Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on cotton puchasing delay in state. | Agrowon

मुहूर्तालाच खोडा
विजय सुकळकर
मंगळवार, 17 ऑक्टोबर 2017

मूग, उडीद, सोयाबीनला भावाचा फटका बसल्याने कापसावर तरी दिवाळी साजरी होईल, असे शेतकऱ्यांना वाटत असताना त्यातही सीसीआय, कापूस पणन महासंघाचा खोडाच दिसतो.
 

कर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा शासनाचा दिवाळीचा मुहूर्त जवळपास टळला आहे. राज्य शासनाने वारंवार जाहीर करूनही दिवाळीपूर्वी कर्जमाफीबाबत संबंधित यंत्रणेने हे गांभीर्याने घेतलेलेच दिसत नाही. खरिपाची पिके हाती आल्यानंतर त्यांची विक्री करून शेतकऱ्यांची दिवाळी साजरी होत असते, हे शासन प्रशासनाला चांगले माहीत आहे. चालू हंगामात राज्यात मूग, उडीद, सोयाबीनला बहुतांश ठिकाणी हमीभावाचासुद्धा आधार मिळाला नाही. त्यातच आता कापूस पणन महासंघाने पहिल्या टप्प्यातील खरेदी केंद्रे सुरू करावीत, असे निर्देश राज्य शासनाने दिले आहेत. परंतु, सध्या कापसाची स्थिती जाणून घेण्याकरिता स्थानिक कर्मचाऱ्यांना सूचना दिल्याचे कळते. त्यांच्याकडून माहिती घेऊन पणन महासंघाच्या संचालक मंडळाच्या बैठकीत कापूस खरेदीचा निर्णय घेतला जाईल, असे महासंघाच्या अध्यक्षांची भूमिका दिसते.

गंभीर बाब म्हणजे राज्यातील कापूस परतीच्या पावसाने भिजला असल्याने सीसीआयला कापूस खरेदीसाठी ऑक्टोबरएेवजी नोव्हेंबरचा मुहूर्त चांगला वाटतोय. सध्याच शेतकऱ्यांचा कापूस व्यापाऱ्यांच्या घरात जात असताना नोव्हेंबरमध्ये व्यापाऱ्यांसाठी खरेदी केंद्रे सुरू करायचेत का? असा सवाल उपस्थित होतोय.

राज्यात सर्वसाधारणपणे दसऱ्यापासूनच शेतकऱ्यांच्या घरात कापूस येऊ लागतो. दसरा ते दिवाळीदरम्यान राज्यात पावसाच्या सरी सुरू होत्या. त्यामुळे काही शेतकऱ्यांनी लगबगीने कापूस वेचून घेतला. ज्यांनी कापूस वेचला नाही त्यांचा कापूस भिजला असून मागील दोन दिवसांच्या उघाडीत तोही कापूस वेचून झाला आहे. मूग, उडीद, सोयाबीनला भावाचा फटका बसल्याने कापसावर तरी दिवाळी साजरी होईल, असे शेतकऱ्यांना वाटत असताना त्यातही सीसीआय, कापूस पणन महासंघाचा खोडा दिसतो.

शासकीय कापूस खरेदीच्या मुहूर्ताला होत असलेल्या विलंबाचा फायदा मात्र व्यापाऱ्यांना होत आहे. विदर्भ, मराठवाड्यात अनेक खासगी व्यापाऱ्यांनी ४००० ते ४३०० रुपये प्रतिक्विंटल अशा हमीभावापेक्षा कमी दराने (हमीभाव ४३३० रुपये) कापसाची खरेदी सुरू केली आहे. शासकीय कापूस खरेदी केंद्रांना सुरू होण्यास तीन ते चार आठवडे उशीर झाल्यास पहिल्या, दुसऱ्या वेचणीचा कापूस शेतकऱ्यांना नाइलाजास्तव व्यापाऱ्यांना विकावा लागेल. एकदा खरेदी केंद्रे सुरू झाली म्हणजे राज्यात कापसाचे दर सुधारण्यासही हातभारच लागणार आहे. गेल्यावर्षी दिवाळीदरम्यान कापसाला सर्वसाधारणपणे ५५०० रुपये प्रतिक्विंटल दर मिळाला होता. यावर्षीही तोच दर मिळू शकतो. त्यामुळे राज्यातील कापूस उत्पादक खरेदी केंद्रे लवकर सुरू करा, अशी मागणी करताहेत, यावर गांभीर्याने विचार व्हायला हवा.

महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे स्थानिक कर्मचारी राज्यातील कापसाची नेमकी काय स्थिती जाणून घेणार ते भल्याभल्यांना पडलेले एक कोडे आहे. हा सर्व प्रकार म्हणजे वेळ मारून नेऊन कापसाची खरेदी कोणत्याही परिस्थितीत उशिरा सुरू करण्यासाठीचा डाव दिसतो. पणन महासंघ सीसीआयकरिता कापूस खरेदी करणार आहे. सीसीआयच्या सूचनेशिवाय राज्यात कापूस खरेदी केंद्रे सुरू होणार नाहीत. दरवर्षी ऑक्टोबर महिन्यात अथवा दिवाळीस कापसाची खरेदी सुरू होते. मात्र, मागील काही वर्षांपासून सीसीआयकडून कापूस खरेदीला उशीर होतोय. अशावेळी राज्य शासनाने कापूस पणन महासंघाला निर्देश देण्यापेक्षा सीसीआयवर खरेदी केंद्रे तत्काळ सुरू करण्यासाठी दबाव वाढवायला हवा.

इतर अॅग्रो विशेष
फिलिपिन्सच्या शाश्वत शेतीचे गमकफिलिपिन्स हा शेतीप्रधान देश आहे. येथील शेतकरी...
सेंद्रिय शेतीसाठी विविध योजना मानवी आरोग्य आणि पर्यावरण रक्षणाच्या दृष्टीने...
आंबा पालवीवरील किडींचे एकात्मिक...सर्वसाधारणपणे आंबा पिकामधे नोव्हेंबर महिन्याच्या...
राज्यात ग्रामीण घरकुल योजनेला मिळणार गतीमुंबई : राज्यात ग्रामीण घरकुल योजनेंतर्गत...
करडई पीक सल्लागेल्या काही दिवसांत राज्यात पुन्हा अनेक ठिकाणी...
थंडीची तीव्रता वाढेल, हवामान कोरडे राहीलमहाराष्ट्रावरील हवेच्या दाबात वाढ होऊन तो १०१२...
रोग-किडींमुळे कापूस उत्पादकांना १५ हजार...शेतकरी मेटाकुटीस, नुकसानीचा पंचनामा आणि मदतीची...
जैवइंधनातून नवीन अर्थनीती निर्माण होणारपुणे : इथेनॉलचा वापर आणि जैवइंधनाच्या...
साखरेच्या किमती सहा महिन्यांत २००...कोल्हापूर : साखरेच्या दरात गेल्या सहा महिन्यांत...
नाशिक ११.४ अंश; गारठा वाढलापुणे : अंदमान निकाेबार समुद्रालगत तयार...
राज्यात पेरू प्रतिक्विंटल ८०० ते ७०००...नागपुरात प्रतिक्विंटल ६००० ते ७००० रुपये नागपूर...
दुष्काळाचे निकष हवेत व्यावहारिक दुष्काळ जाहीर केला, की कृषिपंपांच्या वीजबिलात...
आता पर्याय हवाचरसशोषक किडींबरोबर गुलाबी बोंड अळीकरिताही...
कांद्यावर ८५० डॉलर किमान निर्यातमूल्यनवी दिल्ली/नाशिक : देशांतर्गत दरावर नियंत्रण...
सौर कृषिपंप योजना गुंडाळली?केंद्र सरकारकडून अनुदान देण्यास हात वर मुंबई :...
बीटी कंपन्यांविरोधात तक्रारीस पोलिसांची...वर्धा : कायद्याच्या अखत्यारीत येत नसल्याचे कारण...
धोरणात्मक बदल न केल्यास दूध संघांचा संप...विस्कटलेल्या दूध धंद्याचे भरकटलेले धोरण : भाग ५...
सूक्ष्म सिंचन अनुदानाचे भिजत घोंगडेमुंबई : राज्यातील सूक्ष्म सिंचन योजनेच्या...
हवामान कोरडे, थंडी परतलीपुणे : राज्यावरील ढगांची रेलचेल कमी होताच,...
पीक अवशेषांचे ब्रिक्वेटिंग शेतकऱ्यांसह...शेतीमध्ये उत्पादित होणाऱ्या पीक अवशेषांची...