agriculture stories in marathi agrowon agralekh on export to neighboring countries | Agrowon

विश्वासावर बहरेल व्यापार
विजय सुकळकर
मंगळवार, 23 एप्रिल 2019

आरोग्याच्या बाबतीत सर्वांत जागरूक युरोपियन देशांतील लोकांना पाहिजे तशी द्राक्षे, डाळिंब, आंबा आपण पुरवितो. अशावेळी आपल्या केळीच्या दर्जाबाबतही चीनला पटवून द्यावे लागेल. 

चीन-अमेरिकेमध्ये चालू असलेल्या व्यापार युद्धाच्या झळा भारतासह संपूर्ण जगाला बसत आहेत. त्यामुळे या दोन्ही देशांबरोबर जगातील प्रमुख देश व्यापार युद्ध संपुष्टात आणण्यासाठी सरसावले आहेत. शेतीमालाच्या आयात-निर्यातीत भारत हा जगातील एक महत्त्वाचा देश आहे. मसाल्याचे पदार्थ, बासमती तांदूळ, याबरोबर दर्जेदार फळे आणि भाजीपाला देशातून मोठ्या प्रमाणात निर्यात होतात. शेतीमालाची निर्यात म्हणजे आजपर्यंत तरी आपला भर अमेरिका, युरोपियन आणि आखाती देशांवरच राहिला आहे. आयात-निर्यातीच्या बाबतीत शेजारील राष्ट्रांमध्ये आजपर्यंत खुली अथवा काही अंशी मर्यादित अशी आपली निर्यात चालू होती. परंतु, मागील काही वर्षांपासून आपल्या शेजारील देशांमधील शेतीमाल निर्यातीतही अनेक अडथळे निर्माण झाले आहेत. केळी, आंबा, द्राक्ष, डाळिंब या फळपिकांची शेजारील देशांना होणारी निर्यात रोडावली आहे. फळपिकांची निर्यात कमी झाल्यामुळे देशांतर्गत बाजारात पुरवठा अधिक होऊन दर कमी झाले आहेत. याचा फटका या फळपिकांच्या उत्पादकांना बसतोय.

केळी उत्पादनात भारत जगात अव्वल क्रमांकाचा देश आहे. आपल्या केळीचा दर्जाही उत्तम असून, जगाच्या पसंतीला उतरलेला आहे. चालू हंगामात फिलिपिन्ससह इतर प्रमुख केळी निर्यातदार देशांत उत्पादन घटण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आखाती देशांसह आपल्या शेजारील देशांशी केळी निर्यात वाढविण्याची एक चांगली संधी आपल्याला लाभली आहे. आखाती देश केळीसाठी भारताकडे वळले असून, या देशांना निर्यातही वाढत आहे. परंतु, चीन व पाकिस्तान या देशांत आपली निर्यात सुरू करून ती वाढविण्यासाठी प्रयत्न करावे लागतील. पाकिस्तानमध्ये केळी पिकत नाहीत. त्यामुळे त्यांची पूर्ण मदार भारतावरच आहे. जम्मू-काश्मीर भागातील काही निर्यातदार थेट जळगावमधून केळी उचलून पाकिस्तानात पाठवीत होते. परंतु, या दोन्ही देशांमध्ये अलिकडे वाढलेल्या तणावामुळे पाकिस्तानला होणारी निर्यात बंद आहे. १९६५, १९७१, १९९९ च्या पाकिस्तानबरोबरच्या युद्धांनंतरही थोड्या कालावधीसाठी बंद पडलेले व्यापारी संंबंध दोन्ही देशांनी मिळून पूर्ववत केले होते. सध्याचा तणावही दूर करून अधिकृत व्यापाऱ्यांकडून मर्यादित स्वरूपात आणि काटेकोर सुरक्षाव्यवस्थेत व्यापार संबंध पुनर्प्रस्थापित करायला हवेत.

