Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on poor administration | Agrowon

सुस्त प्रशासन, स्वस्थ शासन
विजय सुकळकर
गुरुवार, 14 डिसेंबर 2017
विषबाधेने मृत शेतकऱ्यांचा राज्यातील वाढलेला आकडा आणि स्थानिक प्रशासनाचे या बाबीकडे दुर्लक्ष, यातून राज्याच्या एकंदरीत कारभारावरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित होते.

राज्यात बीटी कापूस व सोयाबीन पिकांवर कीटकनाशकांची फवारणी करताना तब्बल ५१ शेतकरी, शेतमजुरांचा मृत्यू झाला असल्याची लेखी कबुली कृषिमंत्री पांडुरंग फुंडकर यांनी विधान परिषदेत दिली. आत्तापर्यंत केवळ कापसावर फवारणी करताना मृत्यू पावलेल्या एकट्या यवतमाळ जिल्ह्यातील २२ शेतकरी, शेतमजुरांचीच माहिती पुढे आली होती. त्यातही सुरवातीला या मृत्यूस शेतकरीच कारणीभूत आहेत, असे सांगण्यापर्यंत संबंधित सर्वांचीच मजल गेली होती. त्यानंतर विशेष तपासणी पथकाने राज्य सरकारला सादर केलेल्या अहवालात शेतकऱ्यांचे मृत्यू विषबाधेनेच झाल्याचा स्पष्ट खुलासा केला; आणि यावरील तर्क वितर्कांना पूर्णविराम मिळाला. कापूस आणि सोयाबीनवर फवारणी करताना झालेल्या मृत्यूचा (५१) हा सरकारी आकडा आहे. त्यामुळे प्रत्यक्ष मृत्यू पावलेल्या शेतकऱ्यांची आणि विषबाधितांची संख्या यापेक्षा कितीतरी अधिक असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. गंभीर बाब म्हणजे कीटकनाशकांच्या विषबाधेने शेतकरी मरत असताना स्थानिक प्रशासन मात्र झोपेत होते. त्यांनी शासनाला याबाबतची माहितीदेखील कळविण्याची तसदी घेतली नाही. विषबाधेने मृत शेतकऱ्यांचा राज्यातील वाढलेला आकडा आणि स्थानिक प्रशासनाचे या बाबीकडे दुर्लक्ष, यातून राज्याच्या एकंदरीत कारभारावरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित होते.
एखादी आपत्ती कोसळली असताना शासन-प्रशासनाने युद्ध पातळीवर काम करून त्याच्या झळा संबंधितांना कमीत कमी कशा बसतील, हे पाहणे अपेक्षित असते. त्याकरिता या दोहोंमध्ये समन्वय असावा लागतो. राज्यात फडणवीस सरकार सत्तेत आल्यापासून शासन-प्रशासनाने जणू एक-दुसऱ्यांपासून फारकत घेतली की काय, असे वाटू लागले आहे. या सरकारच्या मंत्रिमंडळात अनुभव नसणारे अनेक मंत्री असून, त्यांचा प्रशासनावर काहीही वचक नाही. उलट विषबाधेच्या मृत्यूंची माहिती लपवून, तर कधी वेगवेगळे आकडे सादर करून अनेक विभागांचे प्रशासकीय अधिकारी सरकारलाच ‘मिस लीड’ करीत आहेत. कृषिमंत्री यातील दोषी कंपन्या, विक्रेते यांवर कारवाई करून मृत शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना दोन लाख रुपयांच्या विमा संरक्षणाचा लाभ देणार असल्याचे सांगतात. परंतु राज्य शासनाची कारवाई कशी असते, याबाबत वेगळे सांगायची गरज नाही. अन् शासनाने कितीही मदत केली तर शेतकऱ्यांचे गेलेले जीव परत येणार नाहीत.
विषबाधा प्रकरणात एका शेतकऱ्याचा मृत्यू झाल्याबरोबर गावपातळीवर काम करणाऱ्या अनेक विभागांपैकी एका विभागाने जरी सरकारला कळविले असते, त्यावर शासनाची तत्काळ कारवाई होऊन पुढील जीवितहानी टाळता आली असती. परंतु विषबाधेने शेतकऱ्यांचा मृत्यूबाबतचा अहवाल क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांनी वरिष्ठांना अजूनही सादर केलेला नाही. यवतमाळ जिल्ह्यातील १६ गटविकास अधिकाऱ्यांना कारणे दाखवा नोटिसा बजावण्यात आल्या असताना, त्यापैकी केवळ तीन अधिकाऱ्यांनी खुलासा सादर केला आहे. यावरून प्रशासनाचा निष्काळजीपणा आपल्या लक्षात यायला हवा. स्थानिक पातळीवरील यंत्रणा राज्य शासनाला जुमानत नसेल, तर ही बाब दुर्दैवी म्हणावी लागेल. राज्यकर्त्यांनी प्रशासनासोबत समन्वय वाढवून प्रसंगी दबाव टाकून गंभीर प्रकरणांना वेळीच कसा आळा बसेल, हे पाहावे.

