agriculture news in Marathi, state central sugarcane research center in trouble, Maharashtra | Agrowon

राज्याच्या मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्राला घरघर
टीम अॅग्रोवन
रविवार, 12 नोव्हेंबर 2017

पाडेगावच्या मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्रात मनुष्यबळाच्या काही समस्या आहेत. शास्त्रज्ञांच्या रिक्त जागा भरण्यासाठी आधी परवानगी नव्हती. राज्य शासनाने परवानगी दिल्यामुळे आता विद्यापीठाच्या स्तरावर भरतीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. त्यामुळे या संशोधन केंद्रात लवकरच मनुष्यबळ वाढेल.
- डॉ. शरद गडाख, संशोधन संचालक, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ

पुणे : देशाच्या साखर उद्योगाला संशोधनातून बळकटी देणाऱ्या महाराष्ट्रातील मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्राला घरघर लागल्याची खंत शास्त्रज्ञ वर्गात आहे. या केंद्रातील महत्त्वाची पदे रिक्त ठेवण्यात आल्यामुळे संशोधनाची गती थांबल्याचे दिसून येते. 

राज्याच्या कृषी शिक्षण व संशोधनात अग्रस्थानी राहिलेल्या पाडेगाव केंद्राची स्थापना १९३२ मध्ये झाली. महात्मा फुले राहुरी कृषी विद्यापीठापेक्षाही मोठा वारसा लाभलेल्या या संशोधन केंद्रासाठी ३०० कर्मचारी संख्या मंजूर आहे. प्रत्यक्षात शास्त्रज्ञांची अनेक पदे भरलेली नाहीत. एकूण १४५ पदे रिक्त असून, काही जण सोयीसाठी चक्क विद्यापीठात कामे करत वेतन मात्र पाडेगाव संशोधन केंद्राचे घेत असल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे. 

कृषी विद्यापीठातील प्राध्यापक श्रेणीतील विशेषज्ञाच्या नेतृत्वाखाली पाडेगाव संशोधन केंद्राचे कामकाज चालते. मात्र कृषी वनस्पतिशास्त्रासाठी अद्यापही प्राध्यापक दर्जाचा शास्त्रज्ञ नियुक्त केलेला नाही. शास्त्रज्ञ उपलब्ध नसल्यामुळे त्याचा परिणाम थेट संशोधनावर होतो आहे.

‘‘संशोधनाची क्रिया अखंड व पुर्ण क्षमतेने सुरू राहिली तरच संशोधन केंद्राच्या हाती चांगले वाण लागते. मात्र पाडेगाव केंद्रात सध्या ऊस शरीरक्रिया शास्त्रज्ञ आणि सूक्ष्म जीवविकृती शास्त्रज्ञ नाही. मृद्पदार्थ-विज्ञान शास्त्रज्ञदेखील उपलब्ध नाही. ऊस रोगशास्त्रज्ञ आणि कीटकशास्त्रज्ञाचे पद देखील रिक्त आहे. जीवरसायन शास्त्रज्ञाचे एक पद भरले असले तरी संबंधित शास्त्रज्ञ मात्र राहुरी विद्यापीठात काम करतो, असे सूत्रांनी स्पष्ट केले.

पाडेगाव केंद्रातील वरिष्ठ संशोधन सहायकाच्या सहापैकी दोन जागा रिक्त आहेत. १५ कनिष्ठ सहायकांपैकी ९ जागा रिक्त असून, उपलब्ध सहायकांपैकी काही जण राहुरी विद्यापीठात काम करतात. २६ कृषी सहायकांपैकी चार पदे रिक्त असून, काही जण विद्यापीठातून कामे करीत असल्याचे दिसून येते. केंद्राच्या आवारातील निवासस्थानांची दुरवस्था झाली असून, काही प्रयोगशाळादेखील धूळ खात पडल्या आहेत. 
मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्राचा केवळ संशोधन विभागच नाही तर आस्थापना विभागदेखील कमकुवत ठेवण्यात आलेला आहे. या विभागाला लिपिक देण्यात न आल्यामुळे केंद्रातील शास्त्रज्ञांना संशोधन सोडून आस्थापनाविषयक कामांमध्ये वेळ घालवावा लागतो. 

