Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on proposed electricity rate hike | Agrowon

घातक वीज दरवाढ नकोच
विजय सुकळकर
शनिवार, 10 फेब्रुवारी 2018

वीज वितरणातील खरी गळती ३० टक्क्यांहून अधिक असताना ती फक्त १४ ते १५ टक्के दाखविली जाते. उर्वरित अर्धी गळती शेतीसाठी वापर म्हणून खपविली जाते.

नववर्षाच्या सुरवातीलाच आपल्या शेजारील तेलंगणा राज्य 
 सरकारने शेतीला २४ तास मोफत वीज देण्याचा निर्णय घेतला. यासाठी त्यांनी वीजनिर्मिती क्षमतेत दुपटीहून अधिक वाढ केली. तेलंगणाबरोबर आंध्र प्रदेश, पंजाब आणि कर्नाटकमध्ये ठराविक शेतीक्षेत्र आणि एचपीसाठी मोफत वीज दिली जाते. या सर्व पार्श्वभूमीवर राज्यातील शेतकऱ्यांची तसेच इतर वीजग्राहकांची मागणी पुरेशी, वेळेवर, योग्य दाबाने व अखंडित वीजपुरवठ्याची आहे. विशेष म्हणजे ही वीज मोफत नाही; तर रास्त दराने हवी आणि विजेचा जेवढा आम्ही वापर करू तेवढेच बिल आकारले जावे, ही मागणीही रास्तच म्हणावी लागेल. मुळात राज्यातील सर्वच वीजग्राहकांचे दर देशात सर्वाधिक आहेत. त्यात आता महावितरण कंपनीने महाराष्ट्र विद्युत नियामक आयोगाकडे दोन वर्षांत दरवाढीद्वारे २९ हजार ४१५ कोटी रुपये वाढीव महसुलाची मागणी केली आहे. याचा अर्थ सध्याच्या दरामध्ये एक रुपया ३७ पैसे प्रतियुनिट म्हणजे सरासरी २१ टक्के दरवाढीची मागणी केली आहे. याचा सर्वाधिक फटका कृषी आणि उद्योग क्षेत्राला बसणार आहे.

मागील दोन वर्षांत राज्यात शेतीसाठीच्या विजेचे दर दुप्पट झाले आहेत. उद्योजकांच्या अनेक वीज सवलतीही काढून टाकल्या आहेत. ऑगस्ट २०१२ नंतर शेजारच्या राज्यांपेक्षा आपले विजेचे दर ३० ते ३५ टक्क्यांनी वाढले आहेत. विजेचे वाढीव दर कमी व्हावेत म्हणून राज्यभर आंदोलने चालू आहेत. अशा वेळी २१ टक्क्यांनी वीज दर वाढवले, तर शेतीत विजेच्या वापरास खीळ बसून उत्पादन घटेल तर उद्योग व्यवसायातील विजेच्या वापरावर मर्यादा येऊन विकासाची गती मंदावेल. म्हणून ही घातक दरवाढ नकोच, असे ग्राहकांना वाटते.

राज्यात विजेचे दर जास्त असताना अखंडित, पूर्ण क्षमतेने वीजपुरवठा केला जात नाही. राज्यात वीजगळती आणि चोरीही अधिक आहे. वितरण गळती कमी करण्यासाठी आयोग उद्दिष्ट निश्चित करते, ते उद्दिष्ट गाठण्यासाठी व गळती कमी आहे, हे दाखविण्यासाठी शेतीपंपाचा वीजवापर वाढवून दाखविला जातो. त्याहूनही गंभीर बाब म्हणजे महावितरण शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष वीजवापराच्या जवळपास ४० टक्के अधिक बिलिंग करते. वाढीव वीजबिलामुळे शेतीपंप वीजग्राहकांवरील पोकळ थकबाकी वाढत आहे.

