agriculture news in marathi, Soil Health in Buldana district worsen | Agrowon

बुलडाणा जिल्ह्यात जमिनीचे आरोग्य बिघडले
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

बुलडाणा : विदर्भ-मराठवाडा-खानदेशला जोडणाऱ्या बुलडाणा जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचे आरोग्य धोकादायक वळणावर आले आहे. वेळीच याबाबत जागरूकता दाखवून उपाययोजना झाल्या, तर पीक उत्पादकता टिकवून ठेवणे आवाक्‍यात राहणार आहे; अन्यथा त्याचे परिणाम भोगावे लागतील, असा इशारा या क्षेत्रातील जाणकार देत आहेत.

या जिल्ह्यातील पाच तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी झाला असून, उर्वरित आठ तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या गटात पोचला आहे. सेंद्रिय कर्बाच्या बाबतीत ‘रेड झोन’ असलेल्या तालुक्‍यांमध्ये राज्याचे कृषिमंत्री पांडुरंग फुंडकर यांचा खामगाव तालुकासुद्धा आहे.

बुलडाणा : विदर्भ-मराठवाडा-खानदेशला जोडणाऱ्या बुलडाणा जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचे आरोग्य धोकादायक वळणावर आले आहे. वेळीच याबाबत जागरूकता दाखवून उपाययोजना झाल्या, तर पीक उत्पादकता टिकवून ठेवणे आवाक्‍यात राहणार आहे; अन्यथा त्याचे परिणाम भोगावे लागतील, असा इशारा या क्षेत्रातील जाणकार देत आहेत.

या जिल्ह्यातील पाच तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी झाला असून, उर्वरित आठ तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या गटात पोचला आहे. सेंद्रिय कर्बाच्या बाबतीत ‘रेड झोन’ असलेल्या तालुक्‍यांमध्ये राज्याचे कृषिमंत्री पांडुरंग फुंडकर यांचा खामगाव तालुकासुद्धा आहे.

जागतिक बदलांमुळे पिकांच्या उत्पादकतेवर विपरीत परिणाम जाणवायला लागला. त्यानंतर आता सर्वत्र जमिनीच्या आरोग्याविषयी चर्चा सुरू झाली. सध्या बुलडाणा जिल्ह्यात तेराही तालुक्‍यांतील जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब कमी होत आहे. प्रामुख्याने खामगाव, जळगाव जामोद, मेहकर, लोणार, सिंदखेडराजा या तालुक्‍यांत हा कर्ब अत्यंत कमी आहे. उर्वरित बुलडाणा, चिखली, मोताळा, मलकापूर, शेगाव, नांदुरा, संग्रामपूर आणि देऊळगावराजा या तालुक्‍यांत कमी ते मध्यम या प्रकारात आहे. सेंद्रिय कर्ब हा .६० पेक्षा कमी आहे. काही ठिकाणी .२० पासून तो सुरू होतो.

पीक उत्पादनात महत्त्वाची भूमिका वठविणारे नत्र, जस्त, लोह हे घटकही या जमिनीत अत्यंत कमी आहेत. जिल्ह्यातील तेराही तालुक्‍यांत उपलब्ध नत्राचे प्रमाण कमी आहे. मलकापूर, नांदुरा हे दोन तालुके वगळले, तर उर्वरित ११ तालुक्‍यांत जस्ताचेही प्रमाण कमालीचे कमी आढळून आलेले आहे.

लोह हा घटक केवळ लोणार आणि सिंदखेडराजा या तालुक्‍यांमध्ये जास्त आहे. देऊळगावराजा, मेहकर, खामगाव, चिखली या तालुक्‍यांत मध्यम ते जास्त असून बुलडाणा, मोताळा, मलकापूर, शेगाव, नांदुरा, जळगाव जामोद, संग्रामपूर या तालुक्‍यांमध्ये कमी प्रमाणात आढळतो.

