्याला धोकादायक असल्याचा कोणताही...
विदर्भात पावसाची दमदार हजेरीपुणे : बंगालच्या उपसागरातील ‘दाये’ वादळाने बाष्प...
बचत गटांतून मिळाली विकासाला उभारीअस्तगाव (ता. राहाता, जि. नगर) हा तसा सधन परिसर....
कांदाचाळीसाठी सव्वाशे कोटींचा निधीनगर  ः एकात्मिक फलोत्पादन विकास...
शेती, आरोग्य अन्‌ शिक्षणाचा जागरगावाच्या शाश्वत विकासासाठी शेती, आरोग्य, शिक्षण...
महाराष्ट्राची सिंचनक्षमता आता 40 लाख...मुंबई - शेतीयोग्य जमिनीतील केवळ 18 टक्‍के...
देशात ऊस लागवड 51.9 लाख हेक्टरवरनवी दिल्ली ः मागील वर्षी अतिरिक्त साखर...