agriculture news in marathi, Yavatmal poisoning case | Agrowon

परराज्यातील कीटकनाशकांची स्वस्तात विक्री
विनोद इंगोले
शुक्रवार, 6 ऑक्टोबर 2017

यवतमाळ जिल्ह्यात 32 कीटकनाशक कंपन्या व्यवसाय करीत आहेत. हंगामात यातील मोठ्या कंपन्यांचा 8 ते 10 कोटी रुपयांचा तर लहान कंपन्यांचा व्यवसाय 3 कोटी रुपयांच्या घरात असल्याचे सांगीतले जाते.

यवतमाळ : आंध प्रदेशच्या सीमेलगत यवतमाळ जिल्हा आहे. आंध्रप्रमाणे येथेही कापूस लागवडीचा पॅटर्न रुजला आहे. त्यापाठोपाठ कीटकनाशकेही आली. मोठ्या लाभासाठी बनावट कीटकनाशकांची विक्रीही सुरू झाली. नुकत्याच जिल्ह्यात झालेल्या विषबाधा प्रकरणात शेतकरी, शेतमजूर यांच्या मृत्युमागे आंध्र कनेक्‍शन असल्याचा दावा काही खासगी कीटकनाशक कंपन्यांचे प्रतिनिधी करीत आहेत. परराज्यात बनावट कीटकनाशके तयार होतात. त्याची येथे स्वस्तात विक्री होत असून अशा बनावट कीटकनाशकांचा सुळसुळाट झाला असल्याचेही त्यांचे म्हणणे आहे.

यवतमाळ जिल्ह्यात एकूण खरीप लागवड क्षेत्र सुमारे 9 लाख हेक्‍टर आहे. त्यातील सर्वाधिक 4 लाख 79 हजार हेक्‍टरवर यावर्षी कापसाची लागवड आहे. आंध प्रदेश सीमेलगत हा जिल्हा आहे. आंध्र प्रदेशमध्ये देखील कापूस लागवड मोठ्या प्रमाणात होते. परिणामी यवतमाळ जिल्ह्यातदेखील कापूस लागवडीचा पॅटर्न रुजला.

एकट्या यवतमाळ जिल्ह्यात 32 कीटकनाशक कंपन्या व्यवसाय करीत आहेत. हंगामात यातील मोठ्या कंपन्यांचा 8 ते 10 कोटी रुपयांचा तर लहान कंपन्यांचा व्यवसाय 3 कोटी रुपयांच्या घरात असल्याचे सांगीतले जाते. जिल्ह्यात वनस्पती वाढ नियंत्रकांची (पीजीआर)ची विक्री 35 ते 40 कोटी रुपयांची होते. किशोर तिवारी यांनी जिल्ह्यात 500 कोटी रुपयांच्या कीटकनाशकाच्या विक्रीचा दावा केला आहे.

आंध्र प्रदेशातून होते आयात
यवतमाळ कीडनाशकाची मोठी बाजारपेठ असल्याचे लक्षात आल्यावर आंध्र प्रदेशातील व्यावसायिकांनी याकडे लक्ष्य केंद्रित केले. खासगी कंपनी प्रतिनिधीच्या मतानुसार, आंध्र प्रदेशात कीटकनाशक 100-150 रुपये कमी दरात मिळतात. गुटूंर वगैरे भागात हा व्यवसाय होतो. चंदनखेडा (ता. भद्रावती, जि. चंद्रपूर) येथील शेतकरी गाड्या करून जातात. गेल्या तीन ते चार वर्षांपासून आंध्र प्रदेशातूनच हे शेतकरी कीटकनाशक आणतात. यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांची पावले देखील गेल्या काही वर्षांपासून स्वस्तातील कीटकनाशक खरेदीसाठी आंध्राकडे वळू लागली आहेत.

व्यवहारात दस्तऐवज मिळत नाही
नांदेडमधील एक व्यावसायिक आंध्रातील कीडनाशक विक्री व्यवसायात मध्यस्थाची भूमिका बजावत असल्याचे सांगितले जाते. मात्र त्यासंदर्भाने कोणतीही अधिकृत माहिती किंवा पुरावे नव्हते. आंध्र प्रदेशातून पुरवठा होणारी ही कीटकनाशक स्वस्तात विकली जातात. अशी कीटकनाशके तयार करताना फॉर्म्युलेशन योग्य होत नसावे, अशीदेखील शंका आहे. आंध्र प्रदेशातून येणाऱ्या या कीटकनाशकाच्या या व्यवहारात कोणतेच दस्तऐवज दिले जात नाहीत.

