agriculture news in marathi, Soyabean crops becomes major in Marathwada | Agrowon

मराठवाड्यात सोयाबीन क्षेत्राला भरती; अन्नधान्य पिकांना आेहोटी
संतोष मुंढे
शनिवार, 19 मे 2018
  • वीस वर्षांत सर्वसाधारण खरीप क्षेत्रात १८ लाख हेक्‍टरने वाढ
  • सरासरी क्षेत्राच्या तुलनेत कपाशीचे क्षेत्र जैसे थे

औरंगाबाद : मराठवाड्यातील खरिपाच्या क्षेत्रात १९९७-९८ ते २०१७-१८  या वीस वर्षांत १८ लाख २१ हजार हेक्‍टरने वाढ झाली. यात सोयाबीन क्षेत्रात ३६ टक्‍क्‍यांनी वाढ झाली असून ज्वारी, बाजरी आदी अन्नधान्यांच्या पीकक्षेत्रात मात्र घट नोंदली गेली आहे. कपाशीचे सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत प्रत्यक्ष पेरणी होणाऱ्या क्षेत्राचा टक्‍का मात्र कायम राहिला आहे. 

साधारणत: वीस वर्षांपूर्वी म्हणजे १९९७-९८ मध्ये मराठवाड्यात भात, मका, ज्वारी, बाजरी, तूर, मूग, उडीद, सोयाबीन, कपाशी आदी पिकं घेतली जायची. त्या वेळी मराठवाड्यातील खरिपाचे सर्वसाधारण क्षेत्र ३० लाख ९० हजार हेक्‍टर होते. १९९७-९८ च्या तुलनेत २०१७-१८ मध्ये वीस वर्षांच्या कालावधीत मराठवाड्यातील खरिपाचे सर्वसाधारण क्षेत्र १८ लाख २१ हजार हेक्‍टरने वाढून ४९ लाख ११ हजार हेक्‍टरवर पोचले.खरिपाचा क्षेत्रविस्तार झाला असताना पिकात कोणताही बदल झाला नाही. परंतु, त्या पिकांच्या क्षेत्रात मात्र घट वाढ नोंदली गेली आहे. ज्वारीचे क्षेत्र २६ टक्‍क्‍यांवरून ३ टक्‍क्‍यांवर, तर भाताचे क्षेत्र ३ टक्‍क्‍यांवरून ०.१५ टक्‍क्‍यांवर व बाजरीचे क्षेत्र १४ टक्‍क्‍यांवरून ३ टक्‍क्‍यांवर आले आहे. वीस वर्षात अन्नधान्यांची पीक ४० टक्‍क्‍यांवरून ६ टक्‍क्‍यांपर्यंत घटली. 

कपाशीचे क्षेत्र मात्र सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत जैसे थे म्हणजे ३४ टक्‍केच राहिले आहे. सोयाबीनच्या क्षेत्रात लक्षणीय वाढ झाली आहे. १९९७-९८ मध्ये सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत केवळ एक टक्‍का असलेले सोयाबीनचे क्षेत्र ३६ टक्‍क्‍यांनी वाढून आता ३७ टक्‍क्‍यांवर पोचले आहे. 
 

पीक क्षेत्र १९९७-९८ क्षेत्र २०१७-१८
ज्वारी ७ लाख ९९ हजार हेक्‍टर १ लाख ५५ हजार हेक्‍टर
बाजरी ४ लाख २७ हजार हेक्‍टर १ लाख ३६ हजार हेक्‍टर
सोयाबीन ३१ हजार हेक्‍टर १७ लाख २५ हजार हेक्‍टर
मका १ लाख ९९ हजार हेक्‍टर २ लाख ७९ हजार हेक्‍टर
कापूस १० लाख ७२ हजार हेक्‍टर १५ लाख ९२ हजार हेक्‍टर
भात ८९ हजार हेक्‍टर ०७ हजार हेक्‍टर
तूर, मूग, उडीद इ. पिकं  ५ लाख ०५ हजार हेक्‍टर ८ लाख ३२ हजार हेक्‍टर
(स्त्रोत : कृषी विभाग)    
२००७-२००८ ते २०१७-१८ दरम्यान खरीप पिकातील घट वाढ (क्षेत्र हेक्‍टरमध्ये)
पीक २००७-२००८  २०१७-१८ 
कापूस १२ लाख ४८ हजार  १५ लाख ९२ हजार
सोयाबीन ६ लाख ६२ हजार १७ लाख २५ हजार
तूर, मूग, उडीद इ ९लाख ८२ हजार ८ लाख ३२ हजार
मका १ लाख ९२ हजार  २ लाख ७९ हजार
बाजरी ३ लाख ५८ हजार १ लाख ३६ हजार
ज्वारी ५ लाख ५५ हजार १ लाख ५५ हजार
भात ५६ हजार ०७ हजार हेक्‍टर

