Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on farmers protest on sugarcane price | Agrowon

तिढा ऊसदराचा
विजय सुकळकर
शुक्रवार, 17 नोव्हेंबर 2017

कोल्हापूर, सांगली हे दोन जिल्हे वगळता उर्वरित राज्यात ऊसदराचा तिढा कायम आहे. हा तिढा ऊस उत्पादक, शेतकरी संघटना आणि राज्य शासन यांनी एकत्र येऊन तत्काळ सोडवायला हवा.  

यंदाच्या साखर हंगामात उसाच्या एफआरपीत प्रतिटन २५० रुपये वाढ करण्याचा निर्णय केंद्र सरकारने मे मध्येच घेतला. भाजपचे सरकार सत्तेत आल्यानंतर एफआरपीतील ही दुसरी वाढ होती. या निर्णयाचे स्वागत राज्यातील बहुतांश साखर कारखान्यांनी त्यावेळी केले असले तरी तो उत्पादकांना मान्य आहे की नाही, हे गळीत हंगाम सुरू झाल्यावरच कळणार होते.

या निर्णयाने पहिल्या साडेनऊ रिकव्हरीला (उतारा) प्रतिटन २५५० तर त्यापुढील प्रत्येक टक्क्याला प्रतिटन २६८ रुपये कारखान्यांना द्यावे लागणार आहेत. राज्याचा सरासरी उतारा ११.५० असल्याने या निर्णयाने तोडणी, वाहतूक वजा जाता उत्पादकांना प्रतिटन २४६८ रुपये मिळतील.

पूर्वी गळीत हंगामाच्या सुरवातीला ऊस पट्ट्यात दरासाठी हमखास आणि मोठ्या ताकदीने आंदोलने होत होती. मात्र, मागील तीन वर्षात राज्यात हे चित्र बदलले आहे. मुळात ऊसदराची मागणीच अधिक करायची नाही, केली तरी लगेच तोडगा काढायचा, असे चालू आहे. या वर्षीच्या हंगामातही उसाला पहिली उचल विनाकपात ३४०० रुपयांची मागणी स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेने केली होती. परंतु ऊसदर आंदोलनाचे मुख्य केंद्र असलेल्या कोल्हापूर जिल्ह्यात पहिला हप्ता एफआरपी अधिक २०० रुपये यावर स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेसह रयत क्रांती संघटनेनेही मान्यता देत आंदोलन मागे घेतले.

उर्वरित राज्यात मात्र ऊसदराचा तिढा कायम असून जागोजागी आंदोलनाचा भडका उडत आहे. शांततेच्या मार्गाने ऊसदराचा प्रश्न सोडवू म्हणणाऱ्या शासनाने नगर जिल्ह्यात मात्र शेतकऱ्यांवर लाठीमार आणि गोळीबार करून आंदोलनच दडपून टाकण्याचा प्रयत्न केला आहे.

कोल्हापूर व सांगली जिल्ह्यात उसाचा उतारा (१२.५०) चांगला आहे. त्यामुळे या दोन जिल्ह्यांत तोडणी-वाहतुकीचा खर्च वजा जाता उत्पादकांना प्रतिटन २७४५ रुपये मिळतील. त्यात एफआरपीवर २०० रुपये देण्याचे ठरले असल्याने या भागातील ऊस उत्पादकांना पहिली उचल प्रतिटन ३००० रुपयांपर्यंत मिळेल.

राज्यातील उर्वरित जिल्ह्यांत मात्र गळीत हंगाम सुरू झाला तरी उसाला नेमका दर किती मिळणार याबाबत उत्पादकांमध्ये संभ्रमावस्था आहे. विशेष म्हणजे उसाची उत्पादकता आणि रिकव्हरीही कमी असलेल्या (कमी दाखवत असलेल्या) सोलापूर, नगर या जिल्ह्यांसह मराठवाड्यातील ऊस उत्पादक २७०० ते ३००० रुपये प्रतिटन पहिली उचल मागत असतील तर त्यात गैर काय आहे? ऊस उत्पादक, शेतकरी संघटना आणि राज्य शासन यांनी एकत्र येऊन राज्यभरातील ऊसदराचा तिढा सोडवायला हवा.

