Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on cotton puchasing delay in state. | Agrowon

मुहूर्तालाच खोडा
विजय सुकळकर
मंगळवार, 17 ऑक्टोबर 2017

मूग, उडीद, सोयाबीनला भावाचा फटका बसल्याने कापसावर तरी दिवाळी साजरी होईल, असे शेतकऱ्यांना वाटत असताना त्यातही सीसीआय, कापूस पणन महासंघाचा खोडाच दिसतो.
 

कर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा शासनाचा दिवाळीचा मुहूर्त जवळपास टळला आहे. राज्य शासनाने वारंवार जाहीर करूनही दिवाळीपूर्वी कर्जमाफीबाबत संबंधित यंत्रणेने हे गांभीर्याने घेतलेलेच दिसत नाही. खरिपाची पिके हाती आल्यानंतर त्यांची विक्री करून शेतकऱ्यांची दिवाळी साजरी होत असते, हे शासन प्रशासनाला चांगले माहीत आहे. चालू हंगामात राज्यात मूग, उडीद, सोयाबीनला बहुतांश ठिकाणी हमीभावाचासुद्धा आधार मिळाला नाही. त्यातच आता कापूस पणन महासंघाने पहिल्या टप्प्यातील खरेदी केंद्रे सुरू करावीत, असे निर्देश राज्य शासनाने दिले आहेत. परंतु, सध्या कापसाची स्थिती जाणून घेण्याकरिता स्थानिक कर्मचाऱ्यांना सूचना दिल्याचे कळते. त्यांच्याकडून माहिती घेऊन पणन महासंघाच्या संचालक मंडळाच्या बैठकीत कापूस खरेदीचा निर्णय घेतला जाईल, असे महासंघाच्या अध्यक्षांची भूमिका दिसते.

गंभीर बाब म्हणजे राज्यातील कापूस परतीच्या पावसाने भिजला असल्याने सीसीआयला कापूस खरेदीसाठी ऑक्टोबरएेवजी नोव्हेंबरचा मुहूर्त चांगला वाटतोय. सध्याच शेतकऱ्यांचा कापूस व्यापाऱ्यांच्या घरात जात असताना नोव्हेंबरमध्ये व्यापाऱ्यांसाठी खरेदी केंद्रे सुरू करायचेत का? असा सवाल उपस्थित होतोय.

राज्यात सर्वसाधारणपणे दसऱ्यापासूनच शेतकऱ्यांच्या घरात कापूस येऊ लागतो. दसरा ते दिवाळीदरम्यान राज्यात पावसाच्या सरी सुरू होत्या. त्यामुळे काही शेतकऱ्यांनी लगबगीने कापूस वेचून घेतला. ज्यांनी कापूस वेचला नाही त्यांचा कापूस भिजला असून मागील दोन दिवसांच्या उघाडीत तोही कापूस वेचून झाला आहे. मूग, उडीद, सोयाबीनला भावाचा फटका बसल्याने कापसावर तरी दिवाळी साजरी होईल, असे शेतकऱ्यांना वाटत असताना त्यातही सीसीआय, कापूस पणन महासंघाचा खोडा दिसतो.

शासकीय कापूस खरेदीच्या मुहूर्ताला होत असलेल्या विलंबाचा फायदा मात्र व्यापाऱ्यांना होत आहे. विदर्भ, मराठवाड्यात अनेक खासगी व्यापाऱ्यांनी ४००० ते ४३०० रुपये प्रतिक्विंटल अशा हमीभावापेक्षा कमी दराने (हमीभाव ४३३० रुपये) कापसाची खरेदी सुरू केली आहे. शासकीय कापूस खरेदी केंद्रांना सुरू होण्यास तीन ते चार आठवडे उशीर झाल्यास पहिल्या, दुसऱ्या वेचणीचा कापूस शेतकऱ्यांना नाइलाजास्तव व्यापाऱ्यांना विकावा लागेल. एकदा खरेदी केंद्रे सुरू झाली म्हणजे राज्यात कापसाचे दर सुधारण्यासही हातभारच लागणार आहे. गेल्यावर्षी दिवाळीदरम्यान कापसाला सर्वसाधारणपणे ५५०० रुपये प्रतिक्विंटल दर मिळाला होता. यावर्षीही तोच दर मिळू शकतो. त्यामुळे राज्यातील कापूस उत्पादक खरेदी केंद्रे लवकर सुरू करा, अशी मागणी करताहेत, यावर गांभीर्याने विचार व्हायला हवा.

महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे स्थानिक कर्मचारी राज्यातील कापसाची नेमकी काय स्थिती जाणून घेणार ते भल्याभल्यांना पडलेले एक कोडे आहे. हा सर्व प्रकार म्हणजे वेळ मारून नेऊन कापसाची खरेदी कोणत्याही परिस्थितीत उशिरा सुरू करण्यासाठीचा डाव दिसतो. पणन महासंघ सीसीआयकरिता कापूस खरेदी करणार आहे. सीसीआयच्या सूचनेशिवाय राज्यात कापूस खरेदी केंद्रे सुरू होणार नाहीत. दरवर्षी ऑक्टोबर महिन्यात अथवा दिवाळीस कापसाची खरेदी सुरू होते. मात्र, मागील काही वर्षांपासून सीसीआयकडून कापूस खरेदीला उशीर होतोय. अशावेळी राज्य शासनाने कापूस पणन महासंघाला निर्देश देण्यापेक्षा सीसीआयवर खरेदी केंद्रे तत्काळ सुरू करण्यासाठी दबाव वाढवायला हवा.

इतर अॅग्रो विशेष
पूर्व विदर्भासह नागपूरपर्यंत रिमझिम...नागपूर : आंध्रप्रदेशात चक्रीवादळ दाखल झाल्याचा...
दुष्काळीशी सामना करण्यासाठी...पंढरपूर, जि. सोलापूर :  राज्यात यंदा...
पेथाई चक्रीवादळ आंध्रच्या किनारपट्टीला... किनारपट्टीय भागात जनजीवन विस्कळीत जमीन खचून...
उसाला पूरक शर्कराकंदसाखरेचा वाढलेला उत्पादन खर्च, वाढलेले उत्पादन,...
राजकीय अन् आर्थिक उत्पाताची नांदीअखेर रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर ऊर्जित पटेल ...
कांदा उत्पादकांना दिलासा देण्यासाठी...छत्तीसगड, मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये...
कृषी विद्यापीठ संत्रा बाग छाटणी सयंत्र...नागपूर ः संत्रा छाटणी सयंत्राला संत्रा...
ऊसबिल थकल्याने कोलमडले अर्थकारणकोल्हापूर : दक्षिण महाराष्ट्रात तोडणी झालेल्या...
केंद्राचा अन्नधान्य उत्पादनाचा 'कृषी...पुणे: अन्नधान्य उत्पादनात देशात सर्वांत चांगली...
कापूस उत्पादन ३४० लाख गाठी होणारमुंबई  ः देशातील महत्त्वाच्या कापूस उत्पादक...
कृषी विद्यापीठ देणार सेंद्रिय कापसाचा...नागपूर ः सेंद्रिय अन्नधान्यासोबतच येत्या काही...
पेथाई चक्रीवादळ आज धडकणारपुणे : बंगालच्या उपसागरात घोंगावत असलेल्या ‘पेथाई...
कापूस उत्पादकतेत महाराष्ट्र मागेजळगाव : कापूस उत्पादकतेमध्ये राज्य मागील चार...
मराठवाड्यातील पाणीसाठ्यांत झपाट्याने घटऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील ८६८ प्रकल्पांतील...
धोत्रे यांची शेती देते हजार रुपये रोजफळबाग, आंतरपिके, भाजीपाला पिके यांच्या बहुविध...
साखर विक्री मूल्य ३१ रुपये करण्यासाठी...पुणे : राज्यातील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना एफआरपी...
खरीप, केळी पीकविम्याच्या परताव्यापासून...जळगाव  : प्रधानमंत्री खरीप पीकविमा योजनेत...
खोजेवाडीत लोकसहभागातून जनावरांची छावणीनगर : दुष्काळाने होरपळ होत असलेल्या भागात शासनाने...
जमीन सुपीकता, नियोजनातून साधली शेतीमांजरी (जि. पुणे) येथील माधव आणि सचिन हरिलाल घुले...
मोकळ्या माळरानावर हिंडवतूया...चारा द्या...सांगली ः दूध इकून दौन पैकं मिळत्याती म्हणून...