agriculture news in marathi, youths from Amba village conserves Devrai | Agrowon

आंबा गावातील युवक करतायेत देवराईचे संवर्धन
अमित गद्रे
मंगळवार, 5 जून 2018

आंबा, जि. कोल्हापूर : सह्याद्री डोंगररांगातील गावात परंपरा आणि श्रद्धेने देवराई जपल्या आहेत. या देवराईंत वृक्ष, औषधी, सुगंधी वनस्पती, पशू-पक्षी, फुलपाखरांच्या जैविविधतेचे भांडार असते. गावांतील देवराईतील जैविविधतेचे संवर्धन होण्यासाठी विविध उपक्रम स्थानिक पर्यावरणप्रेमींकडून राबविले जातात, असाच एक प्रयत्न आंबा गावातील तरुणांनी हाती घेतला आहे.

आंबा, जि. कोल्हापूर : सह्याद्री डोंगररांगातील गावात परंपरा आणि श्रद्धेने देवराई जपल्या आहेत. या देवराईंत वृक्ष, औषधी, सुगंधी वनस्पती, पशू-पक्षी, फुलपाखरांच्या जैविविधतेचे भांडार असते. गावांतील देवराईतील जैविविधतेचे संवर्धन होण्यासाठी विविध उपक्रम स्थानिक पर्यावरणप्रेमींकडून राबविले जातात, असाच एक प्रयत्न आंबा गावातील तरुणांनी हाती घेतला आहे.

आंबा (ता. शाहूवाडी) गावातील देवराई संवर्धनाबाबत माहिती देताना उत्साही युवक प्रमोद माळी म्हणाला, ‘‘जोरदार पावसाच्या काळात आंबा घाट, विशाळगड, आमिनी घाटात दरडी कोसळतात, या वेळी काही झाडेदेखील पडतात. ही कोसळलेली झाडे आम्ही गावातील मुले उचलून त्यांचे देवराईमध्ये पुनर्रोपण करतो. गेल्या तीन वर्षांपासून आम्ही सत्तर मोठ्या झाडांचे पुनर्रोपण केले आहे. व्हॉटसॲप ग्रुपवरून वृक्ष लागवडीची माहिती दिली जात असल्याने परिसरातील मुले, नागरिक आमच्या मदतीला येतात.’’
देवराईमध्ये आम्ही ‘मंगल वन` उपक्रम राबवितो. मित्रमंडळी किंवा नातेवाइकांच्या लग्नामध्ये आहेर, भेटवस्तूंचा खर्च न करता त्याएेवजी लग्न मुहूर्ताच्या वेळी आम्ही देवराईत दुर्मिळ होत असलेल्या स्थानिक वृक्षांच्या रोपाची स्वखर्चातून लागवड करतो. गाव परिसर तसेच शहरातील ओळखीचे लोक आम्हाला लग्न किंवा वाढदिवसाच्या दिवशी देवराईत रोप लावण्यासाठी संपर्क आणि आर्थिक मदत करू लागले आहेत. 

आंबा परिसरातील जंगलात अनेक पशू, पक्ष्यांचा अधिवास आहे. उन्हाळ्यात या परिसरातील पाणवठे आटतात. त्यामुळे उन्हाळ्याच्या काळात जंगलातील पशू, पक्षी परिसरातील शेतीमध्ये येतात. हे लक्षात घेऊन पशू-पक्ष्यांना जंगलामध्येच पाण्याची पुरेशी उपलब्धता होण्यासाठी गेल्या सहा वर्षांपासून दरवर्षी २७ ते २९ एप्रिल दरम्यान ‘वन्यजीव पाणवठा निर्माण मोहीम` राबविली जाते. मोहिमेच्या कालावधीमध्ये जंगलातील झऱ्याजवळील पाणवठ्याची स्वच्छता केली जाते. दरवर्षी आम्ही पंधरा पाणवठे तयार करतो. पाणवठे करताना सिमेंटचा वापर न करता नैसर्गिक पद्धतीने दगड, मातीचा वापर केला जातो. झऱ्याचे पाणी जेथे सुरू होते तेथे पक्षी पाणवठे तयार केले जातात. या पाणवठ्यातून बाहेर पडणारे पाणी पुढे लोळणात जाते. याठिकाणी गवा, सांबर, डुक्कर चिखलात लोळतात. या उपक्रमामध्ये दरवर्षी राज्यभरातून चाळीस जण सहभागी होतात. 