नियमित कीडनाशक नमुने घेतले जातात
अशाप्रकारचे गैरकायदेशीर व्यवहार झाले असल्यास त्याची वाच्यता कोणी करीत नाही. परंतु, ज्या शेतकरी, शेतमजुरांचे मृत्यू झाले. त्यांच्याकडे कीडनाशक खरेदीच्या रितसर पावत्या मिळाल्या आहेत. त्यामुळे या मृत्यूमागे बनावट कीटकनाशक आहेत असे म्हणणे संयुक्‍तिक ठरणार नाही. अशा प्रकारावर नियंत्रणासाठी आम्ही नियमित कीडनाशक नमुने घेण्याचे काम करतो. या वेळी 30 कीटकनाशकाचे नमुने पाच जिल्ह्यांत घेण्यात आले. त्यापैकी दहाचे अहवाल प्राप्त झाले असून ते पास झाले आहेत, असे डॉ. पंकज चेडे (विभागीय गुणनियंत्रण निरीक्षक, अमरावती) यांनी स्पष्ट केले आहे.

इतर अॅग्रो विशेष
शेतीत फुलताहेत उद्यमशीलतेची बेटं गेल्या वर्षी ''महाएफपीसी'' आणि शेतकरी कंपन्यांनी...
सुस्त प्रशासन, स्वस्थ शासनराज्यात बीटी कापूस व सोयाबीन पिकांवर कीटकनाशकांची...
दूध संघांच्या प्रश्नांवर विरोधक आक्रमकनागपूर : राज्यात सध्या अडचणीत आलेल्या सहकारी दूध...
मुंबई बाजार समिती घोटाळ्यातील दोषींवर...नागपूर : मुंबई कृषी उत्पन्न बाजार समितीतील...
मलकापूरला कापसाचे दर पाच हजारांपर्यंतअकोला : बोंड अळीने या हंगामात पिकाचे एकीकडे...
महाराष्ट्रात हुडहुडी वाढणारपुणे : मध्य महाराष्ट्राच्या काही भागांत कमी...
देशभरातील शेतकरी संघटनांचा स्वतंत्र...राष्ट्रीय किसान परिषदेच्या समारोपप्रसंगी...
औरंगाबादला आजपासून हवामानावर...औरंगाबाद : राज्यातील चारही कृषी विद्यापीठे आणि जल...
अमेरिकेच्या विरोधाने ‘अन्नसुरक्षा’...ब्युनाॅर्स अायर्स, अर्जेंटिना : विकसनशील आणि...
रेशीम उत्पादकांनी केली विमानवारीऔरंगाबाद : जिवाची मुंबई करण्यासाठी अनेकजण जातात....
अनुभवावर ठरतो मधमाश्यांचा फुलांपर्यंतचा...अनुभवाने शहाणपणा वाढते, ही बाब माणसांइतकीच...
मूग, उडीद उत्पादकांची पंचाईतपरभणी : आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गत...
एकात्मिक शेती पद्धतीतून मिळवली अार्थिक...दुर्गम, ग्रामीण अाणि आदिवासी भाग असूनही नंदुरबार...
जलसंधारणाच्या कामांतून बोहाळीचा कायापालटशासनाच्या पाणलोट विकास कार्यक्रमाला लोकसहभाग व...
कर्जमाफी मिळत नसेल, तर सरकारी देणी भरू...नागपूर : राज्यातील शेतकऱ्यांना संकटातून बाहेर...
शेतकरी मृत्यूंची माहिती स्थानिक...नागपूर : कापूस आणि सोयाबीन पिकांवर विषारी...
मध्य महाराष्ट्र, कोकणात धुकेपुणे : मध्य महाराष्ट्र आणि कोकणातील अनेक भागांत...
लातूर जिल्ह्यात सव्वाचारशे शेतकऱ्यांचे...लातूर  ः शासनाने शेतकऱ्यांच्या सोयाबीनला हमी...
विदर्भात सरत्या वर्षात १२०० शेतकरी...नागपूर ः दुष्काळ, नापिकी, कर्जबाजारीपणा यामुळे...
फवारणीप्रकरणी नेटिसांना अधिकाऱ्यांचे...यवतमाळ ः कीटकनाशकांच्या फवारणीप्रकरणी...