agriculture news in marathi, zinc,iron decrase in soil,kolhapur, maharshtra | Agrowon

कोल्हापुरातील जमिनीत लोह, जस्ताच्या प्रमाणात लक्षणीय घट
राजकुमार चौगुले
गुरुवार, 25 जानेवारी 2018

जमिनीचे घटक समजून न घेता अतिप्रमाणात रासायनिक खतांचा वापर, पीक फेरपालटीचा अभाव आणि जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाची घटती पातळी यामुळे अनेक तालुक्‍यांमध्ये जमिनीची सुपीकता चिंतेचा विषय झाला आहे. जिल्ह्यात माती परीक्षणासाठी दहा प्रयोगशाळा आहेत. यामध्ये शासकीय एक व उर्वरित नऊ खासगी आहेत. आम्ही आरोग्यपत्रिकेच्याबरोबरीने जमीन सुपीकतावाढीसाठी उपाययोजना सांगत आहोत. याकडे शेतकऱ्यांनी गांभीर्याने लक्ष द्यावे. सेंद्रिय कर्ब वाढविणे, लोह, जस्ताचे प्रमाण वाढविण्याकडे शेतकऱ्यांनी लक्ष देण्याची गरज आहे.
- म. वि. लाटकर, जिल्हा मृद सर्वेक्षण व मृद चाचणी अधिकारी, कोल्हापूर.

कोल्हापूर: पीक फेरपालटीचा अभाव आणि एकाच क्षेत्रात वर्षभर सातत्याने पिके घेतल्याचा प्रतिकूल परिणाम जिल्ह्यातील शेतजमिनीवर होत आहे. जमिनीमध्ये लोह व जस्ताच्या प्रमाणात मोठी घट झाली आहे. परिणामी पीक उत्पादन घटू लागले आहे. याकडे दुर्लक्ष केल्यास पीक उत्पादन घटीचा मोठा धोका शेतकऱ्यांच्या समोर आहे.
 
जिल्ह्याच्या पश्‍चिम भागात भात आणि पूर्व भागात ऊस लागवड मोठ्या प्रमाणात आहे. जिल्ह्यातील निम्म्याहून अधिक तालुके डोंगराळ आहेत. डोंगराळ भागातील जमिनीत आंतरपिकांचा अभाव आणि पारंपरिक पद्धतीने तीच तीच पिके घेतल्याने जमिनीची सुपीकता मोठ्या प्रमाणात घटत आहे.

 

जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये नत्र, स्फुरद, पालाश यांच्याबरोबर लोह, तांबे, मंगल, जस्त आदी घटकांचे प्रमाण महत्त्वाचे ठरते. बारा तालुक्‍यांच्या जमीन आरोग्याचा आढावा घेतल्यास नत्र, स्फुरद, पालाशचे प्रमाण चांगले आहे. जमिनीमध्ये नत्राचे प्रमाण २.१४ टक्के, स्फुरद १.४० टक्के, तर पालाश २.४० टक्के आहे.
 
जिल्ह्यातील एकूण कमतरतेचा विचार केल्यास तांबे ०.३६ टक्के, लोह २५ टक्के आणि जस्ताची तब्बल ३२ टक्के इतकी कमतरता आहे. जोराच्या पावसामुळे जमिनीतील जस्ताचा मोठ्या प्रमाणात निचरा झाल्याने कमतरता वाढली आहे.
 
सूक्ष्म अन्नद्रव्यांच्या कमतरतेबरोबरीने जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये महत्त्वाची बाब असलेल्या सेंद्रिय कर्बाची कमतरताही उत्पादनवाढीच्या आड येत आहे. गडहिंग्लज, चंदगड, शाहूवाडी, पन्हाळा, राधानगरी, गारगोटी आदी तालुक्‍यांतील जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण एक टक्क्‍यापर्यंत आहेत. बहुतांशी ऊस लागवड असलेल्या शिरोळ, हातकणंगले, करवीर, कागल आदी तालुक्‍यांत हे प्रमाण केवळ ०.६० ते ०.८० टक्के इतकेच आहे. सातत्याने रासायनिक खतांचा अतिवापर आणि दुसऱ्या बाजूला सेंद्रिय खत वापराचे घटलेले प्रमाण यामुळे सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण चिंताजनक झाले आहे.
 
