agriculture news in marathi, Soyabean crops becomes major in Marathwada | Agrowon

मराठवाड्यात सोयाबीन क्षेत्राला भरती; अन्नधान्य पिकांना आेहोटी
संतोष मुंढे
शनिवार, 19 मे 2018
  • वीस वर्षांत सर्वसाधारण खरीप क्षेत्रात १८ लाख हेक्‍टरने वाढ
  • सरासरी क्षेत्राच्या तुलनेत कपाशीचे क्षेत्र जैसे थे

औरंगाबाद : मराठवाड्यातील खरिपाच्या क्षेत्रात १९९७-९८ ते २०१७-१८  या वीस वर्षांत १८ लाख २१ हजार हेक्‍टरने वाढ झाली. यात सोयाबीन क्षेत्रात ३६ टक्‍क्‍यांनी वाढ झाली असून ज्वारी, बाजरी आदी अन्नधान्यांच्या पीकक्षेत्रात मात्र घट नोंदली गेली आहे. कपाशीचे सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत प्रत्यक्ष पेरणी होणाऱ्या क्षेत्राचा टक्‍का मात्र कायम राहिला आहे. 

साधारणत: वीस वर्षांपूर्वी म्हणजे १९९७-९८ मध्ये मराठवाड्यात भात, मका, ज्वारी, बाजरी, तूर, मूग, उडीद, सोयाबीन, कपाशी आदी पिकं घेतली जायची. त्या वेळी मराठवाड्यातील खरिपाचे सर्वसाधारण क्षेत्र ३० लाख ९० हजार हेक्‍टर होते. १९९७-९८ च्या तुलनेत २०१७-१८ मध्ये वीस वर्षांच्या कालावधीत मराठवाड्यातील खरिपाचे सर्वसाधारण क्षेत्र १८ लाख २१ हजार हेक्‍टरने वाढून ४९ लाख ११ हजार हेक्‍टरवर पोचले.खरिपाचा क्षेत्रविस्तार झाला असताना पिकात कोणताही बदल झाला नाही. परंतु, त्या पिकांच्या क्षेत्रात मात्र घट वाढ नोंदली गेली आहे. ज्वारीचे क्षेत्र २६ टक्‍क्‍यांवरून ३ टक्‍क्‍यांवर, तर भाताचे क्षेत्र ३ टक्‍क्‍यांवरून ०.१५ टक्‍क्‍यांवर व बाजरीचे क्षेत्र १४ टक्‍क्‍यांवरून ३ टक्‍क्‍यांवर आले आहे. वीस वर्षात अन्नधान्यांची पीक ४० टक्‍क्‍यांवरून ६ टक्‍क्‍यांपर्यंत घटली. 

कपाशीचे क्षेत्र मात्र सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत जैसे थे म्हणजे ३४ टक्‍केच राहिले आहे. सोयाबीनच्या क्षेत्रात लक्षणीय वाढ झाली आहे. १९९७-९८ मध्ये सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत केवळ एक टक्‍का असलेले सोयाबीनचे क्षेत्र ३६ टक्‍क्‍यांनी वाढून आता ३७ टक्‍क्‍यांवर पोचले आहे. 
 

पीक क्षेत्र १९९७-९८ क्षेत्र २०१७-१८
ज्वारी ७ लाख ९९ हजार हेक्‍टर १ लाख ५५ हजार हेक्‍टर
बाजरी ४ लाख २७ हजार हेक्‍टर १ लाख ३६ हजार हेक्‍टर
सोयाबीन ३१ हजार हेक्‍टर १७ लाख २५ हजार हेक्‍टर
मका १ लाख ९९ हजार हेक्‍टर २ लाख ७९ हजार हेक्‍टर
कापूस १० लाख ७२ हजार हेक्‍टर १५ लाख ९२ हजार हेक्‍टर
भात ८९ हजार हेक्‍टर ०७ हजार हेक्‍टर
तूर, मूग, उडीद इ. पिकं  ५ लाख ०५ हजार हेक्‍टर ८ लाख ३२ हजार हेक्‍टर
(स्त्रोत : कृषी विभाग)    
२००७-२००८ ते २०१७-१८ दरम्यान खरीप पिकातील घट वाढ (क्षेत्र हेक्‍टरमध्ये)
पीक २००७-२००८  २०१७-१८ 
कापूस १२ लाख ४८ हजार  १५ लाख ९२ हजार
सोयाबीन ६ लाख ६२ हजार १७ लाख २५ हजार
तूर, मूग, उडीद इ ९लाख ८२ हजार ८ लाख ३२ हजार
मका १ लाख ९२ हजार  २ लाख ७९ हजार
बाजरी ३ लाख ५८ हजार १ लाख ३६ हजार
ज्वारी ५ लाख ५५ हजार १ लाख ५५ हजार
भात ५६ हजार ०७ हजार हेक्‍टर

