agriculture news in Marathi, shekhar gaikwad says, over exploitation of 74 water resources, Maharashtra | Agrowon

राज्यातील ७४ पाणलोट अतिशोषित : शेखर गायकवाड
टीम अॅग्रोवन
बुधवार, 1 ऑगस्ट 2018

पुणे : भूजलाच्या अनिर्बंध उपशामुळे राज्यातील एकूण १५३१ पाणलोटांपैकी बारा जिल्ह्यांतील ७४ पाणलोट अतिशोषित आहेत, तर आणखी १०४ पाणलोट अतिशोषित होण्याचा मार्गावर आहेत. या भागात भूजलच्या उपशाचे प्राधान्याने व्यवस्थापन करावे लागणार आहे. तसेच, पाण्याच्या गुणवत्तेचे संरक्षण आणि जतन करणे आवश्‍यक असून, शुद्धतेबाबत निकषांनुसार यापुढे पिण्याच्या पाण्याचा दर्जा संभाळावा लागणार असल्याची माहिती भूजल विकास अाणि सर्वेक्षण यंत्रणेचे संचालक शेखर गायकवाड यांनी दिली.  

पुणे : भूजलाच्या अनिर्बंध उपशामुळे राज्यातील एकूण १५३१ पाणलोटांपैकी बारा जिल्ह्यांतील ७४ पाणलोट अतिशोषित आहेत, तर आणखी १०४ पाणलोट अतिशोषित होण्याचा मार्गावर आहेत. या भागात भूजलच्या उपशाचे प्राधान्याने व्यवस्थापन करावे लागणार आहे. तसेच, पाण्याच्या गुणवत्तेचे संरक्षण आणि जतन करणे आवश्‍यक असून, शुद्धतेबाबत निकषांनुसार यापुढे पिण्याच्या पाण्याचा दर्जा संभाळावा लागणार असल्याची माहिती भूजल विकास अाणि सर्वेक्षण यंत्रणेचे संचालक शेखर गायकवाड यांनी दिली.  

भूजल (विकास व व्यवस्थापन) अधिनियमनाच्या अंमलबजाणीचे नियम राज्य सरकारने हरकती अाणि सूचनांसाठी प्रसिद्ध केले आहेत. याबाबत आयोजित पत्रकार परिषदेत गायकवाड बोलत होते. ते म्हणाले, की राज्यात जवळपास ८२ टक्के सिंचन क्षेत्र भूजलावर अवलंबून आहे. पुणे, सोलापूर, सातारा, सांगली, औरंगाबाद, लातूर, उस्मानाबाद, अमरावती, बुलडाणा, नाशिक, नगर, जळगाव जिल्ह्यांच्या काही पाणलोटांत दरवर्षी पुनर्भरण होणाऱ्या पाण्याचा पूर्णपणे उपसा होत आहे.

तसेच, काही पाणलोटांत त्यापेक्षा अधिक उपसा होत असल्याचे दिसून आले आहे. या जिल्ह्यांतील ७४ पाणलोटांबरोबच इतरही १०४ भूजलांचा उपसा वाढल्याने ते अतिशोषित होण्याच्या मार्गावर आहेत. या पाणलोटांमध्ये पाण्याचा उपसा करण्यावर निर्बंध आणणे आवश्‍यक आहे. भूजल अधिनियमाच्या अंमलबजावणी नियमांच्या निश्‍चितीनंतर प्राधान्याने या भागात उपाशाच्या व्यवस्थापनावर भर देण्यात येईल. 

राज्यातील प्रत्येक गावात एक निरीक्षण विहीर निश्‍चित करण्यात आली असून, यापुढे गावनिहाय पाणी पातळीची स्थिती उपलब्ध होणार आहे. त्यानुसार त्या गावातील पिकांचे नियोजन करता येणार आहे. याचबरोबर या गावातील पिण्याच्या पाण्याचा दर्जा निश्‍चित करून दिला जाणार आहे. त्यानुसारच नागरिकांना पिण्यासाठी पाण्याचा पुरवठा करावा लागणार आहे.

