agriculture news in Marathi, special feature on farmers Diwali, Maharashtra | Agrowon

आले तर येईल उभ्या उभ्या...
ज्ञानेश उगले
सोमवार, 23 ऑक्टोबर 2017

दिवाळीबाई तुझं दिवाळं काढील
चोळी अंजिरी फाडील, गाय खुट्याची सोडील...

दिवाळीबाई तुझं दिवाळं काढील
चोळी अंजिरी फाडील, गाय खुट्याची सोडील...

बहिणींना मूळ लावायला जायचंय, पण द्राक्षावर डाऊनीचं सावट...छाटणीनंतर...पावसाच्या तडाख्यानंतरही वेलीवर नुकतेच बाहेर आलेले इवलेसे घड पाहून मन हरखून गेलंय...आधी फवारणी करू...मग बहिणीकडं जाऊ, असं ठरवलेलं... पण दोन गल्ल्यांत कसा तरी ट्रॅक्‍टर फिरला...अन जो रुतून बसला तो काही केल्या निघेना...वडील, भाऊ, भावजयी सगळ्यांचा आटापिटा सुरू झाला...हे मागील तीन दिवसांपासून रोज सुरू आहे. रोज ट्रॅक्‍टर काढतोय...गाळात रुततोय...पुन्हा आटापिटा सुरूच राहतो...बाग अत्यंत संवेदनशील अवस्थेत...आता धावपळ नाही केली तर वर्षभराचं पीक हातातून जाईल ही भीती...कामाच्या वेळी लाईट गेलेली...ऐन दिवाळीत धनत्रयोदशीच्या दिवशीच विंचुरी गवळी (ता. जि. नाशिक) येथील दत्तात्रय काळे यांच्या बागेतलं सकाळी साडेदहा, अकराच्या दरम्यानचं दृश्य. बहिणीच्या शेतशिवारातही तीच लढाई..."आले तर येईल उभ्या उभ्या...नाही तर दोन चार दिवसांनी येईल''...बहिणीचं उत्तर काळीज चिरून जाणारं...

फवारणी करताना ट्रॅक्‍टर रुतलाय..मागच्या पुढच्या सगळ्याच चाकांना मातीचं भलंमोठं पेंडकावन चिकटून बसलंय..चालवणारा गडी गियरसारखे गियर बदलतोय..उलटा रेस करतोय..चाक जागीच फिरतंय..घुर्रर्रर्र...आवाजानं नुस्ता ट्रॅक्‍टरच नाही, वेलीचे बाबूं अन तारही हादरतेय..नुस्ता आटापिटा..तब्बल तासाभराच्या हातघाईच्या लढाईनंतर ट्रॅक्‍टर चिखलाच्या दलदलीतून बाहेर निघालाय..दूरवर जाताना चारी चाकांना जणू दुसरं मातीचं चाक उगवून आलेलं.

बहिणीच्या शेतातही तीच लढाई
सबंध द्राक्षपट्ट्यातली दिवाळी अशीच गाळात रुतलेली.. सलग नऊ दिवस पाऊस रोज धुवांधार कोसळत राहिला..पीक वाचविण्याची लढाई शिवारात सुरू असताना दिवाळी कधी आली ते कळलंही नाही..पाऊस उघडल्यावर तर अधिकच कामांची धामधूम सुरू झालेली..लक्ष्मीपूजन, पाडवा तर यातच जाणार..भाऊबीजेला तरी उसंत मिळेल की नाही सांगता येत नव्हते..बहिणींना मूळ लावायला जाताच आलं नाही..दिवस मावळतीला त्यांना फोन करून सांगताना, बोलताना कंठ दाटून आलेला..बहिणीच्या शेतशिवारातही तीच लढाई.."आले तर येईल उभ्या उभ्या..नाही तर दोन चार दिवसांनी येईल''..बहिणीचं उत्तर काळीज चिरून जाणारं..

मेळ बसता बसेना..
"सकाळी उजाडल्यापासूनच पंडितराव काळे यांच्या घरातली माणसं बागेत काम करताहेत..एकाच वेळी फवारणी, छाटणीच्या काड्या गोळा करणं..पाण्याने आच्छादलेल्या द्राक्षाच्या फांद्या हाताने हलवून त्यातील पाणी काढून देणं ही कामं सुरू आहे. मध्येच लाईट जाते. तेव्हा सगळं काम खोळंबतं..मजूर नसल्यानं हाल सुरू आहेत..खूप खर्च वाढलाय..औषधं सगळी उधारीत घ्यावी लागत आहेत. रोज फवारणी करावी लागत आहे..पोरांना दिवाळीच्या सुट्या लागल्यात. त्यांचाही शेतीच्या कामांना उपयोग होतोय..बाकी दिवाळीचं घर कसं आवरायचं? फराळ कसा करायचा? हे प्रश्‍न तर घरातल्या बायांसमोर आ वासून उभे आहेत..असंख्य प्रश्‍नांनी धास्तावलेल्या घरातील बाया घरात अन बाहेर दोन्हीकडंही मेळ बसविण्याची कसरत करताहेत...