कमतरतेचा परिणाम :-
लोह  ः शेंड्याकडील पानांच्या शिरामधील भाग पिवळा होतो, झाडाची वाढ खुंटणे, खोड बारीक होते.
जस्त  ः पाने लहान होऊन शिरामधील भाग पिवळा होतो. खोड, फांद्या किंवा पेरामधील खोडाची वाढ खुंटते, फळांच्या वाढीत अनियमितता.
तांबे  ः शेंड्याची वाढ खुंटते, खोडाची वाढ कमी होते, पाने लगेच गळतात. 

इतर ताज्या घडामोडी
हरभरा चुकाऱ्यासाठी शेतकऱ्यांचा पोलिस...बुलडाणा : गेल्या वर्षात हमीभावाने विक्री केलेल्या...
कमाल, किमान तापमानात चढउतारमहाराष्ट्रावर १०१२ हेप्टापास्कल इतका हवेचा दाब...
सोलापुरात गाजर, काकडीला उठावसोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
हवामान बदलाशी सुसंगत उपाययोजनांचा शोध...सध्या हवामान बदलाचा परिणाम शेतीवर दुष्काळ, गारपीट...
सोलापूर जिल्ह्यात आठ ग्रामपंचायतींची...सोलापूर : लोकसभेच्या आधी जिल्ह्यातील आठ...
पीकविम्याचा योग्य मोबदला द्यावा : ‘...अकोला : संग्रामपूर तालुक्यात भीषण दुष्काळी...
नांदेड जिल्ह्यात पिकांना गारपिटीचा तडाखाकिनवट, जि. नांदेड : नांदेड जिल्ह्यातील बोधडी बु (...
शिवसेनेच्या २१ उमेदवारांची घोषणा,...मुंबई : आगामी लोकसभा निवडणुकीसाठी...
आनंदी देशांच्या यादीत भारताचे स्थान...न्यूयॉर्क : देशातील आनंदाला ओहोटी लागल्याचे...
केळी पीक सल्लाउन्हाळ्यात अधिक तापमान, तीव्र सूर्य प्रकाश, वादळी...
बॅंक कर्मचाऱ्याच्या दक्षतेमुळे मोदी...लंडन : पंजाब नॅशनल बॅंकेची हजारो कोटींची फसवणूक...
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणासाठी फरदड;...केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूरद्वारे तयार...
नाशिक जिल्हा बँकेने रेणुकादेवी संस्थेचा...नाशिक : जिल्हा सहकारी बँकेच्या संचालक मंडळासमोर...
शेतकऱ्यांचा 'वसाका' प्रशासनाला घेरावनाशिक  : देवळा तालुक्यातील वसंतदादा सहकारी...
मीटर रीडिंगची पूर्वसूचना संदेशाद्वारे...सोलापूर  : ग्राहकांची गैरसोय होऊ नये, मीटर...
दिव्यांग मतदारांना सुविधा द्या :डॉ....सोलापूर : दिव्यांग मतदारांना मतदान करण्यासाठी...
कोल्हापुरात २३०० हेक्टरवर उन्हाळी पेरणीकोल्हापूर  : जिल्ह्यात उन्हाळी हंगामाची...
जळगावात गवारीला प्रतिक्विंटल ७५०० रुपयेजळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये गुरुवारी (...
नंदुरबार जिल्ह्यात पाणीटंचाई गंभीरनंदुरबार  : जिल्ह्यातील पाणीटंचाई वाढत आहे....
पुणे विभागात ४१५ टॅंकरने पाणीपुरवठापुणे : विभागात पाणीटंचाईच्या झळा दिवसेंदिवस तीव्र...