agriculture news in Marathi, tur and cotton crop affected by drought condition, Maharashtra | Agrowon

आॅक्टोबर हीटमुळे वाढली तूर अन्‌ कपाशीची होरपळ
संतोष मुंढे
बुधवार, 10 ऑक्टोबर 2018

औरंगाबाद : एरवी साधारणपणे डिसेंबरनंतर भेगाळणारी भुई ऑक्‍टोबरमध्येच भेगाळल्याने जमिनीत ओलावा झपाट्याने तुटला आहे. पावसाळ्यात पावसाने दोन ते तीन वेळा प्रदीर्घ खंड दिला. परतीच्या पावसानेही पाठ फिरविल्याने ऑक्‍टोबरमध्येच जमिनीला भेगा पडणे सुरू झाले आहे. जमिनीतील ओल तुटल्यात जमा असून, ऑक्‍टोबरच्या वाढत्या हीटने स्थिती बिकट होत आहे. त्यामुळे कपाशी अन्‌ तुर पिकांची होरपळ वाढली आहे. 

औरंगाबाद : एरवी साधारणपणे डिसेंबरनंतर भेगाळणारी भुई ऑक्‍टोबरमध्येच भेगाळल्याने जमिनीत ओलावा झपाट्याने तुटला आहे. पावसाळ्यात पावसाने दोन ते तीन वेळा प्रदीर्घ खंड दिला. परतीच्या पावसानेही पाठ फिरविल्याने ऑक्‍टोबरमध्येच जमिनीला भेगा पडणे सुरू झाले आहे. जमिनीतील ओल तुटल्यात जमा असून, ऑक्‍टोबरच्या वाढत्या हीटने स्थिती बिकट होत आहे. त्यामुळे कपाशी अन्‌ तुर पिकांची होरपळ वाढली आहे. 

अपेक्षेनुसार न बरसलेल्या पावसाने मराठवाड्यावर पुन्हा एकदा दुष्काळाचे ढग गडद केले आहेत. मोठा फटका बसलेल्या मूग, उडदानंतर आता सोयाबीनच्याही उत्पादनात शेतकऱ्यांच्या हाती फारसे काही लागण्याची चिन्हे नाहीत. दुसरीकडे साधारणत: सप्टेंबरपर्यंत पाऊस सुरू राहिल्यास पुढील दोन ते तीन महिने जमिनीत ओल कायम राहते. डिसेंबरनंतर ओल तुटून जमिनीला भेगा पडणे सुरू होते. 

अवस्था कपाशीची 
मोठ्या प्रमाणात तुटलेल्या ओलीने १५ लाख ८१ हजार हेक्‍टरवर असलेल्या कपाशीच्या पिकापैकी अपवाद वगळता कपाशीची होरपळ वाढली आहे. औरंगाबाद जिल्ह्यात पावसाअभावी चार तालुक्‍यांतील २३ हजार ५९९ हेक्‍टरवरील कपाशीचे पीक बाधित झाले आहे. जालना जिल्ह्यातही कपाशीला लागलेली थोडीबहुत बोंड सुकण्यासोबतच कीड रोगांचाही प्रादुर्भाव वाढला आहे. बीड जिल्ह्यातील जिरायती क्षेत्रातील पीक सुकत चालले असून गुलाबी बोंड अळीसोबतच रस शोषण करणाऱ्या किडींचाही प्रादुर्भाव वाढला आहे. 

सोयाबीनची अवस्था 
मराठवाड्यात अपेक्षेच्या पुढे जाऊन सरासरी क्षेत्राच्या दीडपट अर्थात १९ लाख ३३ हजार हेक्‍टरवर सोयाबीनची पेरणी झाली. पावसाच्या प्रदीर्घ खंडामुळे औरंगाबाद जिल्ह्यातील सोयाबीनच्या उत्पादनात ५० टक्‍क्‍यांपेक्षा जास्त फटका बसण्याची शक्‍यता आहे. जालना जिल्ह्यातही यापेक्षा वेगळी स्थिती नसून काही ठिकाणी सोयाबीनवर हुमनीचाही प्रादुर्भाव दिसत आहे. बीड जिल्ह्यात सोयाबीनच्या उत्पादनात ५० टक्‍क्‍यांपेक्षा जास्त घट येण्याची शक्‍यता असून, आजपर्यंतच्या पीक प्रयोगाच्या आकडेवारीत हेक्‍टरी १ क्‍विंटल ३५ किलोपर्यंतच सोयाबीनचे उत्पादन झाल्याचे कृषीचा अहवाल सांगतो. 

