Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on 2 days agril council | Agrowon

मंथुनी नवनीता तैसे घे अनंता
विजय सुकळकर
शुक्रवार, 23 फेब्रुवारी 2018

सारासार विचारमंथनातून जे पुढे येईल ते घेतले तरच भले होणार असून, व्यर्थ बाबींच्या मागे लागले तर नुकसान होणार, हे स्पष्ट आहे. 

गुजरातमधील सत्ता संपादनासाठी भाजपची फारच दमछाक झाली. या राज्यात ग्रामीण भागातून त्यांना मोठा झटका बसला आहे. मागील लोकसभा निवडणुकीपूर्वी शेतकऱ्यांना दिलेली आश्वासनांची पूर्तता होताना दिसत नाही. त्यामुळे शेतकरी वर्गात प्रचंड नाराजी आहे. सोशल मीडियाद्वारे शेतकऱ्यांची दैना आणि शेतकरीविरोधी धोरणांचे संदेश देशभर झपाट्याने पसरत आहेत. त्यातच २०२२ पर्यंत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुपटीचा निर्धार केला, परंतु त्या दिशेनेही फारसे काही होताना दिसत नाही.

पुढील वर्षी लोकसभा निवडणुकीला सामोरे जाताना आपल्या विरोधात जनमत तयार होत असल्याने ‘डॅमेज कंट्रोल’च्या भूमिकेत केंद्र सरकार दिसते. त्यातूनच आयात-निर्यातीबाबत शेतकऱ्यांच्या अानुषंगाने काही सकारात्मक निर्णय अलीकडे घेतले गेले आहेत. केंद्रीय अर्थसंकल्पात शेती आणि ग्रामीण भागालाच प्राधान्य दाखवून आगामी खरिपात खर्चाच्या दीडपट हमीभावाची घोषणाही करण्यात आली आहे. देशाला नवे कृषी धोरण देण्यासाठी दोन दिवसांचे राष्ट्रीय मंथनही नुकतेच दिल्ली येथे पार पडले. शेतीसंबंधित विविध विषयांतील तज्ज्ञांच्या सखोल मंथनातून नवनीत निघाले असले तरी या प्रक्रियेलाच मुळात उशीर झाला आहे. त्यातच धोरणाचा आराखडा तयार करून त्याची तत्काळ प्रभावी अंमलबजावणी करणे गरजेचे असताना त्यासही विलंब लागणार अाहे.

शेतकऱ्यांचा उत्पादन खर्च कमी करून उत्पादन वाढ झाली पाहिजे. आणि उत्पादनाचे त्यांना परवडेल अशा उत्पन्नात (नफ्यात) रुपांतर झाले तर त्यांचे बहुतांश प्रश्न मार्गी लागले, असे समजण्यास हरकत नाही. अशी व्यवस्था देशात आजतरी नाही. गंभीर बाब म्हणजे शेतीच्या कल्याणासाठी आम्ही हे करू, ते करु, अशी भाषा नरेंद्र मोदी सत्तेत येण्यापूर्वी करीत होते आणि आजही करताहेत.

दोन दिवसांच्या राष्ट्रीय परिषदेतून पुढे आलेल्या मुद्द्यांवर संबंधित क्षेत्राच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत निती आयोगामध्ये चर्चा होणार आहे. त्यातच राज्यनिहाय, हवामान विभागनिहाय शेतकऱ्यांच्या समस्या वेगवेगळ्या असल्याने असेच मंथन प्रत्येक राज्यात व्हावे, असेही नियोजनकर्त्यांना अपेक्षित आहे. या चर्चेत कृषी विद्यापीठांतील तज्ज्ञ तसेच विद्यार्थ्यांनाही जोडण्यात येऊन त्यांच्या सूचनाही विचारात घेण्यात येणार आहेत. राष्ट्रीय कृषी परिषदेतील महत्त्वाचे मुद्दे तसेच राज्यनिहाय चर्चेतून पुढे येणारे विषय यातून शेतकऱ्यांच्या कल्याणासाठी अल्प आणि दीर्घकालीन उपायांवर आधारित व्यापक धोरण ठरणार असून ही प्रक्रियाच मुळात वेळखाऊ अाहे. त्यात या प्रक्रियेस सर्व राज्ये कितपत प्रतिसाद देतील, हाही लाखमोलाचा प्रश्न आहे. 

