agriculture news in Marathi, soils are deficient in micro nutrient | Agrowon

राज्यातील जमिनीत सूक्ष्म, दुय्यम मूलद्रव्यांची कमतरता
टीम अॅग्रोवन
मंगळवार, 5 डिसेंबर 2017

शेतकऱ्यांमध्ये माती परीक्षणाविषयी जनजागृती करून जमिनीच्या आरोग्याविषयी काळजी घेणे, पर्यायाने पाणी, वनस्पती व मानवी जीवन, निसर्ग, पर्यावरण प्रदूषणापासून वाचेल. दिवसेंदिवस कर्ब कमी होत आहे. त्यासाठी सेंद्रिय स्रोतांचा जास्तीत जास्त वापर करण्याची गरज आहे. 
- डाॅ. अनिल दुरगुडे, मृदा शास्त्रज्ञ, मृद विज्ञान व कृषी रसायनशास्त्र विभाग.

पुणे : राज्यातील २०१०-११ ते २०१४-१५ या कालावधीतील अहवालानुसार राज्यातील मृद नमुन्यावर आधारित सर्वसाधारण अन्नद्रव्यामध्ये नत्राचे प्रमाण मध्यम स्वरूपाचे आढळून आलेले आहे. तसेच स्फुरद या अन्नद्रव्याचे प्रमाण कमी, तर पालाशचे प्रमाण जास्त असल्याचे दिसून आले आहे. सूक्ष्म मूलद्रव्यांचा विचार केल्यास जमिनित लोह व जस्त या दोन सूक्ष्म मूलद्रव्यांची कमतरता आहे, असे कृषी विभागाच्या सूत्रांनी सांगितले.

दरम्यान, आज (ता. ५) जागतिक मृदा दिनानिमित्त सरकारने विविध उपक्रम आयोजित केले आहेत. 
शेतकऱ्यांना जमिनीच्या आरोग्याची माहिती व्हावी, या उद्देशाने केंद्र शासनामार्फत राज्यात मृद आरोग्यपत्रिका वाटपाचा दुसरा टप्पा राबविण्यात येत आहे. येत्या दोन वर्षांत (२०१७-१८ आणि २०१८-१९) शेतकऱ्यांना ६८ लाख ४९ हजार जमीन आरोग्यपत्रिका वितरणाचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.  

राज्यातील जमिनीतील सूक्ष्म मूलद्रव्यांचा विचार केल्यास जमिनीत लोह व जस्त या दोन सूक्ष्म मूलद्रव्यांची कमतरता वाढली आहे. यामध्ये सर्वांत जास्त जस्त व लोह या सूक्ष्म मूलद्रव्याची कमतरता औरंगाबाद विभागात आढळून येते. त्याखालोखाल नागपूर व पुणे विभागात कमतरता आहे. लोह या सूक्ष्म मुलद्रव्याची सर्वांत जास्त कमतरता जालना जिल्ह्यातील जमिनीत आहे. तर जस्त या सूक्ष्म मूलद्रव्याची सर्वांत जास्त कमतरता अकोला जिल्ह्यात आढळते. सर्वसाधारण व सूक्ष्म मूलद्रव्याची कमतरता जाणून घेण्यासाठी शेतजमिनीचे माती परीक्षण करून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे. यासाठी राज्य व केंद्र शासन मृद आरोग्यपत्रिका योजना राबवत आहे.

मृद आरोग्य योजनेअंतर्गत वहितीखालील जिरायत क्षेत्रामधून दहा हेक्टर क्षेत्रास एक मृद नमुना व बागायत क्षेत्रामधून अडीच हेक्टर क्षेत्रास एक मृद नमुना घेऊन त्यांचे प्रमुख व सूक्ष्म अन्नद्रव्यांसाठी मृद चाचणी प्रयोग शाळेत विश्लेषण करण्यात येते. केंद्र शासनामार्फत राज्यात २०१५-१६ व २०१६-१७ या दोन वर्षे कालावधीच्या पहिल्या टप्प्यात २३ लाख ४७ हजार मृद नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली असून, १२९.७७ लाख शेतकऱ्यांना जमीन आरोग्यपत्रिका वितरित करण्यात आलेल्या आहेत.

