agriculture news in Marathi, tur and cotton crop affected by drought condition, Maharashtra | Agrowon

आॅक्टोबर हीटमुळे वाढली तूर अन्‌ कपाशीची होरपळ
संतोष मुंढे
बुधवार, 10 ऑक्टोबर 2018

औरंगाबाद : एरवी साधारणपणे डिसेंबरनंतर भेगाळणारी भुई ऑक्‍टोबरमध्येच भेगाळल्याने जमिनीत ओलावा झपाट्याने तुटला आहे. पावसाळ्यात पावसाने दोन ते तीन वेळा प्रदीर्घ खंड दिला. परतीच्या पावसानेही पाठ फिरविल्याने ऑक्‍टोबरमध्येच जमिनीला भेगा पडणे सुरू झाले आहे. जमिनीतील ओल तुटल्यात जमा असून, ऑक्‍टोबरच्या वाढत्या हीटने स्थिती बिकट होत आहे. त्यामुळे कपाशी अन्‌ तुर पिकांची होरपळ वाढली आहे. 

औरंगाबाद : एरवी साधारणपणे डिसेंबरनंतर भेगाळणारी भुई ऑक्‍टोबरमध्येच भेगाळल्याने जमिनीत ओलावा झपाट्याने तुटला आहे. पावसाळ्यात पावसाने दोन ते तीन वेळा प्रदीर्घ खंड दिला. परतीच्या पावसानेही पाठ फिरविल्याने ऑक्‍टोबरमध्येच जमिनीला भेगा पडणे सुरू झाले आहे. जमिनीतील ओल तुटल्यात जमा असून, ऑक्‍टोबरच्या वाढत्या हीटने स्थिती बिकट होत आहे. त्यामुळे कपाशी अन्‌ तुर पिकांची होरपळ वाढली आहे. 

अपेक्षेनुसार न बरसलेल्या पावसाने मराठवाड्यावर पुन्हा एकदा दुष्काळाचे ढग गडद केले आहेत. मोठा फटका बसलेल्या मूग, उडदानंतर आता सोयाबीनच्याही उत्पादनात शेतकऱ्यांच्या हाती फारसे काही लागण्याची चिन्हे नाहीत. दुसरीकडे साधारणत: सप्टेंबरपर्यंत पाऊस सुरू राहिल्यास पुढील दोन ते तीन महिने जमिनीत ओल कायम राहते. डिसेंबरनंतर ओल तुटून जमिनीला भेगा पडणे सुरू होते. 

अवस्था कपाशीची 
मोठ्या प्रमाणात तुटलेल्या ओलीने १५ लाख ८१ हजार हेक्‍टरवर असलेल्या कपाशीच्या पिकापैकी अपवाद वगळता कपाशीची होरपळ वाढली आहे. औरंगाबाद जिल्ह्यात पावसाअभावी चार तालुक्‍यांतील २३ हजार ५९९ हेक्‍टरवरील कपाशीचे पीक बाधित झाले आहे. जालना जिल्ह्यातही कपाशीला लागलेली थोडीबहुत बोंड सुकण्यासोबतच कीड रोगांचाही प्रादुर्भाव वाढला आहे. बीड जिल्ह्यातील जिरायती क्षेत्रातील पीक सुकत चालले असून गुलाबी बोंड अळीसोबतच रस शोषण करणाऱ्या किडींचाही प्रादुर्भाव वाढला आहे. 

सोयाबीनची अवस्था 
मराठवाड्यात अपेक्षेच्या पुढे जाऊन सरासरी क्षेत्राच्या दीडपट अर्थात १९ लाख ३३ हजार हेक्‍टरवर सोयाबीनची पेरणी झाली. पावसाच्या प्रदीर्घ खंडामुळे औरंगाबाद जिल्ह्यातील सोयाबीनच्या उत्पादनात ५० टक्‍क्‍यांपेक्षा जास्त फटका बसण्याची शक्‍यता आहे. जालना जिल्ह्यातही यापेक्षा वेगळी स्थिती नसून काही ठिकाणी सोयाबीनवर हुमनीचाही प्रादुर्भाव दिसत आहे. बीड जिल्ह्यात सोयाबीनच्या उत्पादनात ५० टक्‍क्‍यांपेक्षा जास्त घट येण्याची शक्‍यता असून, आजपर्यंतच्या पीक प्रयोगाच्या आकडेवारीत हेक्‍टरी १ क्‍विंटल ३५ किलोपर्यंतच सोयाबीनचे उत्पादन झाल्याचे कृषीचा अहवाल सांगतो. 

