Agriculture stories in Marathi, agrowon Tuber crop cultivation in fruit crop cultivation | Agrowon

फळपिकांमध्ये कंदपिकांची लागवड
डॉ. नामदेव म्हसकर
शुक्रवार, 27 ऑक्टोबर 2017

फळपिकांमध्ये आंतरपीक म्हणून कंदपिकाची योग्य निवड तसेच कमी कालावधीच्या जातीची निवड करणे आवश्‍यक आहे. आंतरपिकांची लागवड करताना मुख्य पिकांचे वय, लागवडीचे अंतर, झाडाचा विस्तार, झाडाची ठेवण, मुळांचा विस्तार, मधल्या जागेतील सूर्यप्रकाशाची उपलब्धता, सिंचन सुविधा, जमिनीचा प्रकार, पिकांची कालावधी इत्यादी बाबींचा विचार करावा.

फळपिकांमध्ये आंतरपीक म्हणून कंदपिकाची योग्य निवड तसेच कमी कालावधीच्या जातीची निवड करणे आवश्‍यक आहे. आंतरपिकांची लागवड करताना मुख्य पिकांचे वय, लागवडीचे अंतर, झाडाचा विस्तार, झाडाची ठेवण, मुळांचा विस्तार, मधल्या जागेतील सूर्यप्रकाशाची उपलब्धता, सिंचन सुविधा, जमिनीचा प्रकार, पिकांची कालावधी इत्यादी बाबींचा विचार करावा.

  • आंबा व काजूमध्ये कंदपिकांची लागवड करताना शक्‍यतो जिरायती म्हणून लागवड केली जाते, त्यामुळे खरीप हंगामात आंबा व काजू बागेतील मधल्या जागेमध्ये उपलब्ध जागा व अन्य संसाधनांचा विचार करून कंदपिकांची लागवड करावी. त्यात कणगर, करांदा, घोरकंद यासाठी ९० सें. मी. अंतरावर तर रताळी पिकासाठी ६० सें.मी. अंतरावर सऱ्या करून लागवड करावी. लागवडी वेळी झाडांची संख्या ठरविताना पुरेसा सूर्यप्रकाश व जमिनीचा प्रकार हेही लक्षात घेणे आवश्‍यक आहे.
  • अतिपावसाच्या प्रदेशात कंदपिकांची लागवड ही जमिनीचा उतार लक्षात घेऊन करावी. रताळ्यासारख्या पिकामुळे जमिनीवर आच्छादन तयार होऊन जमिनीची धूप कमी होते, तसेच पाणी व मृद संधारणाचे कामही होऊ शकेल.
  • नारळाच्या बागेमध्ये ४५ ते ५० टक्के सूर्यप्रकाशाची उपलब्धता आंतरपिकांसाठी होऊ शकते. या दृष्टीने कंदपिकांची लागवड करताना पीकनिहाय झाडांची संख्या व लागवड पद्धतीत बदल करावेत. नारळ बागेत कंदपिकांची लागवड करताना बुंध्यापासून २ मी. अंतर सोडून मधल्या जागेत आंतरपिके घ्यावीत.

अ) शेवरकंद आंतरपीक म्हणून लागवड करताना ९० सें. मी. अंतरावर सऱ्या करून लागवड करावी.
ब) वडीच्या अळूसाठी नेहमीच्या ७५ बाय ७५ सें. मी. अंतरापेक्षा जवळ लागवड करावी.
क) घोरकंद लागवड करताना २०० ते २५० ग्रॅम वजनाचे बेणे नारळ झाडाच्या सभोवती २ मी. अंतरावर आळे करून त्याच्या वरंब्यावर लागवड करावी. घोरकंदाच्या वेली नारळाच्या सर्व बाजूंनी दोरीच्या साह्याने आधार देत चढवाव्यात.
ड) सुरण, अरारुट, भाजीचा अळू हे मधल्या मोकळ्या निचऱ्याच्या जागेत खड्डे करून लागवड करावी व नंतर भर घ्यावी.

  • सुपारी बागेतही झाडांच्या मधल्या उपलब्ध जागेत सुरण, अरारुट व वडीचा अळू या पिकांची लागवड करता येते, तर घोरकंदाच्या वेली सुपारीवर चौकट करून त्यावर चढविता येणे शक्‍य आहे.
  • केळी व पपई या पिकांचा कालावधी १० ते १२ महिन्यांपर्यंत असतो. या बाबींचा विचार करून सुरण, वडीचा अळू, याम्स यासारख्या पिकांची आंतरपिके म्हणून लागवड केल्यास शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरू शकतात.
  • चिकू बागेत कंदपिकांची लागवड करताना चिकूच्या विस्ताराच्या बाहेरील बाजूने आळे करून त्यावर वडीचा अळू किंवा सुरण यासारखी पिके वरंब्यावर किंवा मधल्या जागेत लागवड करणे शक्‍य आहे.

 संपर्क : डॉ. नामदेव म्हसकर, ९५५२३१३४५४
कृषी संशोधन केंद्र, कर्जत, जि. रायगड

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
‘उजनी’तील पाणीसाठा उणे पातळीत सोलापