Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on gujarat result | Agrowon

गड राखला, पण...
आदिनाथ चव्हाण
मंगळवार, 19 डिसेंबर 2017

भाजपविरोधातील असंतोष संघटित करण्यासाठी पाटीदार समाजाचा पाठिंबा मिळवण्याच्या राहुल गांधी यांच्या प्रयत्नांना नक्कीच यश मिळाले; पण ते सत्तासोपान चढण्याइतपत पुरेसे ठरले नाही.

गुजरातमध्ये २२ वर्षांची सत्ता अबाधित राखण्यात आणि हिमाचल प्रदेशमध्ये नव्याने सत्ता हस्तगत करण्यात मिळालेल्या यशाबद्दल भाजपचे आणि या पक्षाचे नेते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, पक्षाध्यक्ष अमित शहा यांचे प्रथमतः अभिनंदन. अवघ्या देशाचे लक्ष वेधलेल्या गुजरात विधानसभा निवडणुकीत भाजप आणि काँग्रेसला मिळालेल्या यशापयशाच्या पलीकडे जाऊन काही मुद्द्यांचे विश्‍लेषण करावे लागेल. विजयाची अखंडित परंपरा निर्माण करू पाहणारा भाजप आणि राहुल गांधी यांच्या पूर्ण नेतृत्वाखाली पुन्हा अपयशाची चव चाखणाऱ्या काँग्रेसलाही त्यासाठी आत्मचिंतन करायला हवे. तळापर्यंत असलेले मजबूत पक्षजाळे आणि दोनेक दशकांच्या सत्तेचा वट यामुळे भाजपची गुजरातेत सरशी झाली.

काँग्रेसच्या पराभवाला या दोन्ही बाबींचा अभाव कारणीभूत ठरला असावा. वातावरण पूरक होते; मात्र ते मतांमध्ये परावर्तित करण्यात काँग्रेसला आणि हार्दिक पटेलसारख्या सत्तेच्या राजकारणात नवख्या असलेल्या भिडूला अपयश आले. तरीही भाजपला कडवी टक्कर देऊन शंभरीच्या उंबरठ्यावर रोखण्यात आलेले यश ही काँग्रेससाठी जमेची बाजू, त्याचबरोबर १५० जागा जिंकण्याची वल्गना करणाऱ्या भाजपला बहुमतासाठी शेवटच्या निकालापर्यंत धाकधुकीत राहावे लागावे, हे दशदिशा पादाक्रांत करण्याची आकांक्षा बाळगणाऱ्या या पक्षासाठी अशोभनीय ठरावे.

२०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीपासून उधळलेला भाजपचा वारू अवघा देश पादाक्रांत करू पाहतो आहे. त्याला थोडीशी का होईना, वेसण घालण्याचे काम काँग्रेसने या पक्षाच्या दिग्गज नेत्यांच्या राज्यातच केल्याने गुजरातच्या विजयाला तसे गालबोट लागले आहे. हा काही निखळ विजय म्हणता येणार नाही. सत्तारूढ भाजपविरोधातील असंतोष संघटित करण्यासाठी पाटीदार समाजाचा पाठिंबा मिळवण्याच्या राहुल गांधी यांच्या प्रयत्नांना नक्कीच यश मिळाले; पण ते सत्तासोपान चढण्याइतपत पुरेसे नव्हते. काँग्रेसची धाव अपुरी पडण्यात मणिशंकर अय्यर यांच्यासारख्या वाचाळ नेत्याच्या वक्तव्याचा आणि भाजपने त्याचा विपर्यास करून फायदा उठवण्याच्या केलेल्या प्रयत्नांचाही मोठा वाटा राहिला. त्यामुळे विकासाच्या मुद्द्यावर सुरू झालेला गुजरातच्या निवडणुकीचा रंग अखेरच्या टप्प्यात जातीयता आणि गुजरातच्या अस्मितेपर्यंत बदलत गेला. वास्तवापेक्षा भावनिक मुद्द्यांचाच आपल्या जनमानसावर प्रभाव पडतो आहे, ही तशी आजही चिंता करण्यासारखीच गोष्ट. स्वातंत्र्याच्या पंचाहत्तरीकडे वाटचाल करणारे आपण अद्यापही अशा भावनिक विषयांत गुंततो, हे आपली लोकशाही पुरेशी परिपक्व झाली नसल्याचेच द्योतक.

