agriculture news in Marathi, soils are deficient in micro nutrient | Agrowon

राज्यातील जमिनीत सूक्ष्म, दुय्यम मूलद्रव्यांची कमतरता
टीम अॅग्रोवन
मंगळवार, 5 डिसेंबर 2017

शेतकऱ्यांमध्ये माती परीक्षणाविषयी जनजागृती करून जमिनीच्या आरोग्याविषयी काळजी घेणे, पर्यायाने पाणी, वनस्पती व मानवी जीवन, निसर्ग, पर्यावरण प्रदूषणापासून वाचेल. दिवसेंदिवस कर्ब कमी होत आहे. त्यासाठी सेंद्रिय स्रोतांचा जास्तीत जास्त वापर करण्याची गरज आहे. 
- डाॅ. अनिल दुरगुडे, मृदा शास्त्रज्ञ, मृद विज्ञान व कृषी रसायनशास्त्र विभाग.

पुणे : राज्यातील २०१०-११ ते २०१४-१५ या कालावधीतील अहवालानुसार राज्यातील मृद नमुन्यावर आधारित सर्वसाधारण अन्नद्रव्यामध्ये नत्राचे प्रमाण मध्यम स्वरूपाचे आढळून आलेले आहे. तसेच स्फुरद या अन्नद्रव्याचे प्रमाण कमी, तर पालाशचे प्रमाण जास्त असल्याचे दिसून आले आहे. सूक्ष्म मूलद्रव्यांचा विचार केल्यास जमिनित लोह व जस्त या दोन सूक्ष्म मूलद्रव्यांची कमतरता आहे, असे कृषी विभागाच्या सूत्रांनी सांगितले.

दरम्यान, आज (ता. ५) जागतिक मृदा दिनानिमित्त सरकारने विविध उपक्रम आयोजित केले आहेत. 
शेतकऱ्यांना जमिनीच्या आरोग्याची माहिती व्हावी, या उद्देशाने केंद्र शासनामार्फत राज्यात मृद आरोग्यपत्रिका वाटपाचा दुसरा टप्पा राबविण्यात येत आहे. येत्या दोन वर्षांत (२०१७-१८ आणि २०१८-१९) शेतकऱ्यांना ६८ लाख ४९ हजार जमीन आरोग्यपत्रिका वितरणाचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.  

राज्यातील जमिनीतील सूक्ष्म मूलद्रव्यांचा विचार केल्यास जमिनीत लोह व जस्त या दोन सूक्ष्म मूलद्रव्यांची कमतरता वाढली आहे. यामध्ये सर्वांत जास्त जस्त व लोह या सूक्ष्म मूलद्रव्याची कमतरता औरंगाबाद विभागात आढळून येते. त्याखालोखाल नागपूर व पुणे विभागात कमतरता आहे. लोह या सूक्ष्म मुलद्रव्याची सर्वांत जास्त कमतरता जालना जिल्ह्यातील जमिनीत आहे. तर जस्त या सूक्ष्म मूलद्रव्याची सर्वांत जास्त कमतरता अकोला जिल्ह्यात आढळते. सर्वसाधारण व सूक्ष्म मूलद्रव्याची कमतरता जाणून घेण्यासाठी शेतजमिनीचे माती परीक्षण करून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे. यासाठी राज्य व केंद्र शासन मृद आरोग्यपत्रिका योजना राबवत आहे.

मृद आरोग्य योजनेअंतर्गत वहितीखालील जिरायत क्षेत्रामधून दहा हेक्टर क्षेत्रास एक मृद नमुना व बागायत क्षेत्रामधून अडीच हेक्टर क्षेत्रास एक मृद नमुना घेऊन त्यांचे प्रमुख व सूक्ष्म अन्नद्रव्यांसाठी मृद चाचणी प्रयोग शाळेत विश्लेषण करण्यात येते. केंद्र शासनामार्फत राज्यात २०१५-१६ व २०१६-१७ या दोन वर्षे कालावधीच्या पहिल्या टप्प्यात २३ लाख ४७ हजार मृद नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली असून, १२९.७७ लाख शेतकऱ्यांना जमीन आरोग्यपत्रिका वितरित करण्यात आलेल्या आहेत.

