Agriculture stories in Marathi, agrowon agralekh on tur purchesing this year | Agrowon

तूरपुराण, यंदाही गाजणार!
विजय सुकळकर
गुरुवार, 25 जानेवारी 2018

शासकीय खरेदी केंद्रावरील एमएसपीने शेतमालाची खरेदी हे शेतकऱ्यांसाठी मृगजळच असते, असा आजवरचा सोयाबीन, कापसासह तुरीबाबतचा अनुभव आहे.

मागील खरिपातील जिरायती शेतीतील शेवटचे पीक तूर आता 
 बाजारात येण्यास सुरवात झाली आहे. या पिकालादेखील किमान आधारभूत किमतीचा (एमएसपी) आधार मिळताना दिसत नाही. खरिपातील सर्वांत आधी येणाऱ्या मुगापासून एमएसपीपेक्षा कमी भाव मिळण्याचे सत्र सर्वांत शेवटी येणाऱ्या तूर पिकापर्यंत चालू आहे. तुरीला बोनससह ५४५० रुपये प्रतिक्विंटल एमएसपी असताना यापेक्षा हजार, दीड हजार रुपये कमी दराने तुरीची खरेदी चालू आहे. तुरीच्या हंगामाची ही सुरवात असल्याने बाजारात आवक कमी आहे, तरी दर मात्र एमएसपीपेक्षा कमी मिळत आहेत. पुढे तुरीची आवक वाढल्यास दर अजून पडण्याची शक्यता आहे. दरम्यान केंद्र शासनाच्या वतीने यंदाही राज्यात एमएसपीने तुरीची खरेदी केली जाईल, असे शासनाने जाहीर केले आहे.

राज्याला सुमारे साडेचार लाख टन तूर खरेदीचे निर्देशही केंद्राने दिले आहेत. तूर उत्पादनातील अग्रक्रमावर असलेल्या महाराष्ट्रात सुमारे २० लाख टन उत्पादनाचा अंदाज असताना, शासन खरेदीचा आकडा फारच कमी म्हणावा लागेल. राज्यात ३८ लाख टनांवर सोयाबीनचे उत्पादन होत असताना, केंद्र शासनाने केवळ एक लाख टन सोयाबीनला एमएसपीने खरेदीस मंजुरी दिली होती. यामुळे सोयाबीनचे दर एमएसपीच्या वर राहतील, असा दावाही केंद्रीय कृषिमंत्री राधामोहनसिंह यांनी केला होता. मात्र सोयाबीनला प्रतिक्विंटल ३०५० रुपये एमएसपी असताना हंगाम संपेपर्यंत २५०० ते २८०० रुपयेच दर मिळाला. तुरीचेही असेच होणार, असे संकेत सध्यातरी मिळत आहेत. 

गेल्या वर्षी राज्यात विक्रमी तुरीचे उत्पादन (२०.३६ लाख टन) झाले होते. शासनाने तुरीचा दाणा न दाणा खरेदी करू, असे जाहीरही केले होते; परंतु केवळ साडेसहा लाख टन तुरीची खरेदी करतानाच शासनाची उडालेली त्रेधा आणि शेतकऱ्यांचे झालेले हाल जगजाहीर आहेत. मात्र, यातून शासनाने काहीही धडा घेतलेला दिसत नाही. या वर्षीची शासनाची एमएसपीने तूर खरेदी नोंदणीतच अडकलेली दिसते आहे. गंभीर बाब म्हणजे शासकीय खरेदी केंद्रांवरील एमएसपीने शेतमालाची खरेदी हे शेतकऱ्यांसाठी मृगजळच असते, असा आजवरचा सोयाबीन, कापसासह तुरीबाबतचा अनुभव आहे. खरेदी केंद्रावर केंद्र शासनाने निश्चित केलेल्या मापदंडात बहुतांश शेतकऱ्यांचा शेतमाल बसतच नाही. त्यात पुन्हा ऑनलाइन नोंद करून माल नेण्यासाठी एसएमएसची वाट पाहा, माल विक्रीसाठी कागदपत्रांची जंत्री या सर्व भानगडीमध्ये शेतकरी पडत नाही. परिणामी खरेदी केंद्रांवर अपेक्षित शेतमालाची खरेदी होत नाही, हेही सत्य आहे.