अलीकडच्या दहा वर्षांतील खरीप पीक बदलाचे चित्र (२००७-२००८ ते २०१७-१८)

  • अलीकडच्या दहा वर्षांत सोयाबीनचे क्षेत्र दुपटीपेक्षा जास्त वाढले
  •  कडधान्याचे सर्वसाधारण क्षेत्र २४ टक्‍क्‍यांवरून १८ टक्‍क्‍यांवर आले
  •  कपाशीच्या क्षेत्रात तीन टक्क्‍यांची वाढ
  • अन्नधान्यांचे क्षेत्र २५ टक्‍क्‍यांवरून ६ टक्‍क्‍यांपर्यंत घटले
  • तूर, मूग, उडीद आदी पिकांच्या क्षेत्रात सहा टक्‍क्‍यांची घट
     

इतर अॅग्रो विशेष
शेतकऱ्यांच्या विधवांचे २१ला मुंबईत...मुंबई : देशभरात विविध शेतकऱ्यांचे मोर्चे...
बा सरकार, प्रश्न जगण्याचा आहे!‘‘ज रा कुठे दुष्काळ पडला, गारपीट झाली,  पूर...
विना `सहकार` नाही उद्धारग्रामीण आणि शहरी भागांचा संतुलित विकास साधत...
राज्यातील धरणांमध्ये ५५ टक्के पाणीसाठापुणे   : राज्यात पाणीटंचाईची तीव्रता वाढू...
महाबळेश्र्वरमध्ये ३५०० एकरांवर...सातारा  ः महाबळेश्वरसह वाई, जावली, कोरेगाव...
दुष्काळात तीन श्रेणींत कामांचे नियोजन...पुणे : राज्यात आलेल्या दुष्काळात मदतीचा...
ओडिशात भाडोत्री ट्रॅक्टर योजनेस प्रारंभभुवनेश्‍वर ः राज्यातील शेतकऱ्यांना अद्ययावत...
सोयाबीन वधारण्याची चिन्हेपुणे: राज्यात सध्या सोयाबीनचे दर गडगडले असले...
राज्याच्या दक्षिण भागात पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात थंडी वाढण्यास सुरुवात झाली आहे....
कापूस खरेदीला आजपासून प्रारंभनागपूर : पणन महासंघाव्दारे कापूस खरेदीला आजपासून...
चारा लागवडीसाठी शासकीय जमिनी देणारमुंबई : राज्यावरील दुष्काळाचे संकट लक्षात...
दुष्काळात २५ एकरांत शेवगा, रंगबिरंगी...मुंबई येथील ‘कोचिंग क्लास’चा व्यवसाय असलेले तपन...
प्रतिकूलतेतून प्रगती घडवत आले पिकात...वांगी (जि. सांगली) येथील एडके कुटुंबाने अत्यंत...
दूध का दूध... देशातील दूध न दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८ टक्के...
पीककर्ज वितरणातील दोष व्हावे दूर पूर्वी जेमतेम तग धरून चालणाऱ्या शेती व्यवसायाने...
पाऊस बरा, मात्र दीर्घ खंड अन् कीडरोगाने...जिल्ह्यात सरासरीच्या जवळपास पाऊस पडला खरा; मात्र...
अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांसाठी...औरंगाबाद : शेती उत्पादनात आघाडीवर असलेल्या आपल्या...
मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्रात थंडी वाढलीपुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून थंडीने...
साखर कारखान्यांनी सह-उत्पादनांवर सक्षम...मुंबई  ः देशांतर्गत साखर उद्योग संकटात आहे....
राज्यात ९१ कारखान्यांची धुराडी पेटली;...पुणे : राज्यात चालू गाळप हंगामात आतापर्यंत ९१...