वाढीच्या व फुलोऱ्याच्या अवस्थेतील तूर संकटात 
मराठवाड्यातील जवळपास ४ लाख ५० हजार हेक्‍टरवर लागवड झालेल्या तुरीवरील संकट दुष्काळाच्या सावटाने वाढले आहे. पावसाची नितांत गरज असलेल्या तुरीची वाढ पावसाअभावी खुंटली असून, काही ठिकाणी पाने गुंडाळणाऱ्या अळीचाही प्रादुर्भाव दिसतो आहे. पावसाच्या खंडामुळे तुरीच्या उत्पादनातही घट येणार हे जवळपास स्पष्ट आहे. 
दहा एकर शेतीत सोयाबीन, तूर आदी पिके घेणाऱ्या नागापूर (ता. परळी, जि. बीड) येथील काकासाहेब सोळंके यांनी २५०० रुपये प्रतिएकर सोंगणीला देण्यापेक्षा मुलाबाळांसह घरीच सोयाबीन सोंगले. दीड एकरातील सोयाबीनमधून तीन कट्‌टेही सोयाबीन होईल की नाही, अशी शंका त्यांनी व्यक्‍त केली. शिवाय मळणीला देण्यालाही ते परवडलं की नाही, असं ते म्हणाले. म्हणायला दहा एकरच्या आसपास शेती; पणं घरात अजून धान्याचा एक दाना आला नायं. कपाशीबी पाण्याबिगर वाळून चालली. कुटुंबात सहा लोकं, पीकचं झालं नसल्यानं साल कसं धकवावं ही चिंता असल्याचं त्यांनी सांगितलं. 

उत्पादन घटीची शक्यता

  • बाजरीच्या उत्पादनातही ३० टक्‍क्‍यांपेक्षा अधिकची घट येण्याची शक्‍यता. 
  • औरंगाबादमधील मुगाच्या १३२ पीक कापणी प्रयोगात हेक्‍टरी १ क्‍विंटल ८० किलोच उत्पादन 
  • बीड जिल्ह्यात मुगाचे हेक्‍टरी २ क्‍विंटल २८ किलो उत्पादन 
  • उडदाच्या उत्पादनात औरंगाबाद जिल्ह्यात ६० टक्‍क्‍यांपर्यंत घटीची शक्‍यता 
  • औरंगाबादमधील उडदाच्या २२ पीक कापणी प्रयोगात हेक्‍टरी ३ क्‍विंटल ३५ किलो उत्पादन 
  • बीड जिल्ह्यातील पीककापणी प्रयोगानुसार उडदाचे ४ क्‍विंटल १ किलो हेक्‍टरी उत्पादन

इतर अॅग्रो विशेष
मराठवाड्यात रब्बीची केवळ १९ टक्‍केच...औरंगाबाद : मराठवाड्यात यंदा दुष्काळाची छाया किती...
केळीच्या आगारातून आखातात जाणार ४००...जळगाव ः केळीचे आगार असलेल्या जळगाव जिल्ह्यातून...
महाकॉट ब्रॅण्डची चमक पडली फिकीजळगाव ः पूर्व विदर्भ, उत्तर मराठवाडा व खानदेशातील...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगाची साथअंबाणी (जि. सातारा) येथील सौ. सुरेखा पांडुरंग...
दक्षिण कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात आज...पुणे : दक्षिण भारतामध्ये असलेल्या ‘गज’...
अभ्यास अन् नियोजनातून शेती देते समाधाननाशिक शहरातील प्रख्यात हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. अनिरुद्ध...
‘सीसीआय’ची कापूस खरेदी मंगळवारपासून...जळगाव : कापूस खरेदीसंबंधी जिनिंगमध्ये केंद्र...
दुष्काळ, मराठा आरक्षण अधिवेशनात गाजणारमुंबई : उद्यापासून (ता. १९) मुंबईत सुरू होत...
शेतकऱ्यांच्या विधवांचे २१ला मुंबईत...मुंबई : देशभरात विविध शेतकऱ्यांचे मोर्चे...
बा सरकार, प्रश्न जगण्याचा आहे!‘‘ज रा कुठे दुष्काळ पडला, गारपीट झाली,  पूर...
विना `सहकार` नाही उद्धारग्रामीण आणि शहरी भागांचा संतुलित विकास साधत...
राज्यातील धरणांमध्ये ५५ टक्के पाणीसाठापुणे   : राज्यात पाणीटंचाईची तीव्रता वाढू...
महाबळेश्र्वरमध्ये ३५०० एकरांवर...सातारा  ः महाबळेश्वरसह वाई, जावली, कोरेगाव...
दुष्काळात तीन श्रेणींत कामांचे नियोजन...पुणे : राज्यात आलेल्या दुष्काळात मदतीचा...
ओडिशात भाडोत्री ट्रॅक्टर योजनेस प्रारंभभुवनेश्‍वर ः राज्यातील शेतकऱ्यांना अद्ययावत...
सोयाबीन वधारण्याची चिन्हेपुणे: राज्यात सध्या सोयाबीनचे दर गडगडले असले...
राज्याच्या दक्षिण भागात पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात थंडी वाढण्यास सुरुवात झाली आहे....
कापूस खरेदीला आजपासून प्रारंभनागपूर : पणन महासंघाव्दारे कापूस खरेदीला आजपासून...
चारा लागवडीसाठी शासकीय जमिनी देणारमुंबई : राज्यावरील दुष्काळाचे संकट लक्षात...
दुष्काळात २५ एकरांत शेवगा, रंगबिरंगी...मुंबई येथील ‘कोचिंग क्लास’चा व्यवसाय असलेले तपन...