agriculture news in marathi, Soil Health in Buldana district worsen | Agrowon

बुलडाणा जिल्ह्यात जमिनीचे आरोग्य बिघडले
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

बुलडाणा : विदर्भ-मराठवाडा-खानदेशला जोडणाऱ्या बुलडाणा जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचे आरोग्य धोकादायक वळणावर आले आहे. वेळीच याबाबत जागरूकता दाखवून उपाययोजना झाल्या, तर पीक उत्पादकता टिकवून ठेवणे आवाक्‍यात राहणार आहे; अन्यथा त्याचे परिणाम भोगावे लागतील, असा इशारा या क्षेत्रातील जाणकार देत आहेत.

या जिल्ह्यातील पाच तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी झाला असून, उर्वरित आठ तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या गटात पोचला आहे. सेंद्रिय कर्बाच्या बाबतीत ‘रेड झोन’ असलेल्या तालुक्‍यांमध्ये राज्याचे कृषिमंत्री पांडुरंग फुंडकर यांचा खामगाव तालुकासुद्धा आहे.

बुलडाणा : विदर्भ-मराठवाडा-खानदेशला जोडणाऱ्या बुलडाणा जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचे आरोग्य धोकादायक वळणावर आले आहे. वेळीच याबाबत जागरूकता दाखवून उपाययोजना झाल्या, तर पीक उत्पादकता टिकवून ठेवणे आवाक्‍यात राहणार आहे; अन्यथा त्याचे परिणाम भोगावे लागतील, असा इशारा या क्षेत्रातील जाणकार देत आहेत.

या जिल्ह्यातील पाच तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी झाला असून, उर्वरित आठ तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या गटात पोचला आहे. सेंद्रिय कर्बाच्या बाबतीत ‘रेड झोन’ असलेल्या तालुक्‍यांमध्ये राज्याचे कृषिमंत्री पांडुरंग फुंडकर यांचा खामगाव तालुकासुद्धा आहे.

जागतिक बदलांमुळे पिकांच्या उत्पादकतेवर विपरीत परिणाम जाणवायला लागला. त्यानंतर आता सर्वत्र जमिनीच्या आरोग्याविषयी चर्चा सुरू झाली. सध्या बुलडाणा जिल्ह्यात तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी होत आहे. प्रामुख्याने खामगाव, जळगाव जामोद, मेहकर, लोणार, सिंदखेडराजा या तालुक्‍यांत हा कर्ब अत्यंत कमी आहे. उर्वरित बुलडाणा, चिखली, मोताळा, मलकापूर, शेगाव, नांदुरा, संग्रामपूर आणि देऊळगावराजा या तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या प्रकारात आहे. सेंद्रिय कर्ब हा .६० पेक्षा कमी आहे. काही ठिकाणी .२० पासून तो सुरू होतो.

पीक उत्पादनात महत्त्वाची भूमिका वठविणारे नत्र, जस्त, लोह हे घटकही या जमिनीत अत्यंत कमी आहेत. जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांत उपलब्ध नत्राचे प्रमाण कमी आहे. मलकापूर, नांदुरा हे दोन तालुके वगळले, तर उर्वरित ११ तालुक्‍यांत जस्ताचेही प्रमाण कमालीचे कमी आढळून आलेले आहे.

लोह हा घटक केवळ लोणार आणि सिंदखेडराजा या तालुक्‍यांमध्ये जास्त आहे. देऊळगावराजा, मेहकर, खामगाव, चिखली या तालुक्‍यांत मध्यम ते जास्त असून बुलडाणा, मोताळा, मलकापूर, शेगाव, नांदुरा, जळगाव जामोद, संग्रामपूर या तालुक्‍यांमध्ये कमी प्रमाणात आढळतो.