सेंद्रिय कर्ब वाढविण्यासाठी संपूर्ण जिल्ह्यात हिरवळीची खतांच्या (ताग, धैंचा) लागवडीसोबतच कंपोस्ट, शेणखत, गांडूळखत वापर वाढविणे गरजेचे आहे. तर नत्र सर्वत्र कमी असल्याने विद्यापीठाने पिकांसाठी जेवढी शिफारस केली त्याच्या २५ टक्के अधिक प्रमाणात वापर वाढविणे पिकाच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरू शकते, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. सूक्ष्म अन्नद्रवे गटात मोडणाऱ्या जस्त, लोहाची कमतरता भरून काढण्यासाठी झिंक, फेरस सल्फेट याचा वापर करण्याचे सांगितले जात आहे. बुलडाणा जिल्ह्यातील जमीन ही काळी, कसदार आहे.

 जस्ताची कमी असलेले तालुके
बुलडाणा, चिखली, मोताळा, खामगाव, शेगाव, जळगाव जामोद,  संग्रामपूर, मेहकर, लोणार, देऊळगावराजा, सिंदखेडराजा.

सेंद्रिय कर्ब कमी असलेले तालुके
खामगाव, जळगाव जामोद, मेहकर, लोणार, सिंदखेडराजा

 

इतर बातम्या
जळगावच्या पालकमंत्र्यांचा दौरा पुन्हा...जळगाव : महसूलमंत्री चंद्रकांत पाटील यांचा...
खानदेशातील पाणीटंचाई गंभीरजळगाव : खानदेशात पाणीटंचाई दिवसेंदिवस बिकट होत...
भारतीयांच्या पचनसंस्थेतील...भारतीय लोकांच्या पचनसंस्थेमध्ये कार्यरत...
खानदेशात अनियमित वीजपुरवठाजळगाव : खानदेशात जलपातळी सातत्याने घटत आहे....
अमरावती विभागाला पाणीटंचाईच्या झळाबुलडाणा : कमी पावसामुळे अमरावती विभागातील...
तूर विक्रीच्या नोंदणीकडे शेतकऱ्यांची...अकोला  : या हंगामात शेतकऱ्यांनी पिकविलेल्या...
शेतकरी, जवान अडचणीत : भुजबळनाशिक : सध्याच्या सरकारच्या काळात देशातील...
नाशिक येथे साकारणार 'देवराई' नाशिक : दुर्मीळ देशी प्रजातींच्या वृक्षांचे...
दुष्काळात खचू नका, शासन पाठीशी :...सोलापूर : दुष्काळी परिस्थितीमुळे पाणी,...
शेतकऱ्यांच्‍या थकवलेल्या पैशांची...पुणे ः शेतीमालाचा लिलाव झाल्यानंतर २४ तासांत पैसे...
नगर जिल्हा परिषदेचा यंदा ४४ कोटी...नगर : जिल्हा परिषदेत सोमवारी झालेल्या सर्वसाधारण...
नांदेड परिमंडळात सौर कृषिपंप योजनेसाठी...नांदेड ः मुख्यमंत्री सौर कृषिपंप योजनेअंतर्गत...
जनावरांची तडफड, लोकांचा पाण्यासाठी टाहोसोलापूर ः राज्य शासनाने दुष्काळ जाहीर करून जवळपास...
शेतीमाल तारण योजनेत ४०६ शेतकऱ्यांनी...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील जालना, परभणी व हिंगोली...
ऊस उत्पादक शेतकरी देणार शहिदांच्या...कोल्हापूर : पुलवामा जिल्ह्यातील दहशतवादी हल्ल्यात...
‘गुणनियंत्रण’विरोधात विखेंचेही पत्र पुणे : राज्याच्या कृषी खात्यातील गुण नियंत्रण...
राज्य बॅंकेकडून साखरेच्या मूल्यांकनात...कोल्हापूर : केंद्राने खुल्या साखरेचे किमान विक्री...
राज्यात उद्या हलक्या पावसाची शक्यतापुणे: वेगाने बदलणारे वातावरण, वाऱ्यांच्या...
प्रेरणा प्रकल्पातून ९० हजार शेतकऱ्यांचे...मुंबई : राज्यातील शेतकरी आत्महत्याग्रस्त १४...
कांद्याच्या ढिगाऱ्यात बुजवून घेत...नाशिक  : कमी पाऊस, दुष्काळी परिस्थिती व...