agriculture stories in marathi agrowon agralekh on delay in crop loan | Agrowon

पीककर्ज द्याऽऽऽ पीककर्ज
विजय सुकळकर
शनिवार, 15 सप्टेंबर 2018

हंगाम संपत असताना पीककर्ज मिळत नसल्याने संतप्त शेतकरी रस्त्यावर उतरत आहेत. याची दखल शासनासह सहकारी, राष्ट्रीयीकृत बॅंकांनी घ्यायला हवी. 

खरे तर हंगामाच्या सुरवातीस पेरणीकरिता शेतकऱ्यांना भांडवल उपलब्ध व्हावे, म्हणून पीककर्जाची संकल्पना पुढे आलेली आहे. खरीप हंगामासाठीच्या पीककर्जाची प्रक्रिया मार्च-एप्रिलमध्ये पूर्ण होऊन ते मे अथवा उशिरात उशिरा जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत शेतकऱ्यांना मिळायला हवे. चालू खरीप हंगाम आता अंतिम टप्प्यात अाहे. या हंगामासाठीचे पीककर्ज अद्यापही बहुतांश शेतकऱ्यांना मिळालेच नाही. विनंती करून, निवेदने देऊनही पीककर्ज मिळत नसल्याने औरंगाबाद जिल्हा सहकारी बॅंकेच्या कार्यालयावर मोर्चा नेऊन ‘पीककर्ज द्याऽऽऽ पीककर्ज’ असा टाहो शेतकऱ्यांना फोडावा लागला. त्यानंतर जागे झालेल्या बॅंक प्रशासनाने पीककर्जासाठीच्या अटी, शर्ती शिथील करून ३० सप्टेंबरपर्यंत कर्जवाटप केले जाईल, असे आश्वासन शेतकऱ्यांना दिले आहे. ही परिस्थिती केवळ औरंगाबाद जिल्ह्याचीच नाही, तर राज्यभर असेच काहीसे चित्र आहे. खरीप हंगामाच्या सुरवातीला मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत झालेल्या राज्यस्तरीय बॅंकर्स समितीच्या बैठकीत शेतकऱ्यांना ४३ हजार कोटी पीककर्जवाटपाचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले होते. शेतकऱ्यांप्रती संवेदनशीलता दाखवून बॅंकांनी कर्जवाटप करावे, असेही मुख्यमंत्र्यांनी बॅंकांना सुनावले होते. परंतु, मागील महिन्यापर्यंत राज्यात निश्चित उद्दिष्टाच्या ४१ टक्केपर्यंत तर मराठवाड्यात केवळ २५ टक्के पीककर्जवाटप झाले होते. हंगाम संपत असताना पीककर्ज मिळत नसल्याने संतप्त शेतकरी रस्त्यावर उतरत आहेत. याची दखल शासनासह सहकारी, राष्ट्रीयीकृत बॅंकांनी घ्यायला हवी. 

