agriculture stories in marathi agrowon agralekh on sugar indutry package | Agrowon

पॅकेजला हवी निर्यातीची साथ
विजय सुकळकर
शुक्रवार, 8 जून 2018

नुकत्याच जाहीर झालेल्या पॅकेजने साखर उद्योगास तात्पुरता दिलासा मिळणार असला तरी उद्योगाला संकटातून बाहेर काढण्यासाठी अतिरिक्त साखरेची निर्यात झालीच पाहिजे.  

वाढलेले साखरेचे उत्पादन, घटलेली मागणी आणि कोसळलेल्या दरामुळे देशातील साखर उद्योग संकटात आहे. परिस्थिती अशीच राहिली तर पुढच्या हंगामाचे चित्र अजून विदारक असेल. म्हणून या उद्योगातील शिखर संस्था केंद्र शासनाकडे मदतीसाठी हंगामाच्या सुरवातीपासूनच सातत्याने पाठपुरावा करीत होत्या. आता उशिरा म्हणजे हंगाम संपल्यानंतर केंद्र सरकारने साखर उद्योगासाठी ८ हजार ५०० कोटींचे बेल आउट पॅकेज जाहीर केले आहे. साखर उद्योगाकडे ऊस उत्पादकांच्या २२ हजार कोटी थकबाकीच्या तुलनेत हे पॅकेज फारच कमी म्हणावे लागेल. महत्त्वाचे म्हणजे या पॅकेजपैकी प्रत्यक्ष ४ हजार कोटी रुपयेच केंद्र सरकार देणार असून, उर्वरित चार हजार ५०० कोटी रुपये इथेनॉल निर्मितीकरिता प्रकल्पात कराव्या लागणाऱ्या बदलासाठी कारखान्यांनी बॅंकेकडून कर्ज घ्यावयाचे आहे. केंद्र शासनावर प्रत्यक्ष पडणारा ४ हजार कोटींचा बोजाही काही तत्काळ पडणारा नाही. त्यापैकी शेतकऱ्यांना (५५ रुपये प्रतिटन ऊस) करावे लागणारे १५४० कोटींचे पेमेंट हाच काय तो तत्काळ बोजा असणार आहे. साखरेच्या बफर स्टॉकसाठी कराव्या लागणाऱ्या यंत्रणेवर होणाऱ्या खर्चाच्या व्याजाची सुमारे ११७५ कोटींची तरतूद शासनाला एका वर्षात करावयाची आहे, तर इथेनॉल निर्मितीस प्रोत्साहनासाठी घेतलेल्या कर्जाचे व्याज सुमारे १३०० कोटी हे तीन वर्षांसाठीचे आहे. 

पॅकेजचा आकडा फुगवून सांगितल्याचे सोडल्यास यातील महत्त्वाचे मुद्दे म्हणजे ज्याप्रमाणे एफआरपी ठरविली जाते, त्याप्रमाणे साखरेची विक्री किंमत ठरविण्यात आली आहे. सुरवातीस ठरविण्यात आलेली प्रतिकिलो २९ रुपये साखर विक्री किंमत सध्याच्या उत्पादन खर्चानुसारच परवडणारी नाही; परंतु साखरेस ठरावीक किमतीच्या दृष्टीने शासनाने उचललेले ते एक चांगले पाऊल म्हणावे लागेल. या दरात बदल करण्याचे अधिकार अन्न व सार्वजनिक पुरवठा विभागाला देण्यात आले आहेत. या निर्णयामुळे कारखान्याद्वारे विक्री करण्यात येणाऱ्या साखरेला आता ठरावीक दर मिळेल. उसापासून थेट इथेनॉल निर्मितीसाठी प्रकल्पात कराव्या लागणाऱ्या बदलाकरिता घेतलेल्या कर्जावरील व्याज सरकारकडून देण्याची भूमिकादेखील स्वागतार्ह आहे. उद्योगाची ही अनेक वर्षांपासूनची मागणी होती. यामुळे कारखाने अतिरिक्त साखर उत्पादन करण्याएेवजी इथेनॉल निर्मितीवर भर देतील. 

