agriculture news in marathi, Vaghoti usefull in Stomachache | Agrowon

पोटदुखीवर गुणकारी वाघेटी
अश्विनी चोथे
रविवार, 16 सप्टेंबर 2018

वाघेटीच्या काटेरी वेली जंगलात डोंगरकपारीला मोठ्या प्रमाणात वाढलेल्या दिसतात. महाराष्ट्रात कोकण, पश्चिमघाटात मोठ्या प्रमाणात वाघेटीच्या वेली आढळतात.  

 वनस्पतीची ओळख ः

वाघेटीच्या काटेरी वेली जंगलात डोंगरकपारीला मोठ्या प्रमाणात वाढलेल्या दिसतात. महाराष्ट्रात कोकण, पश्चिमघाटात मोठ्या प्रमाणात वाघेटीच्या वेली आढळतात.  

 वनस्पतीची ओळख ः

  • वाघेटी हा बहुवर्षीय काटेरी वेल आहे. याचे खोड गोलाकार असून फांद्या मोठ्या प्रमाणात इतरत्र पसरतात.
  • पाने साधी, एका आड एक, लांबट-गोल टोकदार व चमकणारी असतात. काटे टोकदार, वाकडे, चपटे असून जोडीने पानाच्या बेचक्यातून येतात.
  • काटे वाघाच्या नखासारखे असल्यामुळे या वेलीला वाघेटी किवा व्याघ्रनखी असे म्हणतात. फुले पांढरी किंवा फिकट गुलाबी, द्विलिंगी, नियमित असून पानांच्या बगलेतून एक किंवा दोन अशी येतात. 
  • पुष्प कोश ४ दलांचा, ४ पाकळ्या मोकळ्या असतात. फिकट गुलाबी पुंकेसर पाकळ्यापेक्षा लांब असते. बीजांडकोशाचा देठ पुंकेसरापेक्षा किंचित लांब असतो. 
  • फळ गोल, हिरवट-तांबूस अनेक बिया (काळ्या) आणि गरयुक्त असून फळ पिकल्यावरती लाल होऊन तडकते.

 औषधी गुणधर्म 

  •  वाघाटी उष्ण, उत्तेजक, असून पित्तनाशक आहे. 
  •  उष्णतेमुळे अंगावर वळ उठल्यावर मूळ उगाळून लेप लावतात. 
  •  वाघाटी क्षयरोगावर अत्यंत गुणकारी औषध आहे.
  •  वाघाटीचे फळ कफ, वायू यांचा नाश करते.
  •  फळ उगाळून पाण्यातून पोटदुखीवर इलाज म्हणून पिण्यासाठी देतात. 
     
स्थानिक नाव वाघेटी/वाघाटी /गोविंदफळ/गोविंदी/कडू वाघांटी
शास्त्रीय नाव Capparis zeylanica L.
कूळ Capparaceae
इंग्रजी नाव Thorny Capper Brush, Ceylon Caper
संस्कृत नाव व्याघ्रनखी, कराम्भा, तपसप्रिय
उपयोगी भाग कोवळे फळ
उपलब्धीचा काळ कोवळे फळ- जून-ऑगस्ट,  फेब्रुवारी- एप्रिल
अभिवृद्धी बिया
वापर भाजी

पाककृती : कोवळ्या फळाची भाजी 
साहित्य 
२०० ग्रॅम वाघेटीची कोवळी फळे, २-३ बारीक चिरलेले कांदे, ३-५ ठेचलेल्या लसूण पाकळ्या, १ चमचा हळद, १-२ चमचा लाल मिरची पावडर,१ चमचा धने पावडर, फोडणीसाठी जिरे, मोहरी, हिंग, कडीपत्ता, तेल, चवीपुरते मीठ व कोंथिबीर. 

 कृती
प्रथम वाघेटीची कोवळी फळे स्वच्छ धुऊन देठाचा भाग कापून घ्यावा. बारीक फोडी करून बिया काढून टाकाव्यात. कढईत तेल गरम करून कडीपत्ता, जिरे, हिंग, मोहरीची फोडणी तयार करावी. नंतर कांदा व लसूण तेलात चांगला शिजवून घ्यावा. त्यात  हळद, लाल मिरची पावडर, धने पावडर व फोडी टाकून चांगले परतवून घ्यावे. झाकण ठेऊन मऊ होईपर्यत  शिजवून घ्यावे. चवीप्रमाणे मीठ मिसळावे.  बारीक चिरलेली कोंथिबीर भाजीवर पसरावी.

टीप : ही भाजी आषाढी एकादशीच्या दिवशी उपवास सोडण्यासाठी खातात.

 : अश्विनी चोथे, ७७४३९९१२०६
(क. का. वाघ उद्यानविद्या महाविद्यालय, नाशिक)

इतर अॅग्रो विशेष
नाशिकच्या धरणांत अवघा ४५ टक्के जलसाठानाशिक : यंदा कमी झालेल्या पावसामुळे धरणातील...
शेतीसह शिक्षणाबाबतही जागरूक सावखेडाखुर्दसावखेडा खुर्द (ता. जि. जळगाव) या बागायती...
वाहतूक शुल्कासाठी प्रमाणपत्राची अट नको...पुणे : निर्यातीचा कोटा पूर्ण करणाऱ्या साखर...
राष्ट्रीय जल पुरस्कारांत महाराष्ट्र...मुंबई : राज्यातील जलयुक्त शिवार अभियानमध्ये...
बांबू उद्योगात भारताला स्वयंपूर्ण...मुंबई: कागद, कागदाचा लगदा, वस्त्र या विविध...
लाँग मार्च पोलिसांनी रोखला; आज कूच...नाशिक: मागील वर्षी मार्च महिन्यात अखिल भारतीय...
चटका वाढल्याने उन्हाळ्याची चाहूलपुणे : राज्यातील थंडी कमी होऊन उन्हाचा चटका...
निविष्ठांबाबत शासन कठोर: चंद्रकांत...पुणे : राज्यातील शेतकऱ्यांना खते, बियाणे,...
हमीभावाने कापूस खरेदीत केंद्राचा हात...जळगाव ः कापूस बाजारात हवी तशी तेजी नसल्याचे...
मराठवाड्यातील भूजल रसातळालाऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील भूजलाची पातळी झपाट्याने...
आर्थिक स्थैर्याचे अनुकरणीय मॉडेलराज्यातील शेतीमधील समस्यांची यादी केली तर ती खूप...
पॉलिहाउस शेडनेट नायकांची करुण कथाउच्च तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतीत भरघोस नफा...
पाणी व्यवस्थापनासाठी सूक्ष्मजीवांचा...पाणी व्यवस्थापन म्हटले, की आपल्या डोळ्यासमोर ठिबक...
शिवरायांच्या आदर्शावर राज्य कारभार सुरू...पुणे : ‘‘छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या...
वनक्षेत्राने वेढलेल्या भागामध्ये...कृषी क्षेत्रानजीक वनक्षेत्र असलेल्या परिसरामध्ये...
चारा छावण्या लांबणीवरमुंबई: राज्यात दुष्काळ तीव्र होत चालला असला...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे  : राज्याच्या किमान तापमानात वाढ होत...
खरीप पीकविमा परतावाप्रश्नी उच्च...परभणी: परभणी जिल्ह्यात २०१७ च्या खरिपातील...
शेतकरी आठवडे बाजारातून विस्तारताहेत...संत शिरोमणी श्री सावता माळी शेतकरी आठवडी...
मार्केटच्या अभ्यासातून गुलाब शेतीत...निमगाव (ता. राहाता) येथील हर्षल प्रभात पाटील या...