agriculture news in marathi, SFSC out of procurement scheme | Agrowon

सरकारी धान्य खरेदीतून ‘एसएफएससी’ बाहेर
मनोज कापडे
रविवार, 11 फेब्रुवारी 2018

पुणे : केंद्र शासनाच्या वतीने देशातील शेतकरी उत्पादक कंपन्यांमार्फत हमीभावाने धान्य खरेदी न करण्याचा निर्णय आम्ही घेतला आहे, अशी माहिती राष्ट्रीय पातळीवरील छोट्या शेतकऱ्यांच्या व्यापार संघाचे (एसएफएससी) व्यवस्थापकीय संचालक सुमंता चौधरी यांनी दिली. 

पुणे : केंद्र शासनाच्या वतीने देशातील शेतकरी उत्पादक कंपन्यांमार्फत हमीभावाने धान्य खरेदी न करण्याचा निर्णय आम्ही घेतला आहे, अशी माहिती राष्ट्रीय पातळीवरील छोट्या शेतकऱ्यांच्या व्यापार संघाचे (एसएफएससी) व्यवस्थापकीय संचालक सुमंता चौधरी यांनी दिली. 

खरेदी प्रक्रियेतून बाहेर पडण्याचा निर्णय ‘एसएफएससी’ने कशामुळे घेतला याविषयी राज्यातील शेतकरी उत्पादक कंपन्या बुचकळ्यात पडल्या आहेत. या निर्णयाचा तडाखा शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना बसला आहे. गेल्या हंगामात ८२ शेतकरी कंपन्यांनी २९ हजार ९१६ टन तूर खरेदी केली होती. त्यातून या कंपनीच्या सभासद शेतकऱ्यांना केंद्र सरकारकडून १५१ कोटी रुपयांचे पेमेंट मिळाले होते, अशी माहिती सूत्रांनी दिली. 
‘‘देशातील धान्य खरेदीत उतरणे हे आमचे मुख्य ध्येय कधीच नव्हते. त्यामुळे या किचकट प्रक्रियेत सतत राहण्याची एसएफएससीची इच्छा नव्हती. आम्ही यंदा कोणत्याही राज्यात सरकारच्या वतीने धान्य खरेदी करणार नाही. याबाबत अधिक तपशील देता येणार नाही,’’ असे श्री. चौधरी यांनी स्पष्ट केले. 

‘एसएफएससी’ने २०१३ पासून हमीभावाने शेतीमाल खरेदीला सुरवात केली होती. पहिल्या दोन हंगामांत जवळपास देशात अडीचशे कोटीची खरेदी ‘एसएफएससी’ने केली होती. त्यानंतर सहा राज्यांत ५६ शेतकरी उत्पादक कंपन्यांच्या मदतीने खरेदी केली होती. २०१५-१६ मध्ये देशात ‘एसएफएससी’ने ३१२३ टन उडीद, ५२५८ टन तूर खरेदी केली होती. त्यानंतर गेल्या रब्बी हंगामात २५ हजार टन हरभरा आणि १२४१ टन मसुराची खरेदी केली होती. यामुळे भविष्यात शेतकरी उत्पादक कंपन्या शेतीमाल खरेदीत टक्कर देतील की काय, अशी भीती नाफेड व भारतीय अन्न महामंडळातील (एफसीआय) अधिकारीदेखील व्यक्त करीत होते.

‘एसएफएससीने आपल्या मुख्य उद्दिष्ठांमध्ये बदल करून हमीभाव खरेदीत उतरावे, नाफेड व एफसीआय स्पर्धक म्हणून शेतकरी वर्गाच्या वतीने उभे राहावे, अशी इच्छा शेतकरी कंपन्यांची आहे. दुर्देवाने एसएफएससीने यंदा खरेदीतून माघार घेतली आहे,’ अशी माहिती एका कंपनीच्या सूत्रांनी दिली.  

देशात सरकारच्या वतीने हमीभावाने खरेदी करण्यासाठी नाफेड आणि एफसीआय अशा दोन संस्था वर्षानुवर्षे काम करीत आहेत. या दोन्ही संस्थांच्या कामकाजाबद्दल तक्रारी असून, त्यामुळे एसएफएससी ही तिसरी संस्था प्रथमच देशाच्या हमीभाव खरेदीत गेल्या हंगामात उतरली होती. शेतकरी उत्पादक कंपन्यांची शिखर संस्था असलेल्या एसएफएससीमुळे शेतकरी आणि शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना सरकारी खरेदी-विक्रीत हक्काचे व्यासपीठ मिळाले होते.

