agriculture news in marathi, Soil Health in Buldana district worsen | Agrowon

बुलडाणा जिल्ह्यात जमिनीचे आरोग्य बिघडले
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

बुलडाणा : विदर्भ-मराठवाडा-खानदेशला जोडणाऱ्या बुलडाणा जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचे आरोग्य धोकादायक वळणावर आले आहे. वेळीच याबाबत जागरूकता दाखवून उपाययोजना झाल्या, तर पीक उत्पादकता टिकवून ठेवणे आवाक्‍यात राहणार आहे; अन्यथा त्याचे परिणाम भोगावे लागतील, असा इशारा या क्षेत्रातील जाणकार देत आहेत.

या जिल्ह्यातील पाच तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी झाला असून, उर्वरित आठ तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या गटात पोचला आहे. सेंद्रिय कर्बाच्या बाबतीत ‘रेड झोन’ असलेल्या तालुक्‍यांमध्ये राज्याचे कृषिमंत्री पांडुरंग फुंडकर यांचा खामगाव तालुकासुद्धा आहे.

बुलडाणा : विदर्भ-मराठवाडा-खानदेशला जोडणाऱ्या बुलडाणा जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचे आरोग्य धोकादायक वळणावर आले आहे. वेळीच याबाबत जागरूकता दाखवून उपाययोजना झाल्या, तर पीक उत्पादकता टिकवून ठेवणे आवाक्‍यात राहणार आहे; अन्यथा त्याचे परिणाम भोगावे लागतील, असा इशारा या क्षेत्रातील जाणकार देत आहेत.

या जिल्ह्यातील पाच तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी झाला असून, उर्वरित आठ तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या गटात पोचला आहे. सेंद्रिय कर्बाच्या बाबतीत ‘रेड झोन’ असलेल्या तालुक्‍यांमध्ये राज्याचे कृषिमंत्री पांडुरंग फुंडकर यांचा खामगाव तालुकासुद्धा आहे.

जागतिक बदलांमुळे पिकांच्या उत्पादकतेवर विपरीत परिणाम जाणवायला लागला. त्यानंतर आता सर्वत्र जमिनीच्या आरोग्याविषयी चर्चा सुरू झाली. सध्या बुलडाणा जिल्ह्यात तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी होत आहे. प्रामुख्याने खामगाव, जळगाव जामोद, मेहकर, लोणार, सिंदखेडराजा या तालुक्‍यांत हा कर्ब अत्यंत कमी आहे. उर्वरित बुलडाणा, चिखली, मोताळा, मलकापूर, शेगाव, नांदुरा, संग्रामपूर आणि देऊळगावराजा या तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या प्रकारात आहे. सेंद्रिय कर्ब हा .६० पेक्षा कमी आहे. काही ठिकाणी .२० पासून तो सुरू होतो.

पीक उत्पादनात महत्त्वाची भूमिका वठविणारे नत्र, जस्त, लोह हे घटकही या जमिनीत अत्यंत कमी आहेत. जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांत उपलब्ध नत्राचे प्रमाण कमी आहे. मलकापूर, नांदुरा हे दोन तालुके वगळले, तर उर्वरित ११ तालुक्‍यांत जस्ताचेही प्रमाण कमालीचे कमी आढळून आलेले आहे.

लोह हा घटक केवळ लोणार आणि सिंदखेडराजा या तालुक्‍यांमध्ये जास्त आहे. देऊळगावराजा, मेहकर, खामगाव, चिखली या तालुक्‍यांत मध्यम ते जास्त असून बुलडाणा, मोताळा, मलकापूर, शेगाव, नांदुरा, जळगाव जामोद, संग्रामपूर या तालुक्‍यांमध्ये कमी प्रमाणात आढळतो.

