agriculture stories in marathi agrowon agralekh on agril business scheems of telangane | Agrowon

पूरक व्यवसायातही घ्या तेलंगणाचा आदर्श
विजय सुकळकर
मंगळवार, 12 जून 2018

मत्स्यबीज असो की दुभत्या म्हशी वाटपानंतर त्यांच्या शास्त्रशुद्ध सांभाळाचे तंत्र दिल्याशिवाय या योजना खऱ्या अर्थाने यशस्वी होणार नाहीत, हे खरे आहे.

शेतीसाठी २४ तास मोफत वीज, खरीप आणि रब्बी अशा दोन्ही हंगामांसाठी एकरी चार हजार रुपयांचे अनुदान, कर्जमाफीनंतर शेतकऱ्यांना सुरळीत पतपुरवठा, सूक्ष्म सिंचन, पॉलिहाउस याकरिता ७५ ते १०० टक्के अनुदान, शेतमाल साठवणुक साखळीचे नियोजन आणि बाजार हस्तक्षेप अशा शेतीच्या सबलीकरणाच्या योजनांनंतर तेलगंणा सरकारने आता शेतीपूरक योजनांद्वारे शेतकऱ्यांना निश्चित आणि नियमित आर्थिक मिळकतीच्या दिशेने पाऊल उचलले आहे. ५० टक्के अनुदानावर तेलगंणातील शेतकऱ्यांना म्हशींची खरेदी करता येईल, मत्स्यशेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांना शासनाद्वारे मोफत मत्स्यबीज वाटप केले जाणार आहे. शेतकऱ्यांना दुधाळ जनावरे अथवा मत्स्यबीजांचे केवळ वाटप करून भागणार नाही, हे ओळखून सरकारी डेअऱ्यांना दूध पुरविण्यासाठी प्रतिलिटर चार रुपये प्रोत्साहनपर भत्ता दिला जाणार आहे. मच्छीमार बांधवांना मासे विक्रीकरिताच्या साधन सुविधेबरोबर माशांच्या विक्रीसाठी ७५ टक्के अनुदान देण्याचा निर्णयदेखील तेलंगणा शासनाने घेतला आहे. हैदराबाद शहराबाहेर मांस प्रक्रिया प्रकल्प उभारण्याचेही नियोजन आहे. या सर्व उपक्रमांना निश्चित अशा निधीची तरतूद करण्यात आल्यामुळे अंमलबजावणी तत्काळ सुरू होऊन निधीअभावी योजना रखडली, असे होणार नाही. मत्स्यबीज असो की दुभत्या म्हशी वाटपानंतर त्यांच्या शास्त्रशुद्ध सांभाळाचे तंत्र दिल्याशिवाय या योजना खऱ्या अर्थाने यशस्वी होणार नाहीत, हे खरे आहे. शेतीच्या बहुतांश योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करणारे तेलंगणा पूरक व्यवसायाच्या योजना अंमलबजाणीतही आघाडी घेईल, यात शंका नाही.

आपल्या राज्यात वाढता उत्पादन खर्च आणि दुधाला मिळत असलेला कमी दर यामुळे दुग्धव्यवसाय प्रचंड अचडणीत आहे. अनेक शेतकरी दुधाळ जनावरे विकून सातत्याने तोट्यात असलेला हा व्यवसाय बंद करीत आहेत. मत्स्यशेतीच्या बाबतीत दर्जेदार आणि पुरेसे मत्स्यबीज शेतकऱ्यांना वेळेवर उपलब्ध होत नाही. यातील मरतुकीच्या वाढत्या प्रमाणाने या व्यवसायासदेखील शेतकरी कंटाळले आहेत. बदलत्या हवामानकाळात शेतीतील जोखीम वाढत आहे. अशावेळी शेतीपूरक व्यवसायातून मिळकतीद्वारे संसाराचा गाडा कसाबसा चालू राहावा, याकरिता राज्यातील शेतकरी प्रयत्नशील असताना त्यास शासनाची साथ मात्र मिळत नाही. राज्यात दरवर्षी पशुधन वाटप केले जाते. अशा वाटपांच्या घोषणांना इव्हेंटचे स्वरुप दिले जाते. वाटपांच्या योजनांचे लाभार्थी बहुतांश बोगस असतात. त्यांचा उद्देश केवळ अनुदान लाटणे हा असतो. खऱ्या लाभार्थ्यांनासुद्धा जनावरे वाटपाबरोबर त्याचे शास्त्रशुद्ध आहार, आरोग्य आणि प्रजनन व्यवस्थापनाचे धडे दिले जात नाहीत. यातून काहींनी त्यांचा यशस्वी सांभाळ केला तर त्यांचे उत्पादन (दूध, मांस) खरेदीसाठीचा ‘बकअप प्लॅन’ नसतो. अशा परिस्थितीत जनावरे वाटपाबरोबर दूध, मासे, मांस यांचे शासनाकडून हमखास खरेदीचे तेलगंणाचे नियोजन महत्त्वपूर्ण वाटते. हा आदर्श राज्य शासनानेसुद्धा घ्यायला हवा. वाढत्या नैसर्गिक आपत्तीने शेतीतून उत्पादन हाती येण्याची काहीही शाश्वती नाही. शेतमाल कसाबसा हाती लागला, तर बाजारात त्याची माती होत आहे. अशावेळी शेतीपूरक व्यवसायच शेतकऱ्यांना खरा आधार ठरू शकतो, हे लक्षात घेऊन राज्य शासनाने तेलंगणाच्या धर्तीवर याबाबतच्या योजनांची आखणी आणि अंमलबजावणी करायला हवी. 