मानवी आरोग्यावर परिणाम करणाऱ्या विविध घटकांची तपासणी करून शुद्ध पाणीपुरवठ्यासाठी उपयोजना करण्याच्या सूचना दिल्या जाणार आहेत, पाण्याच्या गुणवत्तेचे संरक्षण व जतन न झाल्यास त्याविरोधात नागरिकांना दाद मागण्याचा, तसेच संबंधितांवर कारवाई करण्याचे अधिकारही नव्या भूजल कायद्याने मिळणार आहेत. सध्या राज्यात तपासणी करण्यात आलेल्या सहा लाख पाण्याच्या नमुन्यांपैकी बहुतांशी भागात नायट्रेटचे प्रमाण अधिक आहे; तर यवतमाळ, अकोला, चंद्रपूर या जिल्ह्यांमध्ये फ्लोराईडचे प्रमाण अधिक असल्याचे दिसून आले आहे, असेही गायकवाड यांनी या वेळी सांगितले.

इतर अॅग्रो विशेष
सिंधुदुर्गात पाऊस; आंबा, काजूला मोठा...कणकवली, जि. सिंधुदुर्ग : जिल्ह्यातील काही भागात...
पीक कर्जवाटपात करा आमूलाग्र बदलराज्यातील काही भागांतील कापूस आणि तूर ही पिके...
आपत्ती निर्मूलनासाठी विद्यार्थ्यांनो...अमेरिकेमधील टेक्सास ए. एम. कृषी विद्यापीठांतर्गत...
अन्नद्रव्यांचा समतोल वापर आवश्यक...जमिनीतील अन्नद्रव्यांचा मोठ्या प्रमाणावर होत...
पाणी चोरी करणाऱ्यांवर फौजदारी कारवाईमुंबई : राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेऊन...
फुलांवर रुंजन रोबो मधमाश्‍यांचे...नागपूर : विविध आकर्षक रंगसंगतीसह काही वेळ...
कोल्हापूरात कामगार-अडत्यांच्या वादात...कोल्हापूर : येथील बाजार समितीत तोलाइदार, अडते...
चवगोंडा पाटील, सौरभ कोकीळ, मारुती शिंदे...पुणे : राज्यातील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांची...
जेजुरीत कुलधर्म कुलाचारासाठी भाविकांची...जेजुरी, जि. पुणे : चंपाषष्ठी उत्सवानिमित्त...
नाशिक जिल्ह्यातील माती परीक्षणासाठी ‘...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील शेती, गावतळे, जलसंपदा,...
राज्यात थंडीत चढउतारपुणे : छत्तीसगडचा दक्षिण भाग, तेलंगणा आणि...
दोन टप्प्यांत ‘एफआरपी’ला विरोधसातारा : साखरेचे दर कोसळल्याने उसाचा पहिला हप्ता...
पीककर्जासाठी उपोषणकर्त्या शेतकऱ्याचे...पाथरी, जि. परभणी  : पीककर्जाच्या मागणीसाठी...
कांदाप्रश्‍नी मुख्यमंत्र्यांकडून आढावानाशिक : हवालदिल झालेल्या कांदा उत्पादक...
केळीच्या विलियम्स वाणाचा आश्वासक प्रयोग...परभणी जिल्ह्यातील सिंगणापूर येथील वसंतराव कदम...
वालाच्या शेंगा, मेहरुणी बोरांची ...दुष्काळी स्थितीत खानदेश व लगतच्या भागातील शेती...
मका भुशाला तीन हजारांचा भावजायखेडा, जि. नाशिक : यंदा तालुक्‍यात अत्यल्प...
ऐन दुष्काळात राज्याला सहकार आयुक्त नाही पुणे  : तीव्र दुष्काळाकडे राज्याची सुरू...
कात्रज मिठाईसाठी वापरणार नायट्रोजन...पुणे  : पुणे जिल्हा दूध उत्पादक संघ अर्थात...
कुलगुरू निवड प्रक्रियेतील विलंब ...मुंबई : राज्यातील कृषी विद्यापीठांच्या...