Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on agril export to afganistan | Agrowon

अफगाण वारी सार्थ ठरावी
विजय सुकळकर
शुक्रवार, 5 जानेवारी 2018

अफगाणिस्तानला आपली वार्षिक निर्यात सध्या जवळपास ३५० दशलक्ष डॉलरची होते. ती पुढील तीन वर्षांत एक अब्ज डॉलरपर्यंत पोचविण्याचा शासनाचा मानस आहे. 

मागील काही वर्षांत निर्यातीत आघाडी घेतलेल्या आपल्या देशाची निर्यात आता घटत चालली आहे. २०१५-१६ या वर्षाच्या तुलनेत २०१६-१७ या वित्तीय वर्षात शेतमालाची निर्यात सहा टक्क्यांनी कमी झाली आहे. नोटाबंदी, जागतिक बाजारात आपल्या शेतमालाचे तुलनेने अधिक दर, काही शेतमालाच्या निर्यात अनुदानात शासनाने केलेली कपात तर काहींवर लादलेले निर्बंध ही निर्यातीतील घटीची प्रमुख कारणे आहेत. अलीकडे मात्र निर्यातवृद्धीसाठी शासन पातळीवर काही पावले उचलली जात आहेत. सेंद्रिय उत्पादने, डाळींची खुली केलेली निर्यात, काही देशांत थेट कार्गोसेवा सुरू करणे, साखर निर्यातीसाठी प्रोत्साहनपर अनुदानाचे आश्वासन यांचा त्यात उल्लेख करता येईल.

आपल्या देशातून ताजी फळे-भाजीपाला, दुग्धजन्य पदार्थ, प्रक्रियायुक्त खाद्यपदार्थ, मांस आदींची निर्यात होते. ही निर्यात प्रामुख्याने आपल्या शेजारील पाकिस्तान, श्रीलंका, नेपाळपासून आखाती, युरोपियन देशांत केली जाते. असे असले तरी अपेडानुसार जागतिक बाजारपेठांत आपला वाटा केवळ एक टक्काच आहे. खरे तर भारताचे भौगोलिक स्थान पाहता युरोप, मध्य-पूर्व देशांसह जपान, सिंगापूर, थायलंड, कोरियापर्यंत आपला शेतमाल सहज पोचू शकतो. त्यामुळे शेतमाल निर्यातीसाठी शेतकरी, शासन, निर्यातदार यांनी प्रयत्न वाढविले तर जागतिक बाजारातील आपला निर्यातीचा टक्का निश्चित वाढू शकतो. राज्यातून फळे भाजीपाल्यासह सेंद्रिय उत्पादने, मांस, मांसे निर्यातवृद्धीसाठी मुंबई ते काबूल (अफगाणिस्तान) अशी थेट कार्गोसेवा नुकतीच सुरू करण्यात आली आहे. दोन्ही देशांतील व्यापारवृद्धीसाठी ही मोठी संधी असून, त्याचा लाभ घ्यायला हवा. 

अफगाणिस्तान हा आपला पारंपरिक आयातदार देश आहे. या देशाला आपली वार्षिक निर्यात सध्या ३५० दशलक्ष डॉलरची होते. ती पुढील तीन वर्षांत एक अब्ज डॉलरपर्यंत पोचविण्याचा शासनाचा मानस आहे. सध्या नाशवंत शेतमालाची रस्ते वाहतुकीद्वारे निर्यात ही जवळपास अशक्य बाब आहे; परंतु पर्यायच नसल्यामुळे अशाही परिस्थितीत निर्यात होते. मात्र त्याचा वाहतूक खर्च जास्त पडतो. आता आठवड्यातून एकदा विमान कार्गोद्वारे अफगाणिस्तानला शेतमाल पाठविण्याचा निर्णय आणि त्यास सुरवातही झाली आहे. सध्या सुमारे ४० टन फळे-भाजीपाला अफगाणिस्तानात जात अाहे. विशेष म्हणजे आपल्या फळे-भाजीपाल्यासह दुग्धजन्य पदार्थ, प्रक्रियायुक्त पदार्थ, शेळी-मेंढीचे मटन, मांस, अंडी यांना अफगाणिस्तानातून मोठी मागणी आहे. त्यामुळे निर्यातीत अनेक पटीने वाढ होऊ शकते.