सेंद्रिय कर्ब वाढविण्यासाठी संपूर्ण जिल्ह्यात हिरवळीची खतांच्या (ताग, धैंचा) लागवडीसोबतच कंपोस्ट, शेणखत, गांडूळखत वापर वाढविणे गरजेचे आहे. तर नत्र सर्वत्र कमी असल्याने विद्यापीठाने पिकांसाठी जेवढी शिफारस केली त्याच्या २५ टक्के अधिक प्रमाणात वापर वाढविणे पिकाच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरू शकते, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. सूक्ष्म अन्नद्रवे गटात मोडणाऱ्या जस्त, लोहाची कमतरता भरून काढण्यासाठी झिंक, फेरस सल्फेट याचा वापर करण्याचे सांगितले जात आहे. बुलडाणा जिल्ह्यातील जमीन ही काळी, कसदार आहे.

 जस्ताची कमी असलेले तालुके
बुलडाणा, चिखली, मोताळा, खामगाव, शेगाव, जळगाव जामोद,  संग्रामपूर, मेहकर, लोणार, देऊळगावराजा, सिंदखेडराजा.

सेंद्रिय कर्ब कमी असलेले तालुके
खामगाव, जळगाव जामोद, मेहकर, लोणार, सिंदखेडराजा

 

इतर ताज्या घडामोडी
आनंदी देशांच्या यादीत भारताचे स्थान...न्यूयॉर्क : देशातील आनंदाला ओहोटी लागल्याचे...
केळी पीक सल्लाउन्हाळ्यात अधिक तापमान, तीव्र सूर्य प्रकाश, वादळी...
बॅंक कर्मचाऱ्याच्या दक्षतेमुळे मोदी...लंडन : पंजाब नॅशनल बॅंकेची हजारो कोटींची फसवणूक...
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणासाठी फरदड;...केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूरद्वारे तयार...
नाशिक जिल्हा बँकेने रेणुकादेवी संस्थेचा...नाशिक : जिल्हा सहकारी बँकेच्या संचालक मंडळासमोर...
शेतकऱ्यांचा 'वसाका' प्रशासनाला घेरावनाशिक  : देवळा तालुक्यातील वसंतदादा सहकारी...
मीटर रीडिंगची पूर्वसूचना संदेशाद्वारे...सोलापूर  : ग्राहकांची गैरसोय होऊ नये, मीटर...
दिव्यांग मतदारांना सुविधा द्या :डॉ....सोलापूर : दिव्यांग मतदारांना मतदान करण्यासाठी...
कोल्हापुरात २३०० हेक्टरवर उन्हाळी पेरणीकोल्हापूर  : जिल्ह्यात उन्हाळी हंगामाची...
जळगावात गवारीला प्रतिक्विंटल ७५०० रुपयेजळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये गुरुवारी (...
नंदुरबार जिल्ह्यात पाणीटंचाई गंभीरनंदुरबार  : जिल्ह्यातील पाणीटंचाई वाढत आहे....
पुणे विभागात ४१५ टॅंकरने पाणीपुरवठापुणे : विभागात पाणीटंचाईच्या झळा दिवसेंदिवस तीव्र...
रणजितसिंहाच्या भाजप प्रवेशाने खरच...सोलापूर ः सोलापूर जिल्ह्यातील विशेषतः पश्चिम...
काँग्रेस-राष्ट्रवादीचे प्रत्येकी बारा...मुंबई ः आगामी लोकसभा निवडणुकीसाठी राज्यातील...
आचारसंहिता भंगाच्या ७१७ तक्रारीमुंबई : नागरिकांना आचारसंहिता भंगाच्या तक्रारी...
भाजपकडून लोकसभा उमेदवारांची पहिली यादी...नवी दिल्ली : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी वाराणसी तर...
एचटी सीड ‘एसआयटी’ची पोलिसांच्या...नागपूर  ः राज्य शासनाने स्थापन केलेल्या एच....
इतिहासकालीन जलसंधारण अन् त्यामागचे...दरवर्षी पिढ्यानपिढ्या पावसाचे पाणी वेगवेगळे उपाय...
अभ्यासक्रमात हवा भूसूक्ष्मजीवशास्त्राचा...महाराष्ट्रात चार कृषी विद्यापीठे असून, तिथे १२...
ठिबकचे अनुदान वाटपासाठी अधिकाऱ्यांची...पुणे ः शासनाकडून ठिंबक सिंचनासाठी तरतूद केलेली...