या वर्षीचे ३२५ लाख टन साखर उत्पादन आणि त्यात ३५ लाख टनाचा शिल्लक साठा गृहीत धरला, तर ३६० लाख टन असे विक्रमी उत्पादन हाती असेल. देशाची साखरेची वार्षिक गरज २५० लाख टन आहे. अर्थात गरजेपेक्षा ११० लाख टन अधिक साखर उत्पादन. २० लाख टन साखर निर्यातीचे उद्दिष्ट असले तरी आजतागायत चार ते पाच लाख टनच साखर निर्यात झाली असून, अजून जेमतेम तेवढीच निर्यात होईल. ३० लाख टन बफर स्टॉक हा देशातच शिल्लक साठा असणार आहे. याचा अर्थ सुमारे १०० लाख टन साखर हातात असेल. ही साखर वार्षिक वापराच्या ४० टक्के असून, ती देशाला पाच महिने पुरेल एवढी आहे. या कालावधीत पुढील वर्षीचा हंगामदेखील संपेल. अशावेळी शिल्लक साठा आणि पुढील हंगामाचे उत्पादन ठेवायचे कुठे हा प्रश्न आहे. कारखान्यांकडे साठवण क्षमता नसल्यामुळे ती प्रोत्साहन देऊन निर्यातच करावी लागेल. जागतिक बाजारातील साखरेची मागणी आणि दर पाहता यापूर्वी ठरवून दिलेला कोटा आणि पुढील हंगामात सुरवातीला कच्ची साखर करून ती निर्यात करणे हाच प्रभावी उपाय ठरेल.

इतर अॅग्रो विशेष
जलदगती मार्गाने निर्जलपर्वाकडे...‘‘पाण्याची उपलब्धता कमी होत जाणे हे हवामान बदलाचे...
पुढचं पाऊलप्र बोधन आणि संघर्षाच्या माध्यमातून गेली चौदा...
नोकरशहांच्या दुर्लक्षामुळे जल...राज्यात दुष्काळग्रस्त गावे वाढत असून, जलाशयांची...
ठिबक सिंचनातील आधुनिक तंत्रज्ञान : अरुण...राज्यात लागवडीखालील २२५ लाख हेक्टर क्षेत्रांपैकी...
परंपरागत जल व्यवस्थांचा संपन्न वारसा :...परंपरागत जल व्यवस्थांमधून घेण्याजोग्या आणि आजही...
कोरडवाहूचे जल व्यवस्थापन : चिपळूणकर,...पाण्याचे व्यवस्थापन हे केवळ बागायती पिकांसाठी...
फड पद्धतीमुळे झाला कायापालट : दत्ता...फड या जल व्यवस्थापन पद्धतीचे तंत्र अगदी सोपे आहे...
समन्यायी जल व्यवस्थापनाला पर्याय नाही...लोकशाहीकरण वा पुनर्संजीवक विकास ही फुकाफुकी...
डोळ्यांत अंजन घालणारी नागलीची कहाणी :...योग्य पीकपद्धती विकसित केली नाही तर जल व्यवस्थापन...
जल व्यवस्थापनाची सप्तपदी : नागेश टेकाळेनिसर्गदेवतेने दिलेला जलरूपी प्रसाद आज आपण तिने...
जल व्यवस्थापन हाच कळीचा मुद्दा... :...पर्यावरणातील बदल, दुष्काळ, मातीचे बिघडणारे आरोग्य...
जल व्यवस्थापनासाठी हवी लोकचळवळलक्षावधी हेक्टर जमीन, हजारो टीएमसी पाणी आणि...
चैत्र यात्रेनिमित्त भाविकांनी दुमदुमला...ज्योतिबा डोंगर, जि. कोल्हापूर  : ‘...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे : पूर्वमोसमी पावसाच्या सरींमुळे...
‘ॲग्रोवन'चा आज १४वा वर्धापन दिन; जल...पुणे : लाखो शेतकऱ्यांच्या कुटुंबातील घटक बनलेल्या...
यंदा बीटी कापूस बियाणे मुबलक : कृषी...पुणे : राज्याच्या कापूस उत्पादक भागातील...
फलोत्पादन अनुदान अर्जासाठी शेवटचे चार...पुणे : एकात्मिक फलोत्पादन अभियानातून (एमआयडीएच)...
वीज पडून जाणारे जीव वाचवामागील जूनपासून सुरू झालेला नैसर्गिक आपत्तींचा कहर...
जल व्यवस्थापनाच्या रम्य आठवणीजलव्यवस्थापनाचे धडे घेण्यासाठी कुठलेही पुस्तक...
कापूस उत्पादकतेत भारताची पीछेहाटजळगाव ः जगात कापूस लागवडीत पहिल्या क्रमांकावर...