मजूर दिवाळीत सुटीवर गेलेत..
खूप म्हणजे खूप पाऊस..पावसात बाग वाचल म्हणून वाटत नव्हतं..पण अजूनही चांगला बहर दिसू लागलाय..आज डिपिंग करायची होती. पण मान्संच नाहीयेत. दिवाळीला गावाला परत गेलेत..आम्ही दोघंच नवरा बायको गनपंपानं जीए फवारतोय..बागेच्या कडेला टाकीतील फवारणीचं द्रावण ढवळताना मंगला निमसे सांगत होत्या. दिवाळी सुरू झालीय..पण शेतकऱ्याची अडचण वाढलीय..मजूर सुट्टीवर निघून गेलेत...जीएची फवारणी खरंतर आधुनिक स्प्रेयरने केली जाते. ते पुरवणारी यंत्रणाही आहे. पण त्याचं भाडंही परवडणारं नाहीय..एक एकर द्राक्षबाग जगविण्यासाठी दोघं पती पत्नी धडपडताहेत..द्राक्षपिकासोबत पंधरा वीस गुंठे क्षेत्रावर शेपू, कांदापात, मेथी असा भाजीपाला केला जातो. हा भाजीपाला शहरा लगतच्या भाजीबाजारात विक्री केला जातो. यंदाही त्यांनी मागील महिन्यात बेणं टाकलं होतं. शेतात गच्च पाणी साचलंय. पण सततच्या पावसाने बीज उतरण्याआधीच सडून गेलंय. मागच्या दिवाळीला भाजीपाल्यानं द्राक्षाच्या मजुरीचा खर्च भागवला होता. हे सांगताना मंगलाताईंच्या बोलण्यातली खंत लपत नाही..
 

इतर अॅग्रो विशेष
सुकाणू समितीच्या कार्यकारिणीची जवळगाव...अंबाजोगाई, जि. बीड : शेतकरी संघटना व सुकाणू...
शेती म्हणजे तोटा हे सूत्र कधी बदलणार? शेती कायम तोट्यात कंटूर मार्करचे संशोधक व शेती...
‘ई-नाम’ची व्याप्ती सर्वांच्या...स्पर्धाक्षम, पारदर्शक व्यवहारातून शेतीमालास अधिक...
कांदा बाजारात दरवाढीचे संकेतनाशिक : राजस्थान व मध्य प्रदेशमध्ये...
उपराष्ट्रपती आज बारामतीतबारामती ः उपराष्ट्रपती वेंकय्या नायडू शुक्रवारी (...
शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नवाढीसाठी बहुस्तरीय...पुणे ः शेती क्षेत्राच्या विकासासाठी सिंचन,...
कापूस बाजारात भारताला संधीन्यूयाॅर्क ः चालू कापूस हंगामात पिकाला फटका...
मॉन्सून सक्रिय होण्यास प्रारंभ पुणे  ः अरबी समुद्र आणि हिंदी महासागर...
थकली नजर अन्‌ पाय...औरंगाबाद : घोषणा झाली, पण काय व्हतंय कुणास ठाऊक,...
हास्य योगाद्वारे सरकारचा निषेधनागपूर : सरकारच्या शेतकरी विरोधी धोरणांचा अभिनव...
माळरानावर साकारले फायदेशीर शेतीचे स्वप्नमनात जिद्द आणि कष्ट करण्याची तयारी असेल, तर...
जिरायती उटगीत केली फायदेशीर फळबाग...शेतीत एकाचवेळी गुंतवणूक धोक्याची ठरू शकते. दरही...
गोंधळलेला शेतकरी अन् विस्कळित नियोजनशेती क्षेत्रात सर्वाधिक महत्त्व हे नियोजनाला आहे...
निराशेचे ढग होताहेत अधिक गडद७  ते १० जूनपर्यंत सर्वत्र चांगला पाऊस   ...
राज्यात नवीन फळबाग लागवड योजना लागूमुंबई : राज्यातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट...
मॉन्सूनचे प्रवाह सुरळीत होऊ लागले...पुणे : राज्यात मॉन्सूनच्या पावसाला सुरवात झाली...
‘एसएमएस’ अटीमुळे हजारो शेतकरी...लातूर : शासनाने राज्यातील चार लाखापेक्षा जास्त...
शेतातील जीवसृष्टी सांभाळल्यास मातीतून...नाशिक : शेतीची उत्पादकता घसरल्यामुळे अडचणीत...
शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नवाढीसाठी चारसूत्री...नवी दिल्ली ः देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न २०२२...
कांदाप्रश्‍नी ‘करेक्शन’ करण्याच्या...नाशिक : लोकसभेच्या आगामी निवडणुकांकडे लक्ष...