यंदापासून राज्यात मृद आरोग्यपत्रिका योजनेचा दुसरा टप्पा सुरू करण्यात आलेला आहे. यंदा ११ लाख ७४ हजार माती नमुने तपासणीचे उद्दिष्ट आहे. त्यासाठी आतापर्यंत १४ लाख ७४ हजार (१२६ टक्के) मातीचे नमुने काढण्यात आले आहेत. त्यापैकी आठ लाख ६० हजार (७३ टक्के) नमुन्याची तपासणी करण्यात आली आहे. शेतकऱ्यांना ६८ लाख ४९ हजार जमीन आरोग्यपत्रिका वितरणाचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. त्यापैकी आठ लाख ८१ हजार जमीन आरोग्यपत्रिकाचे वितरण केले आहे.

आज होणार आरोग्यपत्रिकांचे वितरण
आज पाच डिसेंबरला जागतिक मृदा दिवस साजरा करण्यात येणार आहे. यानिमित्त राज्यात जिल्हा, तालुका स्तरांवर पालकमंत्री, स्थानिक लोकप्रतिनिधी, ग्राम स्तरावर स्थानिक व्यक्तीच्या हस्ते शेतकऱ्यांना मृद आरोग्यपत्रिकेचे वितरण करण्याचे प्रस्तावित आहे. जमिनीच्या आरोग्याबाबत कृषी विद्यापीठातील तज्ज्ञांमार्फत शेतकऱ्यांना खतांच्या संतुलित वापराबाबत आणि माती परीक्षणाची जागृती केली जाणार आहे. तसेच दहा लाख २७ हजार लाख मृद आरोग्यपत्रिकेचे वितरण केले जाणार आहे. 

इतर अॅग्रो विशेष
कुटुंब एेवजी व्यक्ती घटक माणून कर्जमाफी...नागपूर : "शेतकरी सन्मान योजने" साठी आता कुटुंब...
सर्व इथेनॉल खरेदीची केंद्र शासनाची...नागपूर : अडचणीत असलेल्या साखर उद्योगाला...
गनिमी काव्याने ‘जाम’पुणे: दूध उत्पादकांनी गनिमी कावा करत राज्यभरात...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून राज्यातील...
`एफआरपी`चे कारखाने संघाकडून स्वागतपुणे : साखर कारखाने अडचणीत असतानाही एफआरपीमध्ये...
पीकविमा सर्व्हर ‘अंडर मेंटेनन्स’अकोला  ः या खरीप हंगामात लागवड केलेल्या...
सेंद्रिय ऊस, हळद, खपली गव्हाला मिळवली...सांगली जिल्ह्यातील आरग येथील जयकुमार अण्णासो...
दूध पावडर बनली आंदोलनाची ठिणगीपुणे : राज्यातील दूध आंदोलनाला दूध पावडरची समस्या...
दूधाला २५ रुपये दर; आंदोलन मागेनागपूर : गायीच्या दुधाचा खरेदी दर प्रति लिटर...
होले झाले कलिंगड, खरबुजातील ‘मास्टर’पुणे जिल्ह्यातील बिरोबावाडी येथील केशव होले या...
शेतकरी केंद्रस्थानी ठेवून आखावी धोरणे स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर देशातील शेतकरी,...
‘निधी’चे सिंचनसर्वाधिक धरणांची संख्या असलेल्या आपल्या राज्याचा...
पेरूसाठी अतिघन लागवड पद्धत उपयुक्तपेरू हे फळझाड व्यापारीदृष्ट्या फार महत्त्वाचे...
ऊस ‘एफआरपी’त २०० रुपये वाढनवी दिल्ली ः ऊस उत्पादकांना दिलासा देण्यासाठी ‘...
स्वाभिमानीचा आज ‘चक्का जाम’पुणे: दुधासाठी शेतकऱ्यांना थेट पाच रुपये अनुदान...
पावसाचा जोर आेसरलापुणे : राज्यात सुरू असलेल्या पावसाचा जोर बुधवारी...
शेतमालाच्या रस्ते, जहाज वाहतुकीसाठी...पुणे ः शेतमालाला देशांतर्गत बाजारपेठ उपलब्ध...
राज्यात निर्यातक्षम केळीचा तुटवडाजळगाव ः राज्यात निर्यातक्षम केळीचा तुटवडा निर्माण...
हमीभाववाढीने २०० अब्ज रुपयांचा भारनवी दिल्ली : केंद्र सरकारने खरिपातील १४ पिकांच्या...
अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी...नवी दिल्ली : संसदेचे पावसाळी अधिवेशन सुरू...