agriculture news in marathi, On the way to the extinction of the safflower area in Jalgaon | Agrowon

जळगावमधील करडई क्षेत्र नामशेष होण्याच्या मार्गावर
टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 22 फेब्रुवारी 2018

जळगाव : एकेकाळी तेलबियांच्या उत्पादनात अग्रेसर असलेल्या जळगाव जिल्ह्यात आजघडीला गळीत धान्य किंवा तेलबियांचे क्षेत्र नामशेष झाल्याची स्थिती आहे. मजूरटंचाई, उत्पादनात झालेली मोठी घसरण व पाण्याची समस्या आदी संकटांमुळे करडईसह भुईमुगाचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात कमी झाल्याची माहिती आहे.

जळगाव : एकेकाळी तेलबियांच्या उत्पादनात अग्रेसर असलेल्या जळगाव जिल्ह्यात आजघडीला गळीत धान्य किंवा तेलबियांचे क्षेत्र नामशेष झाल्याची स्थिती आहे. मजूरटंचाई, उत्पादनात झालेली मोठी घसरण व पाण्याची समस्या आदी संकटांमुळे करडईसह भुईमुगाचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात कमी झाल्याची माहिती आहे.

जिल्ह्यात रब्बी हंगामात भुईमुगाचे क्षेत्र २००० पर्यंत १७ ते १८ हजार हेक्‍टर असायचे. तर करडई हे दादरसारखे प्रमुख कोरडवाहू पीक होते. करडईचे क्षेत्र सुमारे १२ ते १३ हजार हेक्‍टर असायचे; परंतु १९९५ पासून करडईवर सातत्याने मावा व करपा रोग आला. त्यात उत्पादकता एवढी घटली की बियाणे व मजुरीचा खर्च निघणेही अशक्‍य झाले. करडईच्या पिकावर शेतकरी घरातील मोठे कार्य पार पाडायचे, एवढी वित्तीय मदत या पिकामुळे व्हायची.

यावल, जळगाव, चोपडा भागांतील काळी कसदार जमीन करडईसाठी उपयुक्त अशी आहे. आजघडीला फक्त आसोदे, नशिराबाद, यावल भागांत कुठेतरी करडईचे क्षेत्र नजरेस पडते. उत्पादकता एकरी ९ क्विंटलपर्यंत होती. ती १९९८ मध्ये एकरी दीड क्विंटलपर्यंत खाली आली होती. मावा व करपा या रोगांवरचे उपायही न परवडणारे झाले. त्यामुळे हळूहळू पेरणी कमी होत गेली व सद्यःस्थितीत फक्त ८० एकरवर करडई आहे. शिवाय करडईला काटे असल्याने मजूरही कापणी व मळणीला नाक मुरडायचे.

भुईमुगाचे क्षेत्रही १८ ते १९ हजार हेक्‍टवरवरून अडीच हजार हेक्‍टरवर आले आहे. चोपडा, यावल, रावेर, मुक्ताईनगर, पाचोरा भागांत भुईमूग अधिक असायचा. या भागातील जमीन भुईमुगाला मानवते; परंतु चोपडा व यावलमधील सातपुडा पर्वतालगत पाण्याचे स्रोत कमी झाले. मुक्ताईनगर व रावेरात भुईमुगाची जागा केळीने घेतली. भुईमूग काढणी किंवा पिळण्यासाठीही मजूर फारसे मिळत नाहीत, अशी माहिती मिळाली.

नशिराबाद, आसोदा, भादली, विदगाव भागातील ६० टक्के क्षेत्र करडईखाली व्यापायचे. परंतु सध्या करडई पीक नामशेष झाले आहे. मावा व करपा रोग निर्मूलन न झाल्याने हे पीक जिल्ह्यातून जणू हद्दपार झाले.

- किशोर चौधरी, शेतकरी, आसोदा.

करडईचे तेल घेणाऱ्यांची संख्या जशी कमी झाली, तसे तिचे दरही पडले. करडई जिल्ह्यात अधिक होती, म्हणून स्वतंत्र राष्ट्रीय स्तरावरचे संशोधन केंद्रही जळगावला होते. १९८८ मध्ये हे केंद्र सोलापूरला हलविले. नंतर क्षेत्र कमी होत गेले. करडईचे पीक नामशेष होण्यामागे फक्त कमी दर हे प्रमुख कारण आहे.

- डॉ. सुदाम पाटील, प्रमुख, तेलबिया संशोधन केंद्र, जळगाव

इतर ताज्या घडामोडी
पावसाच्या आगमनानुसार पीक नियोजनपावसाने ओढ दिल्याने पेरणीचे नियोजन चुकते. उपलब्ध...
ज्वारी उत्पादनवाढीची प्रमुख सूत्रेज्वारीची पेरणी जूनचा दुसरा आठवडा ते जुलैच्या...
पावसाने ओढ दिल्यास योग्य नियोजन करावेपुणे  ः यंदा पावसाचा चांगला अंदाज व्यक्त...
'यंदाच साल बरं राहिलं' या आशेवर खरिपाची...औरंगाबाद : जिल्ह्यातील शेतकरी खरिपाच्या अंतिम...
बुलडाण्यात यंदाही सोयाबीनवरच जोर राहणारअकोला : गेल्या हंगामात पाऊस व कीड रोगांनी...
नामपूर बाजार समिती निवडणुकीचा प्रचार...नामपूर, जि. नाशिक : येथील नामपूर कृषी उत्पन्न...
कर्जमाफी अर्जातील दुरुस्तीच होईना...पुणे : कर्जमाफीसाठीच्या मुदतवाढीची संधी...
उष्ण वातावरणामुळे केळीबागा संकटातअकोला  ः सतत ४५ अंशांपेक्षा अधिक तापमान राहत...
द्राक्षाला वर्षभरासाठी विमा सुरू...सांगली ः एप्रिल छाटणी म्हणजेच खरड छाटणीनंतर...
राज्यात तूर खरेदी पुन्हा सुरू होण्याची...नवी दिल्ली : राज्यात १५ मे पासून बंद झालेली तूर...
पीकविम्याचे निकष बदला; सांगलीत आज...सांगली : अवकाळी पाऊस आणि गारपीट पावसाने द्राक्ष...
भाजपमध्ये येण्यासाठी रांग; निरंजन यांचे...मुंबई : राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून भाजपमध्ये प्रवेश...
कृषिपंपांना भारनियमनाची समस्याजळगाव  ः जिल्ह्यात कृषिपंपांना भारनियमनाचा...
शेतीच्या प्रश्‍नांबाबत...जळगाव : कर्जमाफीचा घोळ, पीककर्ज वितरणाची...
पीकबदल, आंतरपिकामुळे हवामान बदलाचा सामना वाकोडीचे पद्माकर कोरडे यांची सहा एकर शेती....
सेंद्रिय शेती, वाणबदल, यांत्रिकीकरणाचा...आनंद पाटील अनेक वर्षे रासायनिक शेती करीत होते....
तंत्रज्ञानाच्या नियोजनबद्ध वापराने...कैलास, विलास, ईश्वर व किशोर ही निर्मळ कुटुंबातील...
पाण्याचा नियंत्रित वापर, जमिनीच्या...कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील अल्पभूधारक शेतकरी...
भविष्याचा वेध घेत शेतीत करतोय बदलअकोला जिल्ह्यातील चितलवाडी येथील प्रयोगशील शेतकरी...
विधान परिषदेत शिवसेनेला 'लॉटरी'; कोकणात...मुंबई : विधान परिषदेच्या सहा जागांसाठी झालेल्या...