Agriculture stories in Marathi, agrowon ,Hopper pest and anthracnose disease control in mango | Agrowon

आंब्यावरील तुडतुडे, करपा रोगाचे नियंत्रण
डॉ. आनंद नरंगलकर, डॉ. अंबरीश सणस
बुधवार, 1 नोव्हेंबर 2017

सद्यःस्थितीत पावसाने उघडीप दिलेल्या भागात तापमान वाढ झाल्यामुळे सर्वत्र आंब्यावर मोठ्या प्रमाणावर पालवी येण्याची शक्‍यता आहे. ढगाळ वातावरण तसेच कमाल तापमानात वाढ होत असल्यामुळे आंब्यावर तुडतुड्याचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता आहे. तुडतुडे पानांवर, तसेच खोडाच्या भेगांमध्ये सुप्तावस्थेत असतात. सध्या पोषक हवामान निर्माण होत असल्याने प्रादुर्भाव होऊ शकतो. 

सद्यःस्थितीत पावसाने उघडीप दिलेल्या भागात तापमान वाढ झाल्यामुळे सर्वत्र आंब्यावर मोठ्या प्रमाणावर पालवी येण्याची शक्‍यता आहे. ढगाळ वातावरण तसेच कमाल तापमानात वाढ होत असल्यामुळे आंब्यावर तुडतुड्याचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता आहे. तुडतुडे पानांवर, तसेच खोडाच्या भेगांमध्ये सुप्तावस्थेत असतात. सध्या पोषक हवामान निर्माण होत असल्याने प्रादुर्भाव होऊ शकतो. 

प्रादुर्भाव ः 
    पिले व प्रौढ कोवळ्या पालवीमधून, मोहोरामधून तसेच कोवळ्या फळांमधून रस शोषून घेतात. परिणामी मोहोर व लहान फळांची गळ होते. पिले तसेच मोठे तुडतुडे शरीरावाटे मधासारखा चिकटपदार्थ (खार) बाहेर टाकतात. हा चिकट पदार्थ आंब्याच्या पानावर तसेच झाडाखालील जमिनीवर पडतो. त्यावर काळ्या रंगाच्या कॅप्नोडीयम बुरशीची वाढ होते. पाने काळी पडतात, त्यामुळे झाडाच्या अन्न बनविण्याच्या क्रियेत अडथळा येऊन त्याचा झाडाच्या वाढीवर तसेच फळधारणेवर अनिष्ट परिणाम होतो. 

नियंत्रण 

  • बागेत पुरेसा सूर्यप्रकाश राहील अशा प्रकारे फांद्याची विरळणी करावी. वेळोवेळी बागेचे सर्वेक्षण करून तुडतुडे पिलांच्या अवस्थेत असतानाच कीटकनाशकांची फवारणी करावी.
  •  कीटकनाशके फवारणी करतेवेळी त्यामध्ये योग्य प्रमाणात सर्फेक्टंटचा वापर करावा. 

कीटकनाशकांचा वापर ः 
१) पहिली फवारणी ः (प्रतिलिटर पाणी)

  • पोपटी रंगाच्या पालवीवर मोहोर येण्यापूर्वी डेल्टामेथ्रीन (२.८ टक्के प्रवाही)  ०.९ मि.लि.  
  •  फवारणीमुळे पावसाळ्यानंतर कोवळ्या फुटींवर येणाऱ्या तुडतुड्यांपासून संरक्षण होते. 
  •  फवारणी पूर्ण झाड, खोड, फांद्या तसेच बागेलगत असलेल्या रायवळ आंब्याच्या झाडांवरही करावी. 

२) दुसरी फवारणी (बोंगे फुटताना) 
    लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन (५ टक्के प्रवाही) ०.६ मि.लि.