मागील काही वर्षांपासून नैसर्गिक आपत्ती, कीड-रोगांच्या वाढत्या प्रादुर्भावामुळे पिकांची उत्पादकता घटली आहे. हाती आलेला शेतमाल बाजारात न्यावा तर तो मातीमोल दराने विकावा लागत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक अवस्था अत्यंत हलाखीची आहे. अशा परिस्थितीत पीककर्ज न मिळालेल्या शेतकऱ्यांनी पेरणीची सोय कशी लावली असेल, याचा अंदाज आपल्याला यायला हवा. संस्थात्मक वित्तपुरवठा वेळेवर अन पुरेशा प्रमाणात होत नसल्याने शेतकऱ्यांना सावकारांकडून ज्यादा व्याजदराने कर्ज काढावे लागत आहे. परवानाधारक सावकारांकडून शेतकऱ्यांना बाराशे कोटी रुपयांचे कर्ज काढावे लागले आहे. बिगर परवानाधारक सावकार तसेच पै-पाहुणे, मित्र यांच्याकडून घेतलेल्या कर्जाचा आकडा तर यापेक्षा कितीतरी पटीने अधिक असणार आहे. गंभीर बाब म्हणजे चालू खरिपातील मूग, उडीद या पिकांची काढणी चालू असून त्यासही हमीभावापेक्षा कमी दर मिळत आहे. या पिकांच्या उत्पादनातून हाती काही लागणार नाही, असेच दिसते. सणावारांचे दिवस आहेत, खरीप हंगामासाठीची उसणवारी फेडायची आहे, रब्बी हंगामदेखील तोंडावर येऊन ठेपला आहे. अशावेळी शेतकऱ्यांना पैशाची अत्यंत निकड असून ती पीककर्ज प्रकरणे निकाली लावून भागवायला हवी. कर्जमाफी पुराण दीड वर्षापासून चालू असून, त्याबाबत अजूनही बहुतांश शेतकऱ्यांना स्पष्ट असे काही कळालेले नाही. या घोळात मागील तसेच यावर्षीचेदेखील पीककर्ज अडकून पडले आहे. शासनासह बॅंकांनी कर्जमाफीचा घोळ दूर करून पात्र शेतकऱ्यांच्या पदरात तत्काळ पीककर्ज टाकावे. यासह नवीन सभासदांना कर्जवाटप, चालू थकबाकीदार कर्जदारांची नियमित वसुली, धारण क्षेत्राप्रमाणे कर्जवाटप आदी शेतकऱ्यांच्या मागण्यांवर शासन तसेच बॅंकांनी एकत्र बसून सकारात्मक निर्णय घ्यायला हवेत. शेतीचा वित्तपुरवठा सुरळीत झाला तरी शेतकऱ्यांच्या अनेक समस्या सुटतील, हे लक्षात घ्यायला हवे.

इतर संपादकीय
पोकळ घोषणा, की भक्कम आधार  पंतप्रधान नरेंद्र मोदी नुकतेच...
शेतीच्या मूळ दुखण्यावर हवा इलाज येत्या लोकसभा निवडणुकांत...
रविवार विशेष : दावणत्या दाव्यानं असे किती जीव ओढत नेले असतील...
केंद्रीय कृषी विद्यापीठे ही काळाची गरज...देशात वातावरणावर आधरित १५ झोन आहेत. या...
श्रीमंत रानातला ‘गरीब’ प्रतिभावंत !ठकाबाबांनी जगण्यावर, कलेवर भरभरून प्रेम केले. कला...
कसा टळेल मानव-वन्यप्राणी संघर्ष? अलीकडे वन्यप्राण्यांकडून शेतपिकांचे होणारे नुकसान...
शेतीतूनच होते औद्योगिक विकासाची पायाभरणीची नमधील कम्युनिस्ट पक्षाच्या राज्यकर्त्यांनी...
सेस, सेवाशुल्क आणि संभ्रमप्रक्रियायुक्त शेतमाल, फळे-भाजीपाला आणि शेवटी...
चीनमधील शेतीची विस्मयकारक प्रगतीविसाव्या शतकाच्या मध्यावर भारताला स्वातंत्र्य...
फूल गुलाब का...व्हॅ लेंटाइन डे हा फूल उत्पादक तसेच...
शेती-पाणी धोरणात हवा अामूलाग्र बदलयंदा महाराष्ट्रात नोव्हेंबर महिन्यातच अभूतपूर्व ‘...
नदीजोड ः संकल्पना की प्रकल्परखडलेले प्रकल्प ः असंख्य प्रकल्प इतके रखडले आहेत...
‘ई-नाम’ कशी होईल गतिमान?प्र चलित बाजार व्यवस्थेतील कुप्रथा, लूट,...
‘ट्रेलर’चा उत्तरार्धही फसवाआमच्या शासन काळात भ्रष्टाचार दूर झाला, महागाई कमी...
आयातीने कोलमडले काजू शेतीचे अर्थकारण२०२२ अखेरपर्यंत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट...
भ्रष्ट आणि निगरगट्टकृषी आयुक्तालयातील गुण नियंत्रण विभागात राजरोस...
सेंद्रिय शेतीस मिळेल बळखरे तर सेंद्रिय शेती ही आपली पारंपरिक कृषी पद्धती...
हमीभावाची सदोष पद्धती आणि कार्यप्रणाली हमीभाव जाहीर करण्याची प्रक्रिया...
समन्यायी विकासाचे धोरण कधी?लोकपाल नियुक्तीबरोबर शेतकऱ्यांच्या काही...
सुबाभळीपासून मिळवा चारा, इंधन आणि...बाभूळ (Leucaena leucocephala) ही एक वेगाने...