शेतकऱ्यांचा वीजवापर, खरी वितरण गळती आणि वीज दर या तिन्ही बाबी एकमेकांशी जोडलेल्या आहेत. वीज वितरणातील खरी गळती ३० टक्क्यांहून अधिक असताना, ती फक्त १४ ते १५ टक्के दाखविली जाते. उर्वरित अर्धी गळती शेतीसाठी वापर म्हणून खपविली जाते. या गळतीद्वारे महावितरणला वार्षिक सात हजार कोटी, तर पाच वर्षांत तब्बल ३५ हजार कोटींचा फटका बसतोय; आणि पाच वर्षांची महावितरणची महसूलवाढीची मागणी २९ हजार ४१५ कोटी रुपयांची आहे. याचा अर्थ गळती थांबली, तर वाढीव महसुलाची गरजच पडणार नाही आणि ग्राहकांवरील वाढीव दराचा भुर्दंडही टाळता येईल. त्यामुळे खरी गळती तपासणीअंती मान्य करून ती कमी करणे अथवा थांबविणे हे महावितरण कंपनीच्या हिताचे आहे. कंपनीला याबाबत गांभीर्य नसेल, तर राज्य शासनाने याकामी पुढाकार घ्यायला हवा. कारण विजेअभावी शेती आणि उद्योग ठप्प झाले, तर राज्याचा विकास ठप्प होईल, हे नक्की!

इतर अॅग्रो विशेष
‘उजनी’तील पाणीसाठा उणे पातळीत सोलापूर  ः सोलापूर जिल्ह्याची वरदायिनी...
राज्यभरात अन्नत्याग आंदोलनमुंबई ः शेतकरी साहेबराव करपे व कुटुंबीयांप्रती...
मार्चनंतरही पणन करणार कापूस बाजारात...यवतमाळ ः शेतकऱ्यांच्या घरातील कापूस विकल्या...
मढी यात्रेला बुधवारपासून प्रारंभनगर ः होळीच्या दिवशी सकाळी कानिफनाथांच्या समाधीला...
दर्जेदार ऊसबेण्याची केली निर्मिती काशीळ (ता. जि. सातारा) येथील उच्चशिक्षित व...
मतदानासाठी सकाळी सात ते सायंकाळी...अकोला ः देशात होत असलेल्या लोकसभा...
कोकणातील आंबा अडकला धुक्याच्‍या फेऱ्यातवेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग : ऐन हंगामातच कोकणातील...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे : मध्य भारतात होत असलेल्या वाऱ्यांच्या...
हळदीचे दिवसातून दोन वेळा सौदेसांगली ः सांगली बाजार समितीत गेल्या दोन ते...
पदविकाधारकांना कृषिसेवेचे दरवाजे बंद... पुणे : राज्याच्या शेतकरी कुटुंबातील हजारो...
सर्वसामान्यांचा असामान्य नेतामाजी संरक्षणमंत्री आणि गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर...
सर्जनशीलतेला सलाम!व र्ष २०१७ च्या खरीप हंगामात कापसावर फवारणी...
प्राणघातक हृदयरोगाचे प्रमाण होतेय कमीगेल्या दोन वर्षामध्ये हृदयरोगाला प्रतिबंध आणि...
अन्नत्याग आंदोलनास प्रारंभ : अमर हबीब,...नवी दिल्ली : शेतकरी आत्महत्यांप्रती सहवेदना आणि...
मच्छीमारी व्यवसायाने आणली समृद्धीगणित विषयात पदवी असूनही बेरोजगार राहणं नशिबी आलं...
काबुली हरभऱ्याने उंचावले अर्थकारण चोपडा तालुक्‍यातील (जि. जळगाव) तापी व अनेर...
जत तालुक्यात द्राक्ष, डाळिंब बागा...सांगली : जत तालुक्यात पश्‍चिम भाग वगळता...
प्रकल्प व्यवस्थापकावर कारवाईचे आदेशपुणे : एकात्मिक पाणलोट व्यवस्थापन...
सहवेदना :आज अन्नत्याग आंदोलनयवतमाळ: शेतकरी साहेबराव करपे व कुटुंबीयांप्रति...
उन्हाची काहिली वाढलीपुणे: राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून उन्हाची...