बारदाण्याच्या तुडवड्यामुळे मागील हंगामात तूर खरेदी रखडली होती. ते संकट या वर्षीसुद्धा कायम आहे. शासनाचे ऑनलाइन अनुदान वाटप असो की शेतमाल खरेदी, या संकल्पना आणि योजनादेखील चांगल्या आहेत. ऑनलाइन प्रक्रियेने पारदर्शकता येऊन अनेक गैरप्रकारांना आळा बसतो; परंतु त्यासाठी मागील अनुभवातून शिकत अंमलबजावणीमध्ये सुधारणा अपेक्षित आहेत. त्या होताना दिसत नाहीत; आणि मग ‘येरे माझ्या मागल्या’ अशी शासनाची अवस्था होते. या वर्षी खरेदी केंद्रांवर तूर खरेदी अजूनही चालू झाली नसून केवळ नोंदणीसाठी आवाहन केले जात आहे. परंतु ही प्रक्रिया सुलभ, शेतकरीभिमुख केली नाही तर गाजावाजा करूनही त्याचा फारसा फायदा शेतकऱ्यांना होणार नाही.

इतर अॅग्रो विशेष
गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर...पणजी : देशाचे माजी संरक्षणमंत्री व गोव्याचे...
आडातच नाही तर पोहऱ्यात येणार कोठून? दुष्काळ पडल्याने पाण्यासाठी बोअर घेण्याची अक्षरशा...
कृषी पर्यवेक्षकांना पदोन्नती मिळाली, पण...पुणे : राज्यातील कृषी पर्यवेक्षकांना शासनाने मंडळ...
दुष्काळी मराठवाड्यात मार्चमध्येच ‘केसर'...केज, जि. बीड ः फळांचा राजा आंबा बाजारात...
मिरची पीक अंतिम टप्प्यातनंदुरबार (प्रतिनिधी) ः खानदेशातील मिरचीचे आगार...
सुधारित जोडओळ पद्धतीमुळे कपाशीतून...सोगोडा (जि. बुलढाणा) येथील विजय पातळे या कपाशी...
परभणी ठरले देशात उष्णपुणे : राज्यात अनेक ठिकाणी तापमान ३७ अंशांच्या...
द्राक्ष उत्पादकांची फसवणूक थांबणार कधी?नाशिक: नाशिक जिल्ह्यातील मुख्य अर्थकारण...
यवतमाळच्या अनिकेतने तयार केला फवारणीचा...यवतमाळ ः फवारणीमुळे होणाऱ्या विषबाधा सर्वदूर...
गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रिकर...पणजी : गेल्या एक वर्षापासून अधिक काळ...
आधी धान्य घ्या, पैसे ऊस बिलातून घेतो...कोल्हापूर : केवळ उसाचे उत्पादन घेतल्याने आलेल्या...
खरीप आढावा बैठका जिल्हाधिकारी घेणारपुणे : दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर यंदा खरीप...
कृषिसेवक भरतीला न्यायाधीकरणाची मनाईपुणे : कृषिसेवक पदासाठी झालेल्या परीक्षेच्या...
लिंबावर काळ्या माशीचा प्रादुर्भावअकोला: लिंबू बागांमध्ये सध्या आंबिया बहर...
विदर्भात आज वादळी पावसाची शक्यतापुणे : वातावरणाच्या खालच्या थरात होत असलेल्या...
पीक बदलातून शेती केली किफायतशीर...जलसंपदा विभागात कार्यरत असणाऱ्या नारायण अात्माराम...
आत्मदहनाचा इशारा देणारे २३ शेतकरी...बुलडाणा: जिल्ह्यातील पेनटाकळी प्रकल्पाच्या...
‘ग्रीन होम एक्स्पो’ला पुण्यात प्रारंभपुणे : ‘सकाळ-अॅग्रोवन’च्या वतीने सेकंड होम,...
रेपो रेटघटीचा लाभ कोणाला?केंद्रीय अर्थसंकल्प, रिझर्व्ह बॅंकेचे द्वैमासिक...
यांत्रिकीकरण ः वास्तव आणि विपर्याससध्या राज्यभर विविध योजनांमधून अवजारे अनुदान...