अलीकडच्या दहा वर्षांतील खरीप पीक बदलाचे चित्र (२००७-२००८ ते २०१७-१८)

  • अलीकडच्या दहा वर्षांत सोयाबीनचे क्षेत्र दुपटीपेक्षा जास्त वाढले
  •  कडधान्याचे सर्वसाधारण क्षेत्र २४ टक्‍क्‍यांवरून १८ टक्‍क्‍यांवर आले
  •  कपाशीच्या क्षेत्रात तीन टक्क्‍यांची वाढ
  • अन्नधान्यांचे क्षेत्र २५ टक्‍क्‍यांवरून ६ टक्‍क्‍यांपर्यंत घटले
  • तूर, मूग, उडीद आदी पिकांच्या क्षेत्रात सहा टक्‍क्‍यांची घट
     

इतर अॅग्रो विशेष
महाराष्ट्राची सिंचनक्षमता आता 40 लाख...मुंबई - शेतीयोग्य जमिनीतील केवळ 18 टक्‍के...
देशात ऊस लागवड 51.9 लाख हेक्टरवरनवी दिल्ली ः मागील वर्षी अतिरिक्त साखर...
देशातील कृषी संशोधन व्यवस्था खिळखिळी...पुणे: केंद्र सरकारने देशातील १०३ पैकी ६१...
मराठवाड्यात ३५ टक्के खरिप पीककर्ज वाटपऔरंगाबाद : मराठवाड्यात खरीप पीककर्ज वाटप...
सुधारित तंत्राद्वारे केली केळी शेती...ब्राह्मणपुरी (ता. शहादा, जि. नंदुरबार) येथील...
पाणी अडवले, पाणी जिरवले पाण्याचे संकट...नांदेड जिल्ह्यातील तालुक्याचे ठिकाण असलेल्या...
राज्यात पाच कीटकनाशके विक्रीला दोन...अकोलाः राज्यात कीटकनाशक फवारणीद्वारे विषबाधा...
उत्तर महाराष्ट्र, उत्तर कोकणात...पुणे : बंगालच्या उपसागरातील ‘दाये’ चक्रीवादळाने...
अकोला कृषी विद्यापीठात ड्रोनद्वारे...नागपूर ः ड्रोनद्वारे फवारणीचा राज्यातील पहिला...
विदर्भात आज अतिवृष्टीचा इशारा पुणे ः बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या कमी दाब...
राज्यातील १७ जिल्हे दुष्काळाच्या छायेतमुंबई ः राज्यात मॉन्सूनचे आगमन झाल्यानंतर अनेक...
प्रयत्नवादातून उभारलेला बेकर्स वेव्ह...वडगाव मावळ तालुक्यातील (जि. पुणे) दिवड येथील...
चीनसह बांगलादेशची कापूस आयात वाढणारजळगाव ः देशात आॅगस्टअखेर ११२ लाख हेक्‍टरवर...
भाजीपाला शेतीसह कापूस बीजोत्पादनातील...भाजीपाला पिके तसेच कापूस बीजोत्पादन या पद्धतीतून...
मिर्झापूर ः साखळी शेततळ्यांचे गाव‘मागेल त्याला शेततळे` योजनेअंतर्गत मिर्झापूर (ता...
इजा झाल्यानंतर वनस्पती पाठवतात धोक्याचा...जेव्हा वनस्पतींना इजा होते, त्या वेळी वनस्पतीच्या...
ठिबक नोंदणीवरील विक्रेत्यांच्या...नागपूर  ः ठिबक नोंदणीवरील विक्रेत्यांच्या...
कमी दाब क्षेत्राचे निर्माण; पावसाच्या...पुणे   : बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे...
पावसाने ताण दिल्यामुळे खरीप धोक्यातपुणे ः राज्यात काही ठिकाणी परतीच्या पावसाने हजेरी...
चांदक-गुळूंब अोढा जोडप्रकल्पाने साधली...सातारा जिल्ह्यातील चांदक-गुळुंब (ता. वाई) हा ओढा...