agriculture stories in marathi agrowon agralekh on adulterated inputs | Agrowon

कुणाचा ना धाक लुटारूंना!
विजय सुकळकर
मंगळवार, 24 जुलै 2018

मागील हंगामातील बोंड अळीच्या संकटानंतर बोगस निविष्ठांवरील कारवाई असो अथवा कापूस उत्पादकांच्या प्रबोधनाबाबत शासन-प्रशासनाने केलेले दावे असो, हे सारे फोल ठरताना दिसत आहे.

विदर्भातील अकोला जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापसावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव जुलैमध्येच आढळून आला आहे. परभणीजवळ बनावट संवर्धके, कीटकनाशकांचा २९ लाख रुपयांचा साठा जप्त करण्यात आला आहे. शेतात कीडनाशकांची फवारणी करताना शेतकरी, शेतमजुरांचा मृत्यू झाल्यास संबंधित व्यक्तीच्या वारसांना चार लाख रुपये नुकसानभरपाईचा शासन आदेशही नुकताच काढण्यात आला आहे. मागील चार दिवसांत ॲग्रोवनमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या बातम्यांचा एकमेकांशी घनिष्ठ संबंध आहे. गेल्या हंगामात कापसावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव जुलैमध्येच आढळला होता. बोंड अळीसह इतरही रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासाठी बोगस, भेसळयुक्त अनेक कीडनाशकांचे एकत्र मिश्रण करून योग्य ती खबरदारी न घेता केलेल्या फवारणीमुळे अनेक शेतकरी, शेतमजुरांना प्राण गमवावे लागले होते. गेल्या वर्षीच्या या संपूर्ण घटनाक्रमापासून शासन-प्रशासनाने काहीही बोध घेतलेला दिसत नाही.

राज्यात दहा दिवसांपासून पाऊस सुरू आहे. असाच पाऊस पुढील काही दिवस बरसणार, असा अंदाज आहे. सततचे ढगाळ वातावरण आणि पडत असलेल्या पावसाने कापूस, सोयाबीन आदी खरीप पिकांना तणासह रोग-किडींचाही विळखा पडला आहे. अशा परिस्थितीमध्ये बोगस निविष्ठांचे साठे राज्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये आढळून येत आहेत. म्हणजे त्यांचा बाजारात सर्वत्र सुळसुळाट आहे. यात सापडला तो चोर...बाकीचे शिरजोर! असाच प्रकार असतो. शेतकऱ्यांचे ‘खरे मार्गदर्शक’ (कृषी सेवा केंद्र चालक) यांच्या सल्ल्याने तणनियंत्रण असो की पीकसंरक्षण यांचे प्रयोग शेतशिवारात राजरोशपणे चालू आहेत. हे असेच चालू राहिले तर फवारणी करताना विषबाधेचे प्रकार याही हंगामात दिसून येतील. याचाच अर्थ मागील हंगामातील बोंड अळीच्या संकटानंतर बोगस निविष्ठांवरील कारवाई असो अथवा कापूस उत्पादकांच्या प्रबोधनाबाबत शासन-प्रशासनाने केलेले दावे असो, हे सारे फोल ठरले आहे, हेच अलीकडे प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांतून स्पष्ट होते.