एक वर्षापूर्वी दोन्ही देशांत झालेल्या द्विपक्षीय करारानुसार त्या देशातील सफरचंदसारखी फळे, सुकामेवापण योग्य दरात आपल्या येथील ग्राहकांना मिळू शकतो. आपले राज्य शेतमालाच्या निर्यातीत मुळातच आघाडीवर आहे. त्यात विविध देशांकडून आपल्या शेतमालास मागणी वाढत चालली आहे, ही बाब जमेचीच म्हणावी लागेल. पूर्वी युरोप वगळता इतर देशांत कसल्याही शेतमालाची निर्यात चालत होती. परंतु आता आरोग्याच्या बाबतीत सर्वच देश सजग झाले आहेत. त्यामुळे निर्यातीमध्ये गुणवत्तापूर्ण, रेसिड्यूफ्री मालाचा सातत्याने पुरवठा होईल, याची काळजी शेतकरी, निर्यातदार यांनी घ्यायला हवी. केंद्र-राज्य शासनानेही जगाच्या पाठीवर जेथे निर्यातीची संधी आहे, तेथे आपला शेतमाल लवकर आणि कमी खर्चात पोचेल, अशा सेवासुविधा उपलब्ध करून द्यायला हव्यात.

इतर संपादकीय
आडातच नाही तर पोहऱ्यात येणार कोठून? दुष्काळ पडल्याने पाण्यासाठी बोअर घेण्याची अक्षरशा...
कायद्याचा धाक हवा; नको खडा पहारागे ल्या पाच वर्षांतील सर्वाधिक तीव्र दुष्काळ...
रेपो रेटघटीचा लाभ कोणाला?केंद्रीय अर्थसंकल्प, रिझर्व्ह बॅंकेचे द्वैमासिक...
यांत्रिकीकरण ः वास्तव आणि विपर्याससध्या राज्यभर विविध योजनांमधून अवजारे अनुदान...
काय आहेत देशातील जनतेच्या अपेक्षा?शेती, पाणी, रोजगार आदी निगडित प्रश्‍नांची जंत्री...
दावे, दर आणि दिशाआ  गामी हंगामात (२०१९-२०) बीटी कापूस बियाण्याच्या...
अनियंत्रित दर आणि असंतुलित वापर नि विष्ठा आणि मजुरीचे दर वाढत असल्याने पीक...
स्वातंत्र्याच्या सात दशकांचा लेखाजोखाजगाच्या पाठीवरील सर्वात मोठी लोकशाहीप्रणाली...
लोकाभिमुख विकासाचे अद्वितीय कार्यसंयुक्त महाराष्ट्र राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री आणि...
अनुदान की खिरापतरा  ज्यात मोठ्या प्रमाणावर गोभक्ती, गोमाया,...
संसर्गजन्य रोगांचा विळखाराज्यात आरोग्यसेवेच्या दृष्टीने मानवी आरोग्य...
एल-निनो समजून घेऊ याएल-निनो आणि ला-निना हे मुळात स्पॅनिश भाषेतले...
बंदीपूरची आग आणि आपली सामूहिक अनास्थाआं तरराष्ट्रीय स्तरावर प्रचंड लोकसंख्या असणारा...
देर आए दुरुस्त आएराज्यातील अथवा देशभरातील शेतकऱ्यांसमोरील आजची...
पॉलिहाउस शेडनेट नायकांची करुण कथाउच्च तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतीत भरघोस नफा...
आर्थिक स्थैर्याचे अनुकरणीय मॉडेलराज्यातील शेतीमधील समस्यांची यादी केली तर ती खूप...
थकीत एफआरपीचा तिढासा  खरेच्या किमान विक्री मूल्यात प्रतिक्विंटल २००...
रयत राजाची अन् राजा रयतेचाहिंदवी स्वराज्य संस्थापक, रयतेचा लोककल्याणकारी...