वाढीच्या व फुलोऱ्याच्या अवस्थेतील तूर संकटात 
मराठवाड्यातील जवळपास ४ लाख ५० हजार हेक्‍टरवर लागवड झालेल्या तुरीवरील संकट दुष्काळाच्या सावटाने वाढले आहे. पावसाची नितांत गरज असलेल्या तुरीची वाढ पावसाअभावी खुंटली असून, काही ठिकाणी पाने गुंडाळणाऱ्या अळीचाही प्रादुर्भाव दिसतो आहे. पावसाच्या खंडामुळे तुरीच्या उत्पादनातही घट येणार हे जवळपास स्पष्ट आहे. 
दहा एकर शेतीत सोयाबीन, तूर आदी पिके घेणाऱ्या नागापूर (ता. परळी, जि. बीड) येथील काकासाहेब सोळंके यांनी २५०० रुपये प्रतिएकर सोंगणीला देण्यापेक्षा मुलाबाळांसह घरीच सोयाबीन सोंगले. दीड एकरातील सोयाबीनमधून तीन कट्‌टेही सोयाबीन होईल की नाही, अशी शंका त्यांनी व्यक्‍त केली. शिवाय मळणीला देण्यालाही ते परवडलं की नाही, असं ते म्हणाले. म्हणायला दहा एकरच्या आसपास शेती; पणं घरात अजून धान्याचा एक दाना आला नायं. कपाशीबी पाण्याबिगर वाळून चालली. कुटुंबात सहा लोकं, पीकचं झालं नसल्यानं साल कसं धकवावं ही चिंता असल्याचं त्यांनी सांगितलं. 

उत्पादन घटीची शक्यता

  • बाजरीच्या उत्पादनातही ३० टक्‍क्‍यांपेक्षा अधिकची घट येण्याची शक्‍यता. 
  • औरंगाबादमधील मुगाच्या १३२ पीक कापणी प्रयोगात हेक्‍टरी १ क्‍विंटल ८० किलोच उत्पादन 
  • बीड जिल्ह्यात मुगाचे हेक्‍टरी २ क्‍विंटल २८ किलो उत्पादन 
  • उडदाच्या उत्पादनात औरंगाबाद जिल्ह्यात ६० टक्‍क्‍यांपर्यंत घटीची शक्‍यता 
  • औरंगाबादमधील उडदाच्या २२ पीक कापणी प्रयोगात हेक्‍टरी ३ क्‍विंटल ३५ किलो उत्पादन 
  • बीड जिल्ह्यातील पीककापणी प्रयोगानुसार उडदाचे ४ क्‍विंटल १ किलो हेक्‍टरी उत्पादन

इतर अॅग्रो विशेष
शेतीतूनच होते औद्योगिक विकासाची पायाभरणीची नमधील कम्युनिस्ट पक्षाच्या राज्यकर्त्यांनी...
कसा टळेल मानव-वन्यप्राणी संघर्ष? अलीकडे वन्यप्राण्यांकडून शेतपिकांचे होणारे नुकसान...
'मंडळात एकच छावणी'च्या निकषात बदल नगर  : दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यात...
पंधरा एकरांत उत्कृष्ठ हरभरा नंदुरबार जिल्ह्यातील ब्राह्मणपुरी (ता. शहादा)...
विविध प्रयोगांमधून वाढवले उत्पन्नाचे...यवतमाळ जिल्ह्यातील अंबोडा येथील महेश व दीपक या...
परभणीतील शेतकऱ्यांचे कोल्हापुरात आंदोलनकोल्हापूर ः परभणी जिल्ह्यातील नुकसानग्रस्त...
किमान विक्री मूल्यवाढीने साखर उद्योगात...कोल्हापूर : साखरेचे किमान विक्री मूल्य २९००...
जन्मोजन्मी दास । व्हावे हेचि माझी आस ।।जन्मोजन्मी दास । व्हावे हेचि माझी आस ।। पंढरीचा...
शहीद जवानांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी...तासगाव, जि. सांगली ः छत्रपती शिवाजी महाराज, डॉ....
दीड हजार कोटींचा दुसरा हप्ता...मुंबई  ः गेल्या वर्षी खरीप हंगामात अपुऱ्या...
राज्यात गारठा पुन्हा वाढण्याची शक्यतापुणे : उत्तरेकडून थंड वाऱ्याचे प्रवाह येऊ...
पंतप्रधान मोदी आज करणार महिला बचत...यवतमाळ ः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी शनिवारी (ता...
पदव्युत्तर कृषी अभ्यासक्रमात पुढील...नागपूर ः कृषी अभ्यासक्रमात आजची परिस्थिती आणि...
दुष्काळात पीकविम्याचा आधारमुंबई ः यंदाच्या भीषण दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर...
पाकच्या मुस्क्या आवळणार; विशेष राष्ट्र...नवी दिल्ली: पुलवामा हल्ल्याच्या निषेधार्थ...
चीनमधील शेतीची विस्मयकारक प्रगतीविसाव्या शतकाच्या मध्यावर भारताला स्वातंत्र्य...
सेस, सेवाशुल्क आणि संभ्रमप्रक्रियायुक्त शेतमाल, फळे-भाजीपाला आणि शेवटी...
कृषी पथदर्शक राज्य साकारण्याची संधी :...पुणे : “शेतकऱ्यांपर्यंत आधुनिक शेती तंत्र...
डिजिटल परवान्यासाठी लढा देणार : राजू...पुणे : कृषी आयुक्तालयाच्या गुणनियंत्रण विभागाकडून...
`महानंद'मधील गैरव्यवहाराची चौकशी सुरूमुंबई : महाराष्ट्र राज्य सहकारी दूध संघ अर्थात...