यंदापासून राज्यात मृद आरोग्यपत्रिका योजनेचा दुसरा टप्पा सुरू करण्यात आलेला आहे. यंदा ११ लाख ७४ हजार माती नमुने तपासणीचे उद्दिष्ट आहे. त्यासाठी आतापर्यंत १४ लाख ७४ हजार (१२६ टक्के) मातीचे नमुने काढण्यात आले आहेत. त्यापैकी आठ लाख ६० हजार (७३ टक्के) नमुन्याची तपासणी करण्यात आली आहे. शेतकऱ्यांना ६८ लाख ४९ हजार जमीन आरोग्यपत्रिका वितरणाचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. त्यापैकी आठ लाख ८१ हजार जमीन आरोग्यपत्रिकाचे वितरण केले आहे.

आज होणार आरोग्यपत्रिकांचे वितरण
आज पाच डिसेंबरला जागतिक मृदा दिवस साजरा करण्यात येणार आहे. यानिमित्त राज्यात जिल्हा, तालुका स्तरांवर पालकमंत्री, स्थानिक लोकप्रतिनिधी, ग्राम स्तरावर स्थानिक व्यक्तीच्या हस्ते शेतकऱ्यांना मृद आरोग्यपत्रिकेचे वितरण करण्याचे प्रस्तावित आहे. जमिनीच्या आरोग्याबाबत कृषी विद्यापीठातील तज्ज्ञांमार्फत शेतकऱ्यांना खतांच्या संतुलित वापराबाबत आणि माती परीक्षणाची जागृती केली जाणार आहे. तसेच दहा लाख २७ हजार लाख मृद आरोग्यपत्रिकेचे वितरण केले जाणार आहे. 

इतर अॅग्रो विशेष
‘कर्जनिधी’चा लाभ शेतकऱ्यांना कसा मिळणार...केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांना कर्ज म्हणून ११ लाख...
अधिक नुकसान, कमी भरपाईराज्यभरात खरीप, रब्बी आणि उन्हाळी अशा तिन्ही...
'टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठा'तर्फे...पुणे : टिळक महाराष्ट्र अभिमत विद्यापीठाने ‘सकाळ’...
शेतकऱ्यांसाठी हमीभाव दिवास्वप्नचमुंबई : सध्या शेतीमाल हमीभावाच्या मुद्द्यावरून...
साखर मूल्यांकनात १३० रुपयांनी वाढकोल्हापूर : साखर दरात वाढ होत असल्याने त्याचा...
संयुक्त खतांच्या किमती वाढल्यानागपूर ः वातावरणातील बदलामुळे शेतकऱ्यांसमोरील...
हेक्टरी २९१ किलोच तुरीची खरेदीसांगली : वेळ सकाळी दहाची...जत तालुक्‍यातील शेतकरी...
सरकार कांदा खरेदी करण्याची शक्यतानवी दिल्ली : देशात कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना...
मध्य महाराष्ट्रात शुक्रवारी गारपिटीची...पुणे ः कर्नाटकाचा उत्तर भाग आणि अरबी समुद्र, गोवा...
‘हवामान स्मार्ट शेती’ प्रकल्पाला...नवी दिल्ली : हवामानाच्या लहरीपणामुळे देशातील...
माझा शेतकरी चोर आहे का ः धनंजय मुंडेरावेर, जि. जळगाव ः मराठवाड्यातील गारपीटग्रस्त...
राज्यातील धरणासाठा ५२.८३ टक्क्यांवरपुणे : राज्यात रब्बी हंगामात पाण्याचा मोठ्या...
खतांवरील अनुदानाबरोबरच किमतीही हव्यात...खत उद्योगाच्या प्रगतीमध्ये केंद्र सरकार व राज्य...
पंचायत तज्ज्ञ गटाचा अहवाल लवकरच सादर...पुणे  : राज्यातील ग्रामविकासाची भविष्यकालीन...
तेहेतीस वर्षांपासून ‘बोन्साय’ कलेचा...पुणे येथील प्राजक्ता काळे यांनी ३३ वर्षांपासून...
उसापेक्षा किफातशीर ठरले रताळेसोलापूर जिल्ह्यातील बाभूळगावाने रताळे पिकात आपली...
हमी नको, हवा रास्त भाव केंद्र सरकारने २०१८ चा अर्थसंकल्प सादर करताना...
राज्यात अधिकाधिक ‘सीड पार्क’...दर्जेदार बियाण्यांच्या संशोधनासाठी खासगी...
दीडपट हमीभाव : केंद्र सरकारचं लबाडाघरचं...केंद्र सरकार आकड्यांचा खेळ करून स्वतःच्या सोयीचा...
उत्पादन खर्च काढण्यात सरकारची चलाखीपुणे : केंद्र सरकार आपल्या सोयीचा उत्पादन...