गुजरात निवडणुकीच्या अखेरच्या टप्प्यात हे वास्तव अधिकच गहिरे झाले. त्यामुळे पाटीदारांच्या आरक्षणाचा मुद्दा, शेतीमालाच्या भावाचा प्रश्‍न, तरुणांमधील वाढती बेरोजगारी हे विषय या टप्प्यात अक्षरशः अनाथ बनले. नोटाबंदी आणि जीएसटीचा फटकाही निष्प्रभ ठरला. वक्तृत्वाचे जादूगार मतदारांना पुन्हा आभासी दुनियेत घेऊन गेले आणि तेथेच काँग्रेसच्या संभाव्य यशाच्या शक्‍यतेला तडा गेला. ग्रामीण मतदार काही प्रमाणात काँग्रेसच्या पाठीशी राहिले; मात्र शहरी मतबॅंकेने भाजपचीच साथ दिल्याचे प्राथमिक आकड्यांवरून दिसते आहे. त्यामुळे प्रचारात सरस ठरलेली काँग्रेस निवडणुकीच्या फडात चितपट झाली. शेवटी ‘जो जिता वही सिकंदर,’ हे सूत्र मान्य केले तरी भाजपच्या विजयात ती शान नाही, हे नमूद करावेच लागेल.

इतर अॅग्रो विशेष
गाडीने येणारा कापूस गोणीत आणण्याची वेळ जालना : जनावरांचा चारा आणि पिण्याच्या पाण्याचा...
दुष्काळाच्या गर्तेत गुरफटला गावगाडाऔरंगाबाद : पावसाळ्यात पडलेले प्रदीर्घ खंड व...
दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी पीक नुकसानीचा...नाशिक : दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी केंद्र सरकारची...
मुंबईत १५ ला सर्वपक्षीय मेळावा ः नवलेकोल्हापूर: किसान सभेच्या पुढाकाराने १५...
दुष्काळ जाहीर करण्याबाबत टोलवाटोलवी ः...पुणे : राज्यात अनेक ठिकाणी दुष्काळी स्थिती असूनही...
नव्या दुष्काळी संहितेमुळे राज्यातील...मुंबई: राज्यावर १९७२ च्या दुष्काळापेक्षाही...
हुमणी रोखण्यासाठी कृती आराखडा : कृषी...पुणे : राज्यात उसाच्या क्षेत्रावर मोठ्या प्रमाणात...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात...पुणे: राज्यात ‘ऑक्टोबर हीट’चा चटका सातत्याने...
नव्या हंगामात ऊस गाळपासाठी ३१ साखर...पुणे : राज्यात नव्या गाळप हंगामासाठी आतापर्यंत ३१...
चौदा हजार गावांमधील भूजल पातळी चिंताजनकमुंबई : राज्य सरकारच्या भूजल सर्वेक्षण व...
बदलत्या काळात बनली कलिंगड शेती...पाण्याची उपलब्धता असताना चितलवाडी (जि. अकोला)...
संघर्ष, चिकाटी, एकोप्यातूनच लाभले...बलवडी (भाळवणी) (ता. खानापूर, जि. सांगली) जोतीराम...
'सकाळ'चे दिवाळी अंक अॅमेझॉनवर !पुणे : क्लिकवर चालणाऱया आजच्या जगात दिवाळी अंकही...
संपूर्ण देशातून मॉन्सून परतलापुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वारे (माॅन्सून) रविवारी (ता...
डॉ. हद्दाड आणि डाॅ. नॅबार्रो यांना २०१८...पुणे : जगभरातील कुपोषित माता आणि बालकांना...
हुमणीग्रस्त ऊसक्षेत्र चार लाख हेक्टरवरपुणे ः राज्यात दुष्काळामुळे त्रस्त झालेल्या...
पाणीटंचाईने संत्राबागांची होरपळअमरावती ः विदर्भाचा कॅलिफोर्निया अशी ओळख असलेल्या...
उन्हाचा चटका वाढलापुणे : राज्यात पावसाने उघडीप दिल्यानंतर कमाल...
पाच मिनिटांत एका एकरवर फवारणी !...शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आले पाहिजे, असे जो तो...
‘सह्याद्री’ च्या शिवारात हवामान अाधारित...अत्याधुनिक संगणकीय, उपग्रह व डिजिटल या प्रणाली...