agriculture news in Marathi, special feature on farmers Diwali, Maharashtra | Agrowon

आले तर येईल उभ्या उभ्या...
ज्ञानेश उगले
सोमवार, 23 ऑक्टोबर 2017

दिवाळीबाई तुझं दिवाळं काढील
चोळी अंजिरी फाडील, गाय खुट्याची सोडील...

दिवाळीबाई तुझं दिवाळं काढील
चोळी अंजिरी फाडील, गाय खुट्याची सोडील...

बहिणींना मूळ लावायला जायचंय, पण द्राक्षावर डाऊनीचं सावट...छाटणीनंतर...पावसाच्या तडाख्यानंतरही वेलीवर नुकतेच बाहेर आलेले इवलेसे घड पाहून मन हरखून गेलंय...आधी फवारणी करू...मग बहिणीकडं जाऊ, असं ठरवलेलं... पण दोन गल्ल्यांत कसा तरी ट्रॅक्‍टर फिरला...अन जो रुतून बसला तो काही केल्या निघेना...वडील, भाऊ, भावजयी सगळ्यांचा आटापिटा सुरू झाला...हे मागील तीन दिवसांपासून रोज सुरू आहे. रोज ट्रॅक्‍टर काढतोय...गाळात रुततोय...पुन्हा आटापिटा सुरूच राहतो...बाग अत्यंत संवेदनशील अवस्थेत...आता धावपळ नाही केली तर वर्षभराचं पीक हातातून जाईल ही भीती...कामाच्या वेळी लाईट गेलेली...ऐन दिवाळीत धनत्रयोदशीच्या दिवशीच विंचुरी गवळी (ता. जि. नाशिक) येथील दत्तात्रय काळे यांच्या बागेतलं सकाळी साडेदहा, अकराच्या दरम्यानचं दृश्य. बहिणीच्या शेतशिवारातही तीच लढाई..."आले तर येईल उभ्या उभ्या...नाही तर दोन चार दिवसांनी येईल''...बहिणीचं उत्तर काळीज चिरून जाणारं...

फवारणी करताना ट्रॅक्‍टर रुतलाय..मागच्या पुढच्या सगळ्याच चाकांना मातीचं भलंमोठं पेंडकावन चिकटून बसलंय..चालवणारा गडी गियरसारखे गियर बदलतोय..उलटा रेस करतोय..चाक जागीच फिरतंय..घुर्रर्रर्र...आवाजानं नुस्ता ट्रॅक्‍टरच नाही, वेलीचे बाबूं अन तारही हादरतेय..नुस्ता आटापिटा..तब्बल तासाभराच्या हातघाईच्या लढाईनंतर ट्रॅक्‍टर चिखलाच्या दलदलीतून बाहेर निघालाय..दूरवर जाताना चारी चाकांना जणू दुसरं मातीचं चाक उगवून आलेलं.

बहिणीच्या शेतातही तीच लढाई
सबंध द्राक्षपट्ट्यातली दिवाळी अशीच गाळात रुतलेली.. सलग नऊ दिवस पाऊस रोज धुवांधार कोसळत राहिला..पीक वाचविण्याची लढाई शिवारात सुरू असताना दिवाळी कधी आली ते कळलंही नाही..पाऊस उघडल्यावर तर अधिकच कामांची धामधूम सुरू झालेली..लक्ष्मीपूजन, पाडवा तर यातच जाणार..भाऊबीजेला तरी उसंत मिळेल की नाही सांगता येत नव्हते..बहिणींना मूळ लावायला जाताच आलं नाही..दिवस मावळतीला त्यांना फोन करून सांगताना, बोलताना कंठ दाटून आलेला..बहिणीच्या शेतशिवारातही तीच लढाई.."आले तर येईल उभ्या उभ्या..नाही तर दोन चार दिवसांनी येईल''..बहिणीचं उत्तर काळीज चिरून जाणारं..

मेळ बसता बसेना..
"सकाळी उजाडल्यापासूनच पंडितराव काळे यांच्या घरातली माणसं बागेत काम करताहेत..एकाच वेळी फवारणी, छाटणीच्या काड्या गोळा करणं..पाण्याने आच्छादलेल्या द्राक्षाच्या फांद्या हाताने हलवून त्यातील पाणी काढून देणं ही कामं सुरू आहे. मध्येच लाईट जाते. तेव्हा सगळं काम खोळंबतं..मजूर नसल्यानं हाल सुरू आहेत..खूप खर्च वाढलाय..औषधं सगळी उधारीत घ्यावी लागत आहेत. रोज फवारणी करावी लागत आहे..पोरांना दिवाळीच्या सुट्या लागल्यात. त्यांचाही शेतीच्या कामांना उपयोग होतोय..बाकी दिवाळीचं घर कसं आवरायचं? फराळ कसा करायचा? हे प्रश्‍न तर घरातल्या बायांसमोर आ वासून उभे आहेत..असंख्य प्रश्‍नांनी धास्तावलेल्या घरातील बाया घरात अन बाहेर दोन्हीकडंही मेळ बसविण्याची कसरत करताहेत...