खतांच्या गोणीत-बग्यास अन् राख, कुणाचा ना धाक- लुटारूंना
औषधाच्या बाटलीत- गढूळ पाणी, आवळली काणी- नरड्याला
बोगस निविष्ठा पुरविणाऱ्यांची पैसा कमविण्याची हाव भयानक असते. विशेष म्हणजे त्यांना कुणाचाही धाक राहिलेला नाही, हे अत्यंत घातक आहे. राज्यात पूर्वहंगामी कापूस कोणीही घेऊ नये म्हणून बियाणेच बाजारात येऊ न देण्याबाबत कृषी विभाग काळजी घेतल्याचे सांगते. तरीही बीटीचे बियाणे बाजारात पोचलेच कसे, कोणत्या कंपनीने ते पोचविले, याचा शोध या विभागाने आता घ्यायला हवा. त्याचबरोबर बोगस भेसळयुक्त रासायनिक खते असोत अथवा कीडनाशके यांचा एक कणही बाजारात विकला जाणार नाही, हे शासन-प्रशासनाने पाहावे. महत्त्वाचे म्हणजे गुलाबी बोंड अळीला नियंत्रणात ठेवण्यासाठी एकात्मिक कीड नियंत्रण पद्धतीचा प्रसार प्रचार केल्याचे कृषी विभागाकडून सांगण्यात येते. अशावेळी फेरोमन-प्रकाश सापळ्यांपासून ते निंबोळी अर्काच्या फवारणीपर्यंत या उपायांचा अवलंब किती शेतकरी करताहेत, हाही संशोधनाचा विषय ठरेल. विषबाधेने मृत्यू पावलेल्या शेतकऱ्यांच्या वारसांना नुकसानभरपाई जाहीर करताना, असा एकही मृत्यू राज्यात होणार नाही, याबाबतची सर्वोतोपरी खबरदारी शासनाने घ्यायला हवी. कारण जिवाचे मोल पैशात होऊच शकत नाही, हे लक्षात घ्यायला हवे.

इतर अॅग्रो विशेष
शेतकरी मंडळामुळे मिळाला ९० लाखांचा...वेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग : बॅंकेच्या चुकीमुळे...
कोंबडा झाकला तरी...मा  गील सात वर्षांत कृषी आणि सलग्न क्षेत्रातील...
शेतकऱ्यांची दैनावस्था दूर करणारा...गेल्या अनेक वर्षांत शेती आणि शेतकऱ्यांची जी...
तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात उन्हाचा चटका वाढल्याने अनेक ठिकाणी...
शिल्लक साखरेचा दबाव पुढील हंगामावर?कोल्हापूर : केंद्राने सुरू केलेल्या कोटा...
‘सॉर्टेड सिमेन’चा प्रयोग यशस्वीनगर : गोदावरी खोरे नामदेवराव परजणे पाटील तालुका...
जांभरुण परांडे गावात जन्माला आली...अमरावती : जांभरुण परांडे (जि. वाशीम) येथे...
शेतकऱ्यांना व्यापार संधी उपलब्ध होणारपुणे : राज्यात फळे भाजीपाल्याचे वाढते...
राज्यात आजपासून हरभरा खरेदी परभणी : नाफेड आणि विदर्भ सहकारी विपणन महासंघाच्या...
बीड, उस्मानाबाद जिल्ह्यांत चारा...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील बीड व...
वर्षावनातील विविधतेसाठी किडी,...संशोधकांना उष्ण कटिबंधीय वर्षावनातील विविधतेने...
पशुधन सहायकांच्या पदोन्नतीप्रकरणात...नागपूर : निकष डावलून राज्यातील पशुधन सहायकांना...
तमिळनाडूतील १११ शेतकऱ्यांचे मोदींना...तिरुचिरापल्ली, तमिळनाडू : विविध मागण्यांकडे...
शेतीला मिळाली बीजोत्पादनाची साथबोरी (ता. जिंतूर, जि. परभणी) गावशिवारात चंद्रशेखर...
भर दुष्काळात राज्यातील शेळ्या-मेंढ्या...नगर ः दुष्काळी भागातील जनावरे जगवण्यासाठी छावण्या...
पपईच्या बनावट बियाणेप्रकरणी चौघांना अटककोल्हापूर : नामवंत कंपनीच्या पपई बियाण्यांच्या...
उन्हाचा चटका वाढणार; नांदेडला तुरळक...पुणे : विदर्भ, मराठवाड्यात वादळी पावसाने...
वऱ्हाडात फळबागांवर चालू लागल्या कुऱ्हाडीअकोला : दुष्काळी परिस्थितीने शेतकऱ्यांचे जगणे...
'जलवर्धिनी' करतेय लोकशिक्षणातून जल...जलवर्धिनी प्रतिष्ठानतर्फे पाण्याचे संधारण आणि...
आज शिवजयंती : शिवनेरीवर पारंपारिक...पुणे : फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीनुसार आज (ता....