agriculture news in marathi, On the way to the extinction of the safflower area in Jalgaon | Agrowon

जळगावमधील करडई क्षेत्र नामशेष होण्याच्या मार्गावर
टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 22 फेब्रुवारी 2018

जळगाव : एकेकाळी तेलबियांच्या उत्पादनात अग्रेसर असलेल्या जळगाव जिल्ह्यात आजघडीला गळीत धान्य किंवा तेलबियांचे क्षेत्र नामशेष झाल्याची स्थिती आहे. मजूरटंचाई, उत्पादनात झालेली मोठी घसरण व पाण्याची समस्या आदी संकटांमुळे करडईसह भुईमुगाचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात कमी झाल्याची माहिती आहे.

जळगाव : एकेकाळी तेलबियांच्या उत्पादनात अग्रेसर असलेल्या जळगाव जिल्ह्यात आजघडीला गळीत धान्य किंवा तेलबियांचे क्षेत्र नामशेष झाल्याची स्थिती आहे. मजूरटंचाई, उत्पादनात झालेली मोठी घसरण व पाण्याची समस्या आदी संकटांमुळे करडईसह भुईमुगाचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात कमी झाल्याची माहिती आहे.

जिल्ह्यात रब्बी हंगामात भुईमुगाचे क्षेत्र २००० पर्यंत १७ ते १८ हजार हेक्‍टर असायचे. तर करडई हे दादरसारखे प्रमुख कोरडवाहू पीक होते. करडईचे क्षेत्र सुमारे १२ ते १३ हजार हेक्‍टर असायचे; परंतु १९९५ पासून करडईवर सातत्याने मावा व करपा रोग आला. त्यात उत्पादकता एवढी घटली की बियाणे व मजुरीचा खर्च निघणेही अशक्‍य झाले. करडईच्या पिकावर शेतकरी घरातील मोठे कार्य पार पाडायचे, एवढी वित्तीय मदत या पिकामुळे व्हायची.

यावल, जळगाव, चोपडा भागांतील काळी कसदार जमीन करडईसाठी उपयुक्त अशी आहे. आजघडीला फक्त आसोदे, नशिराबाद, यावल भागांत कुठेतरी करडईचे क्षेत्र नजरेस पडते. उत्पादकता एकरी ९ क्विंटलपर्यंत होती. ती १९९८ मध्ये एकरी दीड क्विंटलपर्यंत खाली आली होती. मावा व करपा या रोगांवरचे उपायही न परवडणारे झाले. त्यामुळे हळूहळू पेरणी कमी होत गेली व सद्यःस्थितीत फक्त ८० एकरवर करडई आहे. शिवाय करडईला काटे असल्याने मजूरही कापणी व मळणीला नाक मुरडायचे.

भुईमुगाचे क्षेत्रही १८ ते १९ हजार हेक्‍टवरवरून अडीच हजार हेक्‍टरवर आले आहे. चोपडा, यावल, रावेर, मुक्ताईनगर, पाचोरा भागांत भुईमूग अधिक असायचा. या भागातील जमीन भुईमुगाला मानवते; परंतु चोपडा व यावलमधील सातपुडा पर्वतालगत पाण्याचे स्रोत कमी झाले. मुक्ताईनगर व रावेरात भुईमुगाची जागा केळीने घेतली. भुईमूग काढणी किंवा पिळण्यासाठीही मजूर फारसे मिळत नाहीत, अशी माहिती मिळाली.

नशिराबाद, आसोदा, भादली, विदगाव भागातील ६० टक्के क्षेत्र करडईखाली व्यापायचे. परंतु सध्या करडई पीक नामशेष झाले आहे. मावा व करपा रोग निर्मूलन न झाल्याने हे पीक जिल्ह्यातून जणू हद्दपार झाले.

- किशोर चौधरी, शेतकरी, आसोदा.

करडईचे तेल घेणाऱ्यांची संख्या जशी कमी झाली, तसे तिचे दरही पडले. करडई जिल्ह्यात अधिक होती, म्हणून स्वतंत्र राष्ट्रीय स्तरावरचे संशोधन केंद्रही जळगावला होते. १९८८ मध्ये हे केंद्र सोलापूरला हलविले. नंतर क्षेत्र कमी होत गेले. करडईचे पीक नामशेष होण्यामागे फक्त कमी दर हे प्रमुख कारण आहे.

- डॉ. सुदाम पाटील, प्रमुख, तेलबिया संशोधन केंद्र, जळगाव

इतर ताज्या घडामोडी
एचटी सीड ‘एसआयटी’ची पोलिसांच्या...नागपूर  ः राज्य शासनाने स्थापन केलेल्या एच....
इतिहासकालीन जलसंधारण अन् त्यामागचे...दरवर्षी पिढ्यानपिढ्या पावसाचे पाणी वेगवेगळे उपाय...
अभ्यासक्रमात हवा भूसूक्ष्मजीवशास्त्राचा...महाराष्ट्रात चार कृषी विद्यापीठे असून, तिथे १२...
ठिबकचे अनुदान वाटपासाठी अधिकाऱ्यांची...पुणे ः शासनाकडून ठिंबक सिंचनासाठी तरतूद केलेली...
होळीमुळे द्राक्ष काढणी मंदावलीनाशिक : द्राक्षपट्ट्यात द्राक्ष काढणीसाठी आदिवासी...
एकरकमी एफआरपीबाबत साखर कारखान्यांचे मौनसातारा ः जिल्ह्यातील बहुतांशी कारखान्यांचा ऊस...
‘बळिराजा'चे सोळा उमेदवार जाहीरकोल्हापूर : देशात शिक्षण, आरोग्य, रोजगार तसेच...
साताऱ्यात हिरवी मिरची ४०० ते ५०० रुपये...सातारा ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
धुळ्यात भाजपमध्ये अंतर्गत धुसफुसजळगाव ः लोकसभा निवडणुकीत भाजपचे जळगाव व...
नाशिकमध्ये युतीचे उमेदवार ठरेनानाशिक: लोकसभेच्या निवडणुकीसाठी नाशिक व दिंडोरी...
पुणे जिल्ह्यातील सात साखर कारखान्यांचा...पुणे ः पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांचा ऊस गाळप...
उष्णतेचे कारण देऊन पपईच्या दरात अडवणूकनंदुरबार : जिल्ह्यातील पपई उत्पादकांना अपेक्षित...
नांदेड जिल्ह्यात साडेअकराशे हेक्टरवर...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात गुरुवार (ता. १४) पर्यंत...
नगर जिल्हाधिकाऱ्यांच्या तपासणी मोहिमेची...नगर : जनावरांच्या छावण्या सुरू केल्या. मात्र,...
वऱ्हाडात हळद काढणीला सुरवातअकोला : वऱ्हाडात दुष्काळी परिस्थिती, तसेच पाणी...
परभणीतील पशुवैद्यक विद्यार्थ्यांचे भीक...परभणी ः पशुसंवर्धन विभागांतर्गंत पशुधन सहायकांना...
नाशिक जिल्ह्यात बिबट्यांचा धुमाकूळनाशिक : नाशिक शहर व जिल्ह्यात बिबट्याच्या...
सोलापूर कृषी विज्ञान केंद्राला...सोलापूर : भारतीय कृषी व संशोधन परिषदेअंतर्गत...
नगर जिल्ह्यात सव्वा कोटी टन उसाचे गाळपनगर ः जिल्ह्यातील २३ सहकारी व खासगी साखर...
सोलापूर जिल्हा दूध संघाचे पैसे...सोलापूर : दूध अनामत रक्कम, पशुखाद्य व गायी...