मंथुनी नवनीता तैसे घे अनंता। वाया व्यर्थ कथा सांडी मार्ग।।  
या अभंगात सारासार विचारमंथनातून जे येईल ते घेतले तरच भले होणार असून व्यर्थ बाबींच्या मागे लागले तर नुकसान होईल, असा स्पष्ट संदेश दिला आहे. राज्य कृषिमूल्य आयोगाचे अध्यक्ष पाशा पटेल यांनी पीक लागवडीच्या अंदाजापासून जगात काय पिकते, काय विकते याचा अभ्यास करून शाश्वत उत्पादनाबरोबर हमखास नफ्याच्या शेतीचे अनेक मुद्दे मांडले आहेत. असेच विचार इतर तज्ज्ञांनीसुद्धा मांडले आहेत. त्या मुद्द्यांचा विचार केंद्र सरकारच्या नव्या कृषी धोरणात व्हायला हवा. तसे झाले नाही तर शेतकऱ्यांची दैना देशात चालूच राहील, हे सत्य आहे. 

इतर अॅग्रो विशेष
परभणी, राहुरी कृषी विद्यापीठांना पाच...परभणी ः भारतीय कृषी संशोधन परिषदअंतर्गत कृषी...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात हलक्या ते मध्यम...पुणे : पावसाला पोषक हवामान झाल्याने आठवड्याच्या...
‘आरएसएफ’च्या मूळ सूत्रात घोडचूकपुणे: शेतकऱ्यांना हक्काचा ऊसदर मिळवून देणाऱ्या...
साखर कारखान्यांची धुराडी आजपासून पेटणारपुणे: राज्यातील साखर कारखान्यांच्या गाळप हंगामाला...
सहकारी बॅंकांना एकाच छताखाली आणणार :...पुणे ः सहकार क्षेत्राला ‘अच्छे दिन’ आणण्यासाठी...
चला मिरचीच्या आगारात राजूरा बाजारात...मिरचीचे आगार अशी ओळख अमरावती जिल्ह्यातील राजूरा...
‘एसआरटी’ तंत्राने मिळाली उत्पादनासह...पेंडशेत (ता. अकोले, जि. नगर) या कळसूबाई शिखराच्या...
तुटवड्यामुळे कांद्याच्या दरात सुधारणानवी दिल्ली ः देशातील महत्त्वाच्या कांदा उत्पादक...
कृषी विद्यापीठांचे संशोधन आता एका...मुंबई ः राज्यातील चारही कृषी विद्यापीठांनी केलेले...
महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्तांना...शिर्डी: महाराष्ट्रात यंदा पाऊस कमी झाला....
कोल्हापुरी गुळाचा गोडवा यंदा वाढणारकोल्हापूर : यंदाच्या पावसाळ्यात गुजरात,...
कमी दरांवरून जिनर्सचा ‘सीसीआय’च्या...जळगाव ः भारतीय कापूस महामंडळाच्या (सीसीआय) कापूस...
होय, आम्ही बदलू शेतीचे चित्र... ‘शाळेत सुरू असलेल्या कृषी शिक्षण अभ्यासक्रमातून...
‘पंदेकृवि’च्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षाचा...अकोला :  डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ...
शेतीपासून जितके दूर जाल तितके दुःख...पुणे : शेतीशी जोडलेली माणसं ही निसर्ग आणि मानवी...
नाबार्डच्या व्याजदरातच जिल्हा बँकांना...मुंबई : राज्य बँकेला नाबार्डकडून मिळणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...पुणे : कोकण अाणि पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
अकोला, बुलडाणा जिल्ह्यांत कोरडवाहू...अकोला : अकोला आणि बुलडाणा जिल्ह्यात कोरडवाहू...
अठरा गावांनी केली कचऱ्यापासून गांडूळखत...गावे आणि वाडीवस्त्याही स्वच्छतेत अग्रभागी...
‘सीसीआय’च्या खरेदीला दिवाळीत मुहूर्तमुंबई : देशातील महत्त्वाच्या कापूस उत्पादक...