मलकापूर जवळील मुटकलवाडीमध्ये असणाऱ्या मुटकेश्वर देवालयाजवळ मोकळ्या जमिनीत गेल्या तीन वर्षांपासून लोकसहभागातून देवराई तयार होत आहे. गेल्या तीन वर्षांपासून येथे रोपांची लागवड करण्यात येत आहे.

आंबा गावातील देवराई 

  • सुमारे दहा एकरांचा विस्तार. देवराईमध्ये अंबेश्वराचे देऊळ.
  • वृक्षांच्या ८७ प्रजाती. प्रामुख्याने हिरडा, बेहडा, आपटा, हुरा, धोमा, पांगारा, पिंपरण, सोनचाफा, भेरली माड.
  • सुमारे १६ प्रकारच्या पक्ष्यांचा अधिवास. धनेश, स्वर्गीय नर्तक, टिकेल्सचा निळा माशीमार, व्हिसलिंग थ्रश, भू कस्तुर, भारद्वाज, हरियाल.
  • साप, नाग, अजगर, जंगल कॅलोटस सरडा, गेळा (सर्वांत छोटे हरिण), बेडकांचा अधिवास.
  • फुलपाखरांच्या १५० जाती. ब्लू मॉरमन, सर्वांत छोटे फुलपाखरू ब्लू ग्रास ज्वेल, सर्वांत मोठे फुलपाखरू सदर्न बर्ड विंग, मोठा पतंग ॲटलास मॉथ पाहायला मिळतो.

इतर ताज्या घडामोडी
खानदेशात कांदा लागवड निम्म्याने...जळगाव : खानदेशात यंदा उन्हाळ कांद्याची लागवड...
सटाणा, मालेगावसाठी सोडणार चणकापूर...नाशिक : सटाणा व मालेगावला भेडसावणाऱ्या...
पुणे विभागात ४८ हजार हेक्टरवर कांदा...पुणे   ः पुणे विभागात आत्तापर्यंत ४८ हजार...
वीजदरवाढीचा शॉक, अनुदानाची फक्त घोषणाचजळगाव ः वस्त्रोद्योगाला चालना मिळावी, उद्योजकांचा...
महिलांनी नाचणीपासून बनवले सत्तरहून अधिक...कोल्हापूर   : नाचणीची आंबील, नाचणीच्या...
बुलडाणा जिल्ह्यात रब्बीची ५६ हजार...बुलडाणा  ः कमी व अनियमित पावसामुळे संपूर्ण...
कोल्हापुरात ऊसतोडणीसाठी यंदा पुरेसे मजूरकोल्हापूर  : गेल्या हंगामाच्या तुलनेत...
यवतमाळ जिल्हा दुष्काळग्रस्त जाहीर करा ः...वणी, जि. यवतमाळ   ः केंद्र व राज्यातील सरकार...
ग्रामपंचायत कर्मचाऱ्यांच्या वेतनासाठी...नाशिक (प्रतिनिधी) : कुटुंबाच्या आर्थिक अडचणीच्या...
पीकनिहाय सिंचनाचे काटेकोर नियोजनपिकांच्या अधिक उत्पादकतेसाठी जमिनीची निवड, मुबलक...
नारळासाठी खत, पाणी व्यवस्थापननारळ हे बागायती पीक असल्यामुळे पुरेसे पाणी...
खानदेशात केळीच्या दरात सुधारणाजळगाव : केळीची आवक सध्या कमी असून, थंडी वधारताच...
नाशिक जिल्ह्यातील दुष्काळी तालुक्यात...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील पंधरापैकी आठ तालुके...
‘निम्न दुधना’तून पाणी देण्याचे...परभणी : निम्म दुधना प्रकल्पातून पिण्यासाठी पाणी...
सर्वसाधारण सभेचा सत्ताधाऱ्यांना धसकाजळगाव : जिल्हा परिषदेची सर्वसाधारण सभा येत्या २८...
शेतकऱ्यांनी चारा पिकांवर भर द्यावा ः...पुणे  : नव्या वर्षाच्या सुरवातीलाच कृषी...
‘वनामकृवि’ तयार करणार दुष्काळी...परभणी  ः मराठवाड्यात उद्भलेल्या दुष्काळी...
कापूस लागवड न करणाऱ्यांना मिळाली मदत;...जळगाव  ः जिल्ह्यात मागील हंगामात बोंड...
पुणे विभागात रब्बीची १८ टक्क्यांवर पेरणीपुणे  ः परतीचा पाऊस न झाल्याने जमिनीत पुरेशी...
अकोला जिल्ह्यात १७०० शेततळी पूर्णअकोला   ः शासनाच्या मागेल त्याला शेततळे...