मॉन्सून २८ पासून परतीच्या मार्गावर
संदीप नवले
सोमवार, 25 सप्टेंबर 2017

यंदा परतीच्या पावसास थोडा उशीर झाला असला, तरी येत्या 28 सप्टेंबरपासून परतीचा प्रवास सुरू होण्याचे संकेत आहेत.
- ए. के. श्रीवास्तव, वैज्ञानिक, हवामान विभाग, पुणे

पुणे : सध्या राजस्थानच्या पश्‍चिम भागात पावसाचा जोर ओसरला आहे. येत्या चार ते पाच दिवसांत या सर्व भागांत थांबल्यानंतर साधारणपणे 28 सप्टेंबरपासून परतीचा (नॉर्थ वेस्ट) प्रवास सुरू होण्याची शक्‍यता आहे.

यंदा 18 सप्टेंबरनंतर पोषक हवामान झाल्यास परतीचा प्रवास सुरू होण्याचा अंदाज होता. परंतु या कालावधीत पाऊस पडत असल्यामुळे यंदा मॉन्सूनच्या परतीच्या प्रवासाला उशीर झाल्याचे हवामान विभागाच्या सूत्रांनी सांगितले. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार राजस्थानच्या पश्‍चिम भागातील पाऊस थांबल्यानंतर पाच दिवस आधी म्हणजेच रविवारी (ता. 24) परतीच्या पावसाचा अंदाज दिला आहे.

सध्या राजस्थानच्या पश्‍चिम भागात अनेक ठिकाणी पावसाचा जोर ओसरला असून, कमाल तापमानात घट होण्यास सुरवात झाली आहे. देशात साधारणपणे एक सप्टेंबर रोजी परतीचा प्रवास होण्याचा अंदाज असतो. गेल्या पाच ते सहा दिवसांपूर्वी देशाच्या वायव्य भागात कमी दाबाचा पट्टा होता. त्यामुळे अनेक ठिकाणी पाऊस पडत होता. काही ठिकाणी हलका स्वरूपाच्या सरीही बरसत होत्या. परंतु ही स्थिती कमी झाली आहे.

तसेच मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, त्रिपुरा, उत्तराखंड, गुजरात, झारखंड या भागांतही पावसाचे प्रमाण कमी झाले आहे. त्यामुळे परतीच्या पावसाच्या अनुकूल स्थिती तयार झाली आहे. देशात परतीचा प्रवास सुरू झाल्यानंतर वाऱ्याची दिशा बदलून ती उत्तरेकडून दक्षिणेकडे वाहते. त्या वेळी राजस्थान, मध्य प्रदेश, हरियाना या भागांतील पाऊस पडण्याचे थांबलेले असते. त्या वेळी उत्तरेकडील हवेचे दाब वाढलेले असतात.

तर दक्षिणेकडील हवेचे दाब कमी असतात. त्याच वेळी ईशान्येकडील हवेचे दाब जास्त असल्याने वारे ईशान्येकडून बाष्प घेऊन दक्षिणेकडे येतात. टप्प्याटप्प्याने हे वारे दक्षिणेकडे सरकत असल्यामुळे अनेक भागांत जोरदार पाऊस होतो. महाराष्ट्रातील मराठवाडा, विदर्भ, मध्य महाराष्ट्र या भागांतही परतीचा चांगला पाऊस पडतो.

कोकणात परतीचा पाऊस कमी होतो. दक्षिणेकडील तमिळनाडूच्या भागात हा परतीचा पाऊस नोव्हेंबर, डिसेंबरपर्यत सुरू असतो. गेल्या दहा वर्षांतील पावसाचा परतीचा प्रवास लक्षात घेतला असता, 2013 मध्ये नऊ सप्टेंबर रोजी परतीचा प्रवास सुरू झाला होता. त्यानंतर 2015 मध्येही चार सप्टेंबर रोजी परतीचा प्रवास सुरू झाला होता.
 

वर्षनिहाय परतीच्या मॉन्सूनची तारीख (सप्टेंबरमधील)
तारीख 24 9 23 4 15 28 (अंदाज)
वर्ष 2012 2013 2014 2015 2016 2017

 

इतर अॅग्रो विशेष
खुल्या शेतीतील गुलाब लागवड तंत्रज्ञान गुलाबाच्या फुलांचा उपयोग...
ज्ञानाचा प्रकाशदिवाळी... प्रकाशाचा, उत्साहाचा सण! सारी दुखं...
साडेआठ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यामध्ये ४...मुंबई : छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
जिभाऊ... बापू तुमले दिवाईन्या सुभेच्छा...जळगाव ः जिभाऊ... बापू तुमले दिवाईन्या सुभेच्छा...
पोषक तत्त्वांनीयुक्त खजूर, अक्रोड, काजूपोषक तत्त्वे आणि आरोग्याच्या दृष्टीने अक्रोड अाणि...
रब्बी हंगामासाठी कांदा जाती अन्‌...महाराष्ट्रात रब्बी कांदा पिकाचे क्षेत्र मोठ्या...
बाजरी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान बाजरी हे पीक पालेदार, रसाळ, गोड व मऊ असते....
जळगाव जिल्ह्यात दादर ज्वारी तरारली जळगाव  ः खानदेशात यंदा परतीच्या पावसामुळे...
कांद्यावर डिसेंबरपर्यंत 'स्टॉक लिमिट'नवी दिल्ली : नफेखोरपणा, साठेबाजी, वाढते दर आणि...
सांगली जिल्ह्यात भाजपच्या वारुला ब्रेकसांगली ः लोकसभा, विधानसभा, जिल्हा परिषद, पंचायत...
कर्जमाफी योजनेस प्रारंभ...राज्य सरकारची...मुंबई : कर्जमाफी देण्यासाठी जाहीर करण्यात आलेल्या...
वाढत्या लोकसंख्येसाठी व्हर्टिकल फार्म...भारतासारख्या उच्च लोकसंख्या असलेल्या देशांसाठी...
निशिगंध लागवड तंत्रज्ञान निशिगंधाची फुले अत्यंत सुवासिक व आकर्षक असतात....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
‘जीवनसंगिनी’ची प्रकाशवाटनैसर्गिक आपत्तींचा कहर आणि अनिश्चित बाजार अशा...
बीजी ३ च्या विनापरवाना विक्रीवर...मुंबई : तणनाशक सहनशील (हर्बिसाईड टाॅलरंट)...
रब्बी पिकांचे पाणी व्यवस्थापन महत्त्वाचेरब्बी हंगामामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी...
राज्यात कापूस खरेदी २५ पासूननागपूर : राज्यात बुधवार (ता. २५) पासून पणन...
नेताओं की दिवाली, किसानों का दिवालादोन दिवसांपूर्वी मला अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी...
ऊसावरील कीडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन तपशील : पूर्व मशागत     कीड...