प्रश्न केवळ ऊसदराचाच नाही. अनेक साखर कारखान्यांचे वजनकाटे पारदर्शक नाहीत, असे शेतकरी संघटनांचे म्हणणे आहे. काटा मारून उसाची लूट होत असेल तर ही बाब गंभीर म्हणावी लागेल. याची दखल घेत साखर आयुक्तांनी राज्यातील सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना काटे तपासणीसाठी भरारी पथके नेमण्याचे सुचित केले आहे. परंतु अद्याप काटे मारणाऱ्या कोण्या कारखान्यावर कारवाई झाल्याचे एेकिवात नाही. शेतकऱ्यांनी घाम गाळून पिकविलेल्या उसाची काटेमारी तत्काळ थांबायला हवी. थकीत एफआरपीची समस्याही राज्यात  आहे.

गेल्या हंगामातील एफआरपी अनेक कारखान्यांनी दिली नाही. एफआरपी देणे कायद्याने बंधनकारक असताना ही समस्याही शासनाने त्वरीत मार्गी लावायला हवी. तसेच यावर्षीचे उसाचे पैसे ऊस तोड झाल्यापासून १५ दिवसांच्या आत उत्पादकांच्या खात्यांवर ऑनलाइन पद्धतीने जमा करावेत. ऊस तोडणीपासून ते पैसे खात्यावर जमा होईपर्यंत पारदर्शक कारभारातूनच उत्पादकांना ७०:३० च्या फॉर्म्युल्यानुसार न्याय मिळतो की नाही, हेही समजेल.

 

इतर अॅग्रो विशेष
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...
निफाड तालुक्‍यात द्राक्ष काढणीला सुरवातनिफाड, जि. नाशिक  ः तालुक्‍यातील उगाव,...
पशुगणनेकरिता आता महिनाअखेरपर्यंत मुदतनागपूर   ः पशुगणनेसाठी पूरक साहित्याचा...
ट्रायकोकार्ड निर्मिती प्रशिक्षण प्रकल्प...नागपूर ः कृषी विभाग आणि कृषी विद्यापीठातील...
राज्य वित्त आयोगाच्या अध्यक्षांनी जाणून...औरंगाबाद :  राज्य वित्त आयोगाचे अध्यक्ष व्ही...
दराअभावी कांदापट्टा सुन्ननाशिक : कांद्याला अगदी मोड फुटेस्तोवर वाट...
वनशेतीसह आंतरपिके ठरतोय फायद्याचा सौदाशाश्वत उत्पादनासाठी पारंपरिक पिकांसोबत वनशेतीचा...
अर्थसंकल्पीय कृषी कर्ज तरतूदीत १० टक्के...नवी दिल्ली : आगामी २०१९-२०च्या अर्थसंकल्पात शेती...
राज्यात शुक्रवारपासून पावसाचा अंदाजपुणे : वायव्य भारतातील पश्चिमी चक्रावाताची...
औरंगाबाद येथील आंतरराष्ट्रीय सुक्ष्म...औरंगाबाद : औरंगाबाद येथे आयोजित नवव्या...
शेतीपूरक उद्योगातून बचत गट झाले सक्षमचिखली (जि. बुलडाणा) येथील हिरकणी महिला उत्कर्ष...
गोरक्षणासोबतच जपला व्यसनमुक्‍तीचा वसालाठी (ता. मंगरुळपीर, जि. वाशीम) येथील दिलीप बाबा...
अप्रमाणित रोपांमुळे ‘फेल' बागांवर...पुणे : दुष्काळात जीवापाड जपलेल्या बागा अप्रमाणित...
सोयाबीन दराचा आलेख चढताच; लातूरला ३८११...लातूर : येथील उच्चत्तम कृषी उत्पन्न बाजार...
धान उत्पादकांना बोनस कधी?नागपूर : लगतच्या छत्तीसगड राज्याच्या तुलनेत...
उत्तर भारतात थंडी कायमश्रीनगर : जम्मू-काश्‍मीर, पंजाब, हरियाना व हिमाचल...
राज्यात थंडी झाली कमीपुणे : राज्यात अपवाद वगळता सर्वच ठिकाणच्या किमान...
बांधावर फुलवा ‘हिरवं सोनं’ण्याचा अभाव, मजूरटंचाई, मजूर व निविष्ठांचे...
आधुनिक सेवेसोबत ग्राहकांना हवा विश्‍वास संपूर्ण जगात अग्रेसर असलेल्या आधुनिक बॅंकिंग...