सेंद्रिय कर्ब वाढविण्यासाठी संपूर्ण जिल्ह्यात हिरवळीची खतांच्या (ताग, धैंचा) लागवडीसोबतच कंपोस्ट, शेणखत, गांडूळखत वापर वाढविणे गरजेचे आहे. तर नत्र सर्वत्र कमी असल्याने विद्यापीठाने पिकांसाठी जेवढी शिफारस केली त्याच्या २५ टक्के अधिक प्रमाणात वापर वाढविणे पिकाच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरू शकते, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. सूक्ष्म अन्नद्रवे गटात मोडणाऱ्या जस्त, लोहाची कमतरता भरून काढण्यासाठी झिंक, फेरस सल्फेट याचा वापर करण्याचे सांगितले जात आहे. बुलडाणा जिल्ह्यातील जमीन ही काळी, कसदार आहे.

 जस्ताची कमी असलेले तालुके
बुलडाणा, चिखली, मोताळा, खामगाव, शेगाव, जळगाव जामोद,  संग्रामपूर, मेहकर, लोणार, देऊळगावराजा, सिंदखेडराजा.

सेंद्रिय कर्ब कमी असलेले तालुके
खामगाव, जळगाव जामोद, मेहकर, लोणार, सिंदखेडराजा

 

इतर बातम्या
दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला बाहेर...पंढरपूर : राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड : आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गत नांदेड...
कृषी क्षेत्रातील उत्पन्नाची तफावत दूर...औरंगाबाद : गेल्या कित्येक वर्षांतील परिवर्तनात...
मोहोळमध्ये ‘हुमणी‘ने १७ हजार एकरांचे...मोहोळ, जि. सोलापूर : तालुक्‍यातील सात महसुली...
पालखेडमधून आज आवर्तन सोडण्याची तयारीनाशिक : पालखेड डाव्या कालव्यातून येत्या दोन...
‘गिरणा‘च्या पाण्यासाठी वाळूचा बंधाराजळगाव : गिरणा नदीतून पिण्यासह शेतीच्या पाण्याचे...
पॉलिथिन पिशव्यांचा वापर थांबविण्याचे...पुणे   : राज्यातील कृषी तसेच वन विभागातील...
‘समृद्धी’च्या उभारणीसाठी रॉयल्टीत देणार...नाशिक   : मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गाच्या...
व्याजासह एफआरपी दिल्याशिवाय...पुणे  : राज्यातील साखर कारखान्यांनी थकीत...
कोल्हापुरात पहिल्या टप्प्यात गूळदरात वाढकोल्हापूर  ः यंदाच्या गूळ हंगामाला सुरवात...
सरुड येथील गुऱ्हाळघरमालक उसाला देणार...कोल्हापूर : गुऱ्हाळघर व्यवसायात व्यावसायिकपणा...
नगर जिल्ह्यात १७८ टॅंकरद्वारे पाणीपुरवठानगर   : जिल्ह्यात यंदा गंभीर पाणीटंचाई जाणवत...
पुणे बाजार समितीत हापूस आंब्यांची आवकपुणे  ः कोकणातील हापूस आंब्यांची या...
सातारा जिल्ह्यात पाणीटंचाई वाढलीसातारा   ः जिल्ह्याच्या पूर्व भागात...
नागपूर जिल्ह्यात रब्बीची २१ टक्के पेरणीनागपूर   ः पाणी उपलब्धतेची अडचण, जमिनीत...
राज्यकर्ते दूध भेसळ का थांबवत नाहीत :...पुणे : राज्यात राजरोस दुधात भेसळ सुरू असून, अन्न...
आता कोठे धावे मन । तुझे चरण देखलिया...पंढरपूर, सोलापूर (प्रतिनिधी) :  आता कोठे...
दूध अनुदान योजनेस ३१ जानेवारीपर्यंत...पुणे : राज्यात उत्पादित होणाऱ्या (पिशवी बंद...
दुष्काळग्रस्तांना सरसकट हेक्टरी ५० हजार...मुंबई : राज्यात यंदा १९७२ पेक्षाही भयंकर...
तमिळनाडूच्या धर्तीवर मराठा समाजाला...मुंबई : मूळ आरक्षणाला धक्का न लावता तमिळनाडूच्या...