इतर अॅग्रो विशेष
रत्नागिरी, देवगड, अलिबाग हापूसला...मुंबई : हापूस ‘कोणा’चा हा गुंता आता सुटण्याच्या...
‘ॲग्रोवन’चे आज चौदाव्या वर्षात पदार्पण !पुणे ः राज्यभरातील प्रगतिशील शेतकऱ्यांच्या...
कृषी विज्ञान केंद्रांमध्ये हवामान...पुणे : ‘‘देशातील शेतकऱ्यांना मोबाईलवरून हवामान...
चंद्रपूरमध्ये देशातील उच्चांकी...पुणे : गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून राज्यातील...
३२०० साखर दराची अंमलबजावणी व्हावी :...कोल्हापूर : केंद्र सरकारच्या कृषिमूल्य आयोगाने...
केसर आंबा संकटातचऔरंगाबाद :  सुरवातीला मोहराच्या काळात...
त्रस्त शेतकरी वाटणार ३ मेपासून मोफत दूधनगर/औरंगाबाद  : गतवर्षी शेतकरी संपानंतर...
पीक फेरपालट, सेंद्रिय खतांचा केला वापरप्रभाकर चौधरी हे १९७६ पासून शेती करतात. त्यांची...
खडकाळ, हलक्या जमिनीतही आणली सुपीकताकोणतेही पीक येईल की नाही, अशा खडकाळ जमिनीचे संजय...
नैसर्गिक शेतीतून राखले जमिनीचे आरोग्यअमरावती जिल्ह्यातील टाकरखेडा (संभू)( ता. भातकुली...
जमिनीवरील अत्याचार थांबवा !पुणे : एक इंच माती तयार होण्यासाठी ५०० वर्षे...
दुग्ध व्यवसायाला २८०० कोटींचा फटकापुणे : उत्पादन खर्चात वाढ आणि नफा घटल्यामुळे...
मुदत संपलेल्या जिल्हा बँकांवर प्रशासक...मुंबई : राज्य सहकारी निवडणूक प्राधिकरण चार...
वादळी पावसाने पिकांचे नुकसानपुणे : राज्यात सुरू असलेल्या वादळी वाऱ्यासह...
उष्णतेच्या झळांनी विदर्भ होरपळलापुणे : मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात गारपीट,...
उन्हाळ्यात केळी बागांची जपणूक महत्त्वाचीसद्यस्थितीत तापमानात वाढ सुरू झाली असून तापमान ४०...
साखर निर्यातीसाठी कारखाने अनुत्सुककोल्हापूर : आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत साखरेचे...
हमीभावाने तूर खरेदीचा आज अखेरचा दिवसमुंबई/ अकोला/नगर : हमीभावाने तूर खरेदीचा...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात पावसाचा...पुणे : राज्यात उन्हाचा चटका पुन्हा वाढू लागला आहे...
अक्षय तृतीयेला आंब्याने खाल्ला भावअक्षय तृतीया व त्यानंतर आंब्याची बाजारपेठ...