राज्यात १०० हेक्टरवर बीजोत्पादनाचा प्रयोग घेणाऱ्या पाडेगाव संशोधन केंद्रामुळे १०००१ आणि २६५ अशा जाती शेतकऱ्यांना मिळालेल्या आहेत. त्यामुळे उत्पादकता वाढून गाळपात किमान पाच हजार कोटींची उलाढाल वाढल्याचे संशोधकांचे म्हणणे आहे. ‘‘पाडेगाव संशोधन केंद्रातील संशोधनाची परंपरा गौरवशाली राहिल्यामुळे येथून दोन शास्त्रज्ञ पुढे कुलगुरू झाले. याशिवाय ‘व्हीएसआय’चा एक महासंचालकदेखील या संशोधन केंद्रात शास्त्रज्ञपदी कार्यरत होता. ही परंपरा पुढे चालू ठेवण्यासाठी केंद्राच्या समस्यांकडे राज्य सरकारनेच लक्ष द्यावे. अन्यथा, या संशोधन केंद्राचे संशोधन पूर्णतः बंद पडू शकते, असा इशारा शास्त्रज्ञांनी दिला आहे. 

मध्यवर्ती संशोधन केंद्राच्या बळकटीकरणासाठी काय हवे

  • महत्त्वाची सर्व पदे भरण्याची आवश्यकता
  • विशेषज्ञाचे अधिकार वाढविण्याची गरज 
  • निवासस्थाने व प्रयोगशाळांची देखभाल 
  • केंद्राच्या नावाखाली इतरत्र कामे करणाऱ्यांना परत बोलावणे
  • ऊस ठिबक तंत्र विकासासाठी स्वतंत्र प्रकल्प हवा  
  • अनुदान तुटपुंजे असून ते वाढविण्याची गरज     
     

इतर अॅग्रो विशेष
मराठवाड्याच्या तहानेवर इस्रायली उपाय!७००-८०० मि.मी पाऊस पडणाऱ्या मराठवाड्यात...
जगणे सुसह्य करण्यासाठी जागे व्हाअखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन शेती,...
‘महामेष’ योजना ३४ जिल्ह्यांत राबविणार...औरंगाबाद : राजे यशवंतराव होळकर महामेष योजना...
शेतीतील यांत्रिकीकरणासाठी हवे शासनाचे...अकोला ः अाजच्या बदलत्या काळात शेती पद्धतीत...
मध्य प्रदेशात गारपीटग्रस्तांना हेक्टरी...नवी दिल्ली ः मध्य प्रदेश राज्यात नुकत्याच...
गारपीटग्रस्तांना भरीव मदतीचा प्रस्ताव...नागपूर ः गारपीटग्रस्तांना सरकारकडून जाहीर करण्यात...
शेतकरी कंपन्यांच्या धान्य खरेदीबाबत...पुणे : हमीभावाने धान्य खरेदीत शेतकरी उत्पादक...
महसूल मंडळातील सरासरी उत्पादकतेनुसार...परभणी : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन...
गारपीटग्रस्त क्षेत्र तीन लाख हेक्टरमुंबई : राज्यात गेल्या आठवड्यात झालेल्या...
राजधानी दिल्लीत शेती क्षेत्रावर आज...नवी दिल्ली : देशाला नवे कृषी धोरण देण्यासाठी...
‘कापूस ते कापड’पासून आता ‘पिकणे ते...नाशिक : राज्यातील कापसावर प्रक्रिया होऊन...
उन्हाचा चटका जाणवू लागलापुणे : उत्तरेकडील थंड वाऱ्यांचा प्रवाह कमी होऊ...
बचत, व्यवसायातून मिळवली आर्थिक सक्षमता गोऱ्हे बु. (ता. हवेली, जि. पुणे) गावामधील...
एकट्या मराठवाड्यातच २ लाख हेक्टरचे...औरंगाबाद : मराठवाड्यात ११ ते १३ फेब्रुवारीदरम्यान...
विश्वासघाताची किंमत मोजावी लागेल ः अजित...नगर : फेकूगिरी, दिशाभूल, फसव्या घोषणा, महागाईचा...
राज्यातील पाच हजार सोसायट्यांचे...खामगाव, जि. बुलडाणा : राज्यात आगामी काळात ५०००...
पुढील चार दिवस हवामान कोरडे राहणारपुणे : राज्यावरील ढगाळ हवामानाचे सावट दूर...
विश्वासघाताची किंमत मोजावी लागेल ः पवारनगर : फेकूगिरी, दिशाभूल, फसव्या घोषणा,...
शेतकरी आत्महत्या हे बाजारकेंद्रित...सयाजीराव गायकवाड साहित्यनगरी (बडोदा, गुजरात) :...
व्यवसायाचे तंत्र शेतीच्या नियोजनात ठरले...नाशिक येथील फॅब्रिकेशनचा व्यवसाय सांभाळून नरेंद्र...