मजूर दिवाळीत सुटीवर गेलेत..
खूप म्हणजे खूप पाऊस..पावसात बाग वाचल म्हणून वाटत नव्हतं..पण अजूनही चांगला बहर दिसू लागलाय..आज डिपिंग करायची होती. पण मान्संच नाहीयेत. दिवाळीला गावाला परत गेलेत..आम्ही दोघंच नवरा बायको गनपंपानं जीए फवारतोय..बागेच्या कडेला टाकीतील फवारणीचं द्रावण ढवळताना मंगला निमसे सांगत होत्या. दिवाळी सुरू झालीय..पण शेतकऱ्याची अडचण वाढलीय..मजूर सुट्टीवर निघून गेलेत...जीएची फवारणी खरंतर आधुनिक स्प्रेयरने केली जाते. ते पुरवणारी यंत्रणाही आहे. पण त्याचं भाडंही परवडणारं नाहीय..एक एकर द्राक्षबाग जगविण्यासाठी दोघं पती पत्नी धडपडताहेत..द्राक्षपिकासोबत पंधरा वीस गुंठे क्षेत्रावर शेपू, कांदापात, मेथी असा भाजीपाला केला जातो. हा भाजीपाला शहरा लगतच्या भाजीबाजारात विक्री केला जातो. यंदाही त्यांनी मागील महिन्यात बेणं टाकलं होतं. शेतात गच्च पाणी साचलंय. पण सततच्या पावसाने बीज उतरण्याआधीच सडून गेलंय. मागच्या दिवाळीला भाजीपाल्यानं द्राक्षाच्या मजुरीचा खर्च भागवला होता. हे सांगताना मंगलाताईंच्या बोलण्यातली खंत लपत नाही..
 

इतर अॅग्रो विशेष
अॅग्रोवन सरपंच महापरिषद शनिवारपासून...पुणे  : कृषी, ग्रामविकास आणि जलसंधारण...
अवकाळी पावसाचा पुन्हा तडाखापुणे  ः दक्षिण महाराष्ट्र, मध्य महाराष्ट्र,...
दुष्काळग्रस्तांना मदत, आरक्षणावरून...मुंबई   ः मराठा, मुस्लिम आणि धनगर आरक्षण...
गोड धाटाच्या ज्वारीपासून इथेनॉल नव्हे,...सध्या पेट्रोलसाठी पर्याय म्हणून इथेनॉल...
पिकते तिथेच करा प्रक्रियाहरितक्रांतीच्या काळात देशात साधनसंपत्ती विपुल...
कापूस गाठींचे देशांतर्गत उत्पादन घटणारजळगाव ः कापूस हंगामाच्या दुसऱ्या टप्प्यात...
दुष्काळप्रश्नी विरोधकांचा राज्य सरकारवर...मुंबई : दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना तातडीने मदत...
वादळी पावसाचा दणकापुणे : कोल्हापूर, सातारा, सांगली जिल्ह्यांत...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात आजही पावसाची...पुणे : पावसाला पोषक हवामान असल्याने राज्यात...
पुरवणी मागण्या : दुष्काळग्रस्तांच्या...मुंबई : हिवाळी अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी...
राज्यातील ७४ पाणलोट क्षेत्रांमध्ये अधिक...पुणे  : यंदा कमी पाऊस झाल्याने भूजल...
आयटी क्षेत्रातील नोकरीपेक्षा हिरव्या...शेतीतील विविध संकटांमुळे युवक शेती सोडून नोकरी,...
नवे काश्मीर घडवणारे ‘बसेरा- ए- तबस्सुम'अधिक कदम या कोसेगव्हाण (ता. श्रीगोंदा, जि. नगर)...
पर्यायी चाऱ्यासाठी काटे विरहित निवडूंगमुरमाड, कुरण जमिनी, वालुकामय जमिनी तसेच शेती बांध...
ऊसतोडणीचे काम थांबवले शेतीतून नवी उमेद...शिरूर कासार (जि. बीड) या दुष्काळी तालुक्‍यातील...
दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला बाहेर...पंढरपूर : राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला...
पडला सत्याचा दुष्काळ, बहू झाला घोळराज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी २३...
चारा नियोजनातील ‘दुष्काळ’राज्यात आजपासून हिवाळी अधिवेशन सुरू होणार आहे....
मोहोळमध्ये ‘हुमणी‘ने १७ हजार एकरांचे...मोहोळ, जि. सोलापूर : तालुक्‍यातील सात महसुली...
पॉलिथिन पिशव्यांचा वापर थांबविण्याचे...पुणे   : राज्यातील कृषी तसेच वन विभागातील...