बुरशीजन्य करपा रोग नियंत्रण

रोगकारक बुरशी ः कोलेटोट्रीकम ग्लोईओस्पोरिआॅइडस

 लक्षणे ः 

  • पावसाळी वातावरण झाल्यास प्रादुर्भाव दिसतो. 
  • कोवळ्या पानांवर करड्या तपकिरी रंगाचे खोलगट आणि पिवळसर कडा असलेले डाग पडून वाढ खुंटते. 
  • पानावर चट्टे पडतात, पाने करपल्यासारखी दिसतात.
  •  मोहरावर बुरशीचा प्रादुर्भाव असल्यास तांबूस डाग पडून मोहोर वाळतो.

नियंत्रण ः 
    कार्बेन्डाझीम (१२ टक्के)  अधिक मॅन्कोझेब (६३ टक्के) संयुक्त बुरशीनाशक- १ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी
 
संपर्क ः डॉ. आनंद नरंगलकर- ७०४५३७४१०६
(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली)

इतर अॅग्रोगाईड
पिकाच्या मूलस्थानी जलसंधारण महत्त्वाचे...समतल मशागत आणि पेरणीमुळे पिकाच्या दोन ओळींतील...
‘एसआरआय’पद्धतीने भात लागवडीचे तंत्रएसआरआय पद्धतीने भात लागवड केल्यामुळे रोपे, माती,...
केळी सल्लामृग बाग : जुनी मृग बाग फळवाढीच्या व...
लागवड सावा पिकाची...जून महिन्यात सावा पिकाची पेरणी करावी. दोन ओळीतील...
फुलपिके लागवडीसाठी हवी निचऱ्याची जमीनखरीप हंगामात पाऊस भरपूर पडत असल्याने हा हंगाम...
कृषी सल्ला : बागायती कापूस, ऊस, मका,...हवामानाची स्थिती : पुढील पाच दिवस कमाल तापमान...
डाळिंब पीक सल्ला डाळिंब बागेतील कीड व रोगांचा प्रादुर्भाव...
ज्वारीच्या संकरित जातींचा वापर फायदेशीरज्वारीच्या संकरित जातींचे सुधारित जातींपेक्षा...
कोरडवाहूसाठी शेवगा लागवड फायदेशीरपावसाचे प्रमाण कमी असलेल्या ठिकाणी व कोरडवाहू...
तंत्र मटकी, हुलगा लागवडीचेमटकी व हुलगा ही दोन पिके कमी पावसातही चांगले...
डाऊनी, भुुरीच्या प्रादुर्भावाची शक्यतासर्व द्राक्ष विभागांमध्ये येत्या आठवड्यात...
भाजीपाला सल्ला वेलवर्गीय भाजीपाला : काकडी, कारली फळमाशी :...
शेतमाल प्रक्रियेसाठी सोपी यंत्रेभारतीय कृषी संशोधन परिषदेची ‘सिफेट’ ही अत्यंत...
सोयाबीन उत्पादनवाढीची सप्तसूत्रेसोयाबीन पिकामध्ये योग्य वाणाची निवड, पेरणीची...
खरीप हंगामातील भाजीपाला पिकांतील...भाजीपाला पिकांच्या उत्पादनामध्ये तणांमुळे मोठ्या...
पुण्यातील भिडे यांनी केले मातीला ‘कर्ब... पुणे : पुणे येथील सुनील भिडे यांनी दक्षिण...
मॉन्सून वेळआधी महाराष्ट्रात दाखल होणारमहाराष्ट्रावर हवेचा दाब १००६ हेप्टापास्कल...
बीज प्रक्रियेद्वारे कीड, रोगांचे...पिकाच्या सुरवातीच्या अवस्थेमध्ये येणाऱ्या...
बाष्पीभवन दराचा विचार करुन करा...डाळिंब हे महत्त्वाचे फळ पीक आहे. मात्र, डाळिंब...
चिकू पिकातील फळगळीचे वेळीच नियंत्रण...फळगळ रोगकारक बुरशी : फायटोप्थोरा पाल्मीवोरा...