इतर अॅग्रो विशेष
शेतीतील दारिद्र्याचे भीषण वास्तवभारताने खुली व्यवस्था स्वीकारल्याला २०१६ मध्ये २५...
आश्वासक हरभरा; अस्वस्थ उत्पादकराज्यात हरभरा काढणीस महिनाभर आधीपासूनच सुरवात...
इतिहासातील जलसंधारण संकल्पना अन्...मागच्या भागात आपण इतिहासातील सागरी किल्ल्यांवरील...
खानदेशात बाजरी मळणीवरजळगाव : खानदेशात बाजरी पीक मळणीवर आले आहे. आगामी...
शेतकऱ्यांना संपूर्ण कर्जमुक्ती : '...मुंबई ः शेतीच्या शाश्वत सुधारणेला गती देण्यासाठी...
सांगली : कडब्याचे दर पोचले साडेचार हजार...सांगली  ः यंदा दुष्काळी स्थिती तीव्र आहे....
सांगली जिल्ह्यात पाण्याअभावी रखडली खरड...सांगली  ः जिल्ह्यातील द्राक्ष हंगाम अंतिम...
ऊस, कापूस पट्ट्यात कष्टाने पिकविली हळद शेतीचा फारसा अनुभव नाही. पण आवड, जिद्द,...
कृषी विद्यापीठांचे वाण वापरण्यात...वाशीम जिल्ह्यातील शिरपूर जैन (ता. मालेगाव) येथील...
राज्यात अद्यापही २४ टक्के ‘एफआरपी’ बाकीपुणे : ऊस खरेदीपोटी राज्यातील शेतकऱ्यांना...
उत्तर प्रदेशात ऊसबिलावरून धुमशाननवी दिल्ली : लोकसभा निवडणुकीत कोणता मुद्दा...
शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी युवकाचा ‘...नाशिक : राज्यात नापिकी, दुष्काळ, बाजारभाव...
उन्हाचा ताप वाढण्याची शक्यतापुणे : राज्यात उन्हाचा चटका अाणि उकाडा...
जेजुरी गडावर देवाची रंगपंचमीजेजुरी, जि. पुणे : जेजुरी गडावर पारंपरिक...
शेतकरी मंडळामुळे मिळाला ९० लाखांचा...वेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग : बॅंकेच्या चुकीमुळे...
कोंबडा झाकला तरी...मा  गील सात वर्षांत कृषी आणि सलग्न क्षेत्रातील...
शेतकऱ्यांची दैनावस्था दूर करणारा...गेल्या अनेक वर्षांत शेती आणि शेतकऱ्यांची जी...
तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात उन्हाचा चटका वाढल्याने अनेक ठिकाणी...
शिल्लक साखरेचा दबाव पुढील हंगामावर?कोल्हापूर : केंद्राने सुरू केलेल्या कोटा...
‘सॉर्टेड सिमेन’चा प्रयोग यशस्वीनगर : गोदावरी खोरे नामदेवराव परजणे पाटील तालुका...