agriculture news in marathi, zinc,iron decrase in soil,kolhapur, maharshtra | Agrowon

कोल्हापुरातील जमिनीत लोह, जस्ताच्या प्रमाणात लक्षणीय घट
राजकुमार चौगुले
गुरुवार, 25 जानेवारी 2018

जमिनीचे घटक समजून न घेता अतिप्रमाणात रासायनिक खतांचा वापर, पीक फेरपालटीचा अभाव आणि जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाची घटती पातळी यामुळे अनेक तालुक्‍यांमध्ये जमिनीची सुपीकता चिंतेचा विषय झाला आहे. जिल्ह्यात माती परीक्षणासाठी दहा प्रयोगशाळा आहेत. यामध्ये शासकीय एक व उर्वरित नऊ खासगी आहेत. आम्ही आरोग्यपत्रिकेच्याबरोबरीने जमीन सुपीकतावाढीसाठी उपाययोजना सांगत आहोत. याकडे शेतकऱ्यांनी गांभीर्याने लक्ष द्यावे. सेंद्रिय कर्ब वाढविणे, लोह, जस्ताचे प्रमाण वाढविण्याकडे शेतकऱ्यांनी लक्ष देण्याची गरज आहे.
- म. वि. लाटकर, जिल्हा मृद सर्वेक्षण व मृद चाचणी अधिकारी, कोल्हापूर.

कोल्हापूर: पीक फेरपालटीचा अभाव आणि एकाच क्षेत्रात वर्षभर सातत्याने पिके घेतल्याचा प्रतिकूल परिणाम जिल्ह्यातील शेतजमिनीवर होत आहे. जमिनीमध्ये लोह व जस्ताच्या प्रमाणात मोठी घट झाली आहे. परिणामी पीक उत्पादन घटू लागले आहे. याकडे दुर्लक्ष केल्यास पीक उत्पादन घटीचा मोठा धोका शेतकऱ्यांच्या समोर आहे.
 
जिल्ह्याच्या पश्‍चिम भागात भात आणि पूर्व भागात ऊस लागवड मोठ्या प्रमाणात आहे. जिल्ह्यातील निम्म्याहून अधिक तालुके डोंगराळ आहेत. डोंगराळ भागातील जमिनीत आंतरपिकांचा अभाव आणि पारंपरिक पद्धतीने तीच तीच पिके घेतल्याने जमिनीची सुपीकता मोठ्या प्रमाणात घटत आहे.

 

जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये नत्र, स्फुरद, पालाश यांच्याबरोबर लोह, तांबे, मंगल, जस्त आदी घटकांचे प्रमाण महत्त्वाचे ठरते. बारा तालुक्‍यांच्या जमीन आरोग्याचा आढावा घेतल्यास नत्र, स्फुरद, पालाशचे प्रमाण चांगले आहे. जमिनीमध्ये नत्राचे प्रमाण २.१४ टक्के, स्फुरद १.४० टक्के, तर पालाश २.४० टक्के आहे.
 
जिल्ह्यातील एकूण कमतरतेचा विचार केल्यास तांबे ०.३६ टक्के, लोह २५ टक्के आणि जस्ताची तब्बल ३२ टक्के इतकी कमतरता आहे. जोराच्या पावसामुळे जमिनीतील जस्ताचा मोठ्या प्रमाणात निचरा झाल्याने कमतरता वाढली आहे.
 
सूक्ष्म अन्नद्रव्यांच्या कमतरतेबरोबरीने जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये महत्त्वाची बाब असलेल्या सेंद्रिय कर्बाची कमतरताही उत्पादनवाढीच्या आड येत आहे. गडहिंग्लज, चंदगड, शाहूवाडी, पन्हाळा, राधानगरी, गारगोटी आदी तालुक्‍यांतील जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण एक टक्क्‍यापर्यंत आहेत. बहुतांशी ऊस लागवड असलेल्या शिरोळ, हातकणंगले, करवीर, कागल आदी तालुक्‍यांत हे प्रमाण केवळ ०.६० ते ०.८० टक्के इतकेच आहे. सातत्याने रासायनिक खतांचा अतिवापर आणि दुसऱ्या बाजूला सेंद्रिय खत वापराचे घटलेले प्रमाण यामुळे सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण चिंताजनक झाले आहे.
 
कमतरतेचा परिणाम :-
लोह  ः शेंड्याकडील पानांच्या शिरामधील भाग पिवळा होतो, झाडाची वाढ खुंटणे, खोड बारीक होते.
जस्त  ः पाने लहान होऊन शिरामधील भाग पिवळा होतो. खोड, फांद्या किंवा पेरामधील खोडाची वाढ खुंटते, फळांच्या वाढीत अनियमितता.
तांबे  ः शेंड्याची वाढ खुंटते, खोडाची वाढ कमी होते, पाने लगेच गळतात. 

इतर ताज्या घडामोडी
पेरूबागेसाठी सघन लागवडीचे तंत्रपेरू बागेमध्ये उत्पादकता वाढवण्यासाठी सघन...
जळगाव बाजार समितीकडून आवाराबाहेर...जळगाव : फळे-भाजीपाला नियमनमुक्तीनंतर बाजार समिती...
जीएम ई. कोलाय जैवइंधननिर्मितीसाठी...जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाने...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढतेयपुणे : वाढत्या उन्हाबरोबरच पुणे विभागातील...
जळगाव जिल्ह्यातील पाणीटंचाई होतेय भीषणजळगाव  ः जिल्ह्यातील पश्‍चिम पट्ट्यात...
गनिमी काव्याने राष्ट्रीय किसान...नाशिक : राष्ट्रीय किसान महासंघातर्फे...
बीड जिल्ह्यात एक लाख क्विंटल तुरीचे...बीड  : शासनाने नाफेडमार्फत केलेल्या तूर...
पुणे जिल्ह्यात भात लागवडीसाठी...पुणे: जिल्ह्यातील भातपट्ट्यातील शेतकऱ्यांनी खरीप...
शिवसेना-भाजपच्या कुरघोडीने युतीवरचे...मुंबई : विधान परिषदेच्या सहा जागांसाठी राज्यातील...
पीककर्ज वाटप सुरू करण्याची स्वाभिमानीची...परभणी : उत्पादनात घट आल्यामुळे तसेच...
सांगली जिल्ह्यात पाणीटंचाई वाढलीसांगली : जिल्ह्यातील ताकारी, म्हैसाळ आणि टेंभू...
नांदेड विभागातील साखर कारखान्यांची...नांदेड : नांदेड विभागातील परभणी, हिंगोली, नांदेड...
नवीन ९९ लाख लाभार्थी घेतील...मुंबई : राष्ट्रीय अन्नसुरक्षा योजनेअंतर्गत आता...
नगर जिल्ह्यातील सहा ठिकाणी हरभरा खरेदी...नगर  ः खरेदी केलेला हरभरा साठवणुकीसाठी जागा...
शेतकऱ्याने तयार केली डिझेलवरची बाईकसांगली : वाढत्या पेट्रोलच्या सुटकेसाठी...
शेतकऱ्यांना फसविणारे विक्रेते,...सोलापूर : शेतकरी केंद्रबिंदू मानून...
धुळे जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापूस...धुळे : जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापूस लागवडीची...
जळगाव जिल्ह्यात खरिपासाठी मुबलक खतेजळगाव : जिल्ह्यात आगामी खरिपासाठी शेतकऱ्यांची...
सोलापुरात गाजर, काकडीचे दर वधारले,...सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
कारखान्यांनी थकीत `एफआरपी' त्वरीत...सोलापूर : जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांनी थकवलेले...