बुरशीजन्य रोगांचा वाढता प्रादुर्भाव आणि हवामान बदलामुळे चीनमधील केळीखालील क्षेत्र आणि उत्पादनसुद्धा मोठ्या प्रमाणात घटले आहे. त्यामुळे केळी आयात केल्याशिवाय चीनला सध्यातरी पर्याय नाही. जगभरातून कुठल्याही आयातीपेक्षा चीनला भारताकडून केलेली आयात स्वस्त पडते आणि यासाठी वेळही कमी लागतो. चीनमधील ग्राहकांना तुलनात्मक ताजी फळे कमी दरात मिळू शकतात. असे असताना आपल्या केळीचा दर्जा तसेच काही व्यापारी अटी-शर्तींमुळे मागील अनेक वर्षांपासून चीनला केळीची निर्यात होत नाही. आरोग्याच्या बाबतीत सर्वांत जागरूक युरोपियन देशांतील लोकांना पाहिजे तशी द्राक्षे, डाळिंब, आंबा आपण पुरवितो. अशावेळी आपल्या केळीच्या दर्जाबाबतही चीनला पटवून द्यावे लागेल. तसेच, व्यापार म्हणजे देवाण-घेवाण या सूत्रानुसार दोन्ही देशांनी अटी-शर्ती थोड्या शिथिल केल्या, तर चीनला केळीची निर्यात चालू होऊ शकते. यासाठी दोन्ही देशांमधील विदेश व्यापार विभाग तसेच आयात-निर्यातीतील संस्था यांनी पुढाकार घ्यायला हवा. एकमेकांवरील विश्वास आणि व्यवहार्य व्यापार धोरणातून शेजारील देशांशी आपली आयात-निर्यात वाढू शकते.                    

इतर अॅग्रो विशेष
जलदारिद्र्य निर्देशांकातही आपली पिछाडीचएखाद्या देशाच्या अर्थव्यवस्थेचे मूल्यमापन करणार...
पांढऱ्या सोन्याची काळी कहाणीजागतिक पातळीवर कापसाखाली असलेल्या क्षेत्राच्या एक...
...आवाज कुणाचा? लोकसभा २०१९चा आज निकालनवी दिल्ली : संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून असलेल्या...
कृषी विद्यापीठांना नकोय शिक्षण परिषदेचे...नागपूर : भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने तयार...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : उन्हाचा चटका वाढल्याने राज्यातील...
राज्यात कृत्रिम पावसाची तयारी सुरूमुंबई : राज्यातील यंदाच्या भीषण दुष्काळाची...
जमिनीच्या आरोग्य कार्डाची उपयुक्तताभारतातील प्रत्येक शेतकऱ्याला त्याच्या जमिनीचे...
संत्रा झाडे वाळण्याची कारणे जाणून करा...विविध संत्रा बागांमध्ये उन्हाळ्यात आणि पावसाळा...
सोलापूर : ओसाड रानं अन्‌ जनावरांची पोटं...सोलापूर ः टॅंकरच्या पाण्यासाठी गावोगावी...
कान्हूरपठार, करंदी परिसरात वादळी वा-...टाकळी ढोकेश्वर, जि. नगर  ः पारनेर...
वर्धा : रोजगारासाठी स्थलांतरामुळे गावं...वर्धा : शेतीपूरक दुग्ध व्यवसायाच्या माध्यमातून...
गावाेगावी पाण्याच्या टॅंकरकडं नजरानगरः तलाव, धरणं कोरडी पडली. कधीच आटल्या नाहीत,...
दुष्काळ निवारणाच्या उपाययोजनांची माहिती...मुंबई : दुष्काळासंदर्भात उत्तर देण्यासाठी...
सत्तर कारखान्यांना बजावली 'आरआरसी'पुणे : राज्यातील १९५ साखर कारखान्यांकडून...
सेवानिवृत्तीनंतर शिक्षकाची शेतीत सेवा...आयुष्यभर नोकरी करताना अनेक गोष्टींचा त्याग करावा...
पतआराखड्याची वाट न बघता खरिपासाठी कर्जपुणे : खरीप पीक कर्जवाटप नियोजनात मुख्य भूमिका...
गिलक्‍याने दिले अर्थकारणाला बळबाजारपेठेची गरज ओळखून कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील...
जरंडीत ‘एक गाव, एक वाण’ योजना फसलीनागपूर ः कापसाचे एक गाव एक वाण लावण्याचा आदर्श...
उन्हाचा चटका कायम राहणार पुणे : विदर्भ, मध्य महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
आया मौसम बदली कामार्च ते मे हे तीन महिने शासकीय अधिकारी-...