विदर्भात सोयाबीन उत्पादनात घट
विनोद इंगोले
बुधवार, 4 ऑक्टोबर 2017

या वर्षी परिस्थिती फार विदारक आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत उत्पादन सरासरी चार ते पाच क्‍विंटलने घटले. परिणामी ना नफा ना तोटा हेच तत्त्व सोयाबीनकरिता राहील असे वाटते.
- मनीष जाधव, शेतकरी, वागद, जि. यवतमाळ

नागपूर ः विदर्भात कीड, रोग आणि कमी पावसामुळे सोयाबीनला फूल आणि शेंगधारणा झालीच नाही. याचा परिणाम उत्पादनावर झाला आहे. या वर्षी अनेक जिल्ह्यांत सोयाबीनचे उत्पादन गेल्या वर्षीच्या तुलनेत घटल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले. मंगरुळपीर (जि. वाशीम) तालुक्‍यात तर स्थिती फारच चिंताजनक आहे.

नागपूर विभागात सोयाबीनचे सरासरी पाच लाख हेक्‍टर क्षेत्र आहे. या वर्षी २ लाख ४५ हजार (४४ टक्‍के) क्षेत्रावरच पेरणी झाली. अमरावती विभागात १२ लाख ७८ हजार ५०० हेक्‍टर सरासरी क्षेत्र असताना या वर्षी विक्रमी १४ लाख २५ हजार ५१५ हेक्‍टर (१११ टक्‍के) वर पेरणी झाली. अमरावती विभागात सोयाबीनवर या वर्षी अळी, खोडकिडीचा प्रादुर्भाव झाला. त्यानंतर कमी पावसानेदेखील विदर्भात अनेक ठिकाणी फूल आणि शेंगधारणाच झाली नाही. याचा फटका सोयाबीन उत्पादकांना बसला.

अकोला, वाशीम, वर्धा, नागपूर, अमरावती, यवतमाळ जिल्ह्यात सोयाबीनची उत्पादकता गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ४ ते ५ क्‍विंटलने घटल्याचे शेतकरी सांगतात. त्यामुळे खर्च भरपाईची चिंता शेतकऱ्यांना भेडसावू लागली. २००६ ते २०१७ या कालावधीत सर्वाधिक उत्पादकता २००६-०७ या वर्षात नोंदविली गेली. यावर्षी १५.१४ क्‍विंटल/हेक्‍टरची (६.०५६ क्‍विंटल/एकर) उत्पादकता झाली. सोयाबीनच्या उत्पादकतेवर वातावरण, योग्यवेळी झालेला पाऊस घटक कारणीभूत ठरतात, अशी माहिती अमरावती येथील सोयाबीन संशोधन केंद्राचे प्रमुख डॉ. अनिल ठाकरे यांनी दिली. 

प्रतिक्रिया
सोयाबीनचा काढणीचा एकरी खर्च २२०० ते २४०० रुपये लागतो तर पोत्याला मळणी १४० रुपये आणि ५० रुपये वाहतुकीवरचा खर्च येतो. संपूर्ण हंगामात एकरी १३ ते १४ हजार रुपयांचा खर्च होतो. गेल्या वर्षी एकरी उत्पादन १३ ते १४ क्‍विंटल होते. यंदा ७ ते ८ क्‍विंटल आहे. यातून हाती काय पडणार? 
- डॉ. गजानन ढवळे, शेतकरी, शिरपूरजैन, वाशीम

सोयाबीनची १८ एकरांवर पेरणी केली. मात्र ८ एकरांतील सोयाबीनला शेंगाच आल्या नाही. तालुका कृषी अधिकारी यांच्या निदर्शनास हा प्रकार आणून दिला होता. तालुक्‍यात बहुतांश शेतकऱ्यांना ५० किलो ते ४ क्‍विंटलपर्यंत सरासरी उत्पादन मिळाले. गेल्या वर्षी सात ते आठ क्‍विंटलचे उत्पादन झाले होते.
- पुंडलिक तेलंग, शहापूर, ता. मंगरुळपीर, जि. वाशीम

गेल्या तीन वर्षातील सोयाबीनची उत्पादकता (क्विंटलमध्ये)

वर्ष हेक्टरी  एकरी
२०१३-१४    ८.५७  २.२२८
२०१४-१५  ४.४०   १.७६
२०१५-१६ ४.४५ १.७८
२०१६-१७  १२.५७  ५.०२८

(स्त्रोत ः अमरावती सोयाबीन संशोधन केंद्र)
 

इतर अॅग्रो विशेष
खुल्या शेतीतील गुलाब लागवड तंत्रज्ञान गुलाबाच्या फुलांचा उपयोग...
ज्ञानाचा प्रकाशदिवाळी... प्रकाशाचा, उत्साहाचा सण! सारी दुखं...
साडेआठ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यामध्ये ४...मुंबई : छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
जिभाऊ... बापू तुमले दिवाईन्या सुभेच्छा...जळगाव ः जिभाऊ... बापू तुमले दिवाईन्या सुभेच्छा...
पोषक तत्त्वांनीयुक्त खजूर, अक्रोड, काजूपोषक तत्त्वे आणि आरोग्याच्या दृष्टीने अक्रोड अाणि...
रब्बी हंगामासाठी कांदा जाती अन्‌...महाराष्ट्रात रब्बी कांदा पिकाचे क्षेत्र मोठ्या...
बाजरी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान बाजरी हे पीक पालेदार, रसाळ, गोड व मऊ असते....
जळगाव जिल्ह्यात दादर ज्वारी तरारली जळगाव  ः खानदेशात यंदा परतीच्या पावसामुळे...
कांद्यावर डिसेंबरपर्यंत 'स्टॉक लिमिट'नवी दिल्ली : नफेखोरपणा, साठेबाजी, वाढते दर आणि...
सांगली जिल्ह्यात भाजपच्या वारुला ब्रेकसांगली ः लोकसभा, विधानसभा, जिल्हा परिषद, पंचायत...
कर्जमाफी योजनेस प्रारंभ...राज्य सरकारची...मुंबई : कर्जमाफी देण्यासाठी जाहीर करण्यात आलेल्या...
वाढत्या लोकसंख्येसाठी व्हर्टिकल फार्म...भारतासारख्या उच्च लोकसंख्या असलेल्या देशांसाठी...
निशिगंध लागवड तंत्रज्ञान निशिगंधाची फुले अत्यंत सुवासिक व आकर्षक असतात....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
‘जीवनसंगिनी’ची प्रकाशवाटनैसर्गिक आपत्तींचा कहर आणि अनिश्चित बाजार अशा...
बीजी ३ च्या विनापरवाना विक्रीवर...मुंबई : तणनाशक सहनशील (हर्बिसाईड टाॅलरंट)...
रब्बी पिकांचे पाणी व्यवस्थापन महत्त्वाचेरब्बी हंगामामध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी...
राज्यात कापूस खरेदी २५ पासूननागपूर : राज्यात बुधवार (ता. २५) पासून पणन...
नेताओं की दिवाली, किसानों का दिवालादोन दिवसांपूर्वी मला अमरावती जिल्ह्यातील शेतकरी...
ऊसावरील कीडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन तपशील : पूर्व मशागत     कीड...