बेजबाबदारपणामुळे कोट्यवधीचे नुकसान
शेतकरी सरकारी अधिकाऱ्यांच्या अनास्थेमुळे उत्पादक कंपन्यांना यंदा हमीभाव खरेदीपासून दूर राहावे लागले आहे. सरकारी बेजबाबदारपणामुळेच आमचे कोट्यवधी रुपयांचे सेवाशुल्कदेखील बुडणार आहे. गेल्या हंगामात सेवा कंपन्यांना शुल्कापोटी कंपन्यांना दीड कोटी रुपये मिळाले होते. शेतकरी कंपन्यांना मध्य प्रदेश सरकारने पाठबळ दिले व नियम बदलले. मात्र, महाराष्ट्रात ते झाले नाही. शेतकरी कंपन्यांना देशोधडीला लावण्याचा प्रकार घडला आहे, अशी टीका उस्मानाबाद सीड फेडरेशनचे व्यवस्थापकीय संचालक अमोल रणदिवे यांनी केली आहे. 

सहकार मंत्रालयाकडे पाठपुरावा सुरू 
केंद्राच्या अखत्यारीत काम करणाऱ्या एसएफएससीने हमीभाव खरेदीतून माघार घेतली असली तरी शेतकरी उत्पादक कंपन्यांच्या महासंघाकडून (महाएफपीसी) राज्याच्या सहकार मंत्रालयाकडे खरेदीदार एजन्सीचा दर्जा मिळण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. तशी शिफारस एसएफएससी व नाफेडनेदेखील राज्य शासनाकडे केली आहे. महाएफपीसीचे व्यवस्थापकीय संचालक योगेश थोरात यांनी हमीभाव खरेदीसाठी महाराष्ट्र राज्य पणन महासंघाप्रमाणेच अभिकर्ता संस्था (स्टेट लेव्हल एजन्सी) म्हणून शेतकरी कंपन्यांना मान्यता देण्यासाठी पाठपुरावा सुरू ठेवला आहे, अशी माहिती सूत्रांनी दिली.

इतर अॅग्रो विशेष
आज शिवजयंती : शिवनेरीवर पारंपारिक...पुणे : फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीनुसार आज (ता....
अतितीव्र हवामानस्थितीला कर्बाचे वाढते...पुणे : वातावरणातील कार्बनडाय ऑक्साईडचे (कर्ब)...
कमतरतेनुसार सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर...अलीकडे सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता अधिक...
पिंप्री गावाने कमावले लसूणघास शेतीत नाव पिंप्री (वळण) (ता. राहुरी, जि. नगर) हे गाव मुळा...
दुष्काळातही सुरती हुरड्याची  चवच काही...औरंगाबाद जिल्ह्यातील सारंगपूर येथील अरुण कडूबाळ...
। तुका म्हणे कान्हा । भूक लागली नयनां ।।देहू : तुकाराम तुकाराम...असा नामघोष आणि...
नांदेड जिल्ह्यात कापूस उत्पादकता...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात २०१८-१९ च्या खरीप...
नगरची लढत राहणार लक्षवेधीनगर : राज्याच्या सर्वाधिक लक्ष असलेल्या नगर (...
रब्बी पीकविम्याला बोगस प्रकरणांचे ग्रहणमुंबई ः २०१८-१९ च्या रब्बी हंगामात पंतप्रधान...
सहा कारखान्यांची धुराडी थंडावलीऔरंगाबाद  : मराठवाडा व खानदेशातील पाच...
बेदाण्याला दराची गोडीसांगली ः होळी सणाच्या पार्श्वभूमीवर बेदाण्याची...
आनंदाचा उतरता आलेखजगभरातील आनंदी देशांचा अहवाल (वर्ल्ड हॅपीनेस...
आदित्यात् जायते वृष्टि:जगात एकूण १९५ देश आहेत, पण आकार, आर्थिक स्थिती,...
आज संत तुकाराम बीजदेहू, जि. पुणे  : जगद्‌गुरू संत श्री तुकाराम...
उज्ज्वल भविष्याचा सर्वोत्तम मार्ग ‘जल...भारत जलसंकट समस्येचा सामना करत आहे. वाढती...
जल‘मुक्त’ शिवारवॉ टर ग्रीडच्या माध्यमातून मराठवाड्यातील सर्व...
राज्यात शंभर लाख टन साखर उत्पादनभवानीनगर, जि. पुणे ः राज्यात ३० टक्के हुमणीग्रस्त...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात अवकाळीची...पुणे : रविवारी, सोमवारी पुन्हा काही अंशी...
जैविक कीड-नियंत्रणासाठी उपयुक्त बुरशीगेल्या काही वर्षांमध्ये कीडनियंत्रणासाठी...
केशर आंबा फळगळीची कारणे अन् उपाययोजना  सद्यःस्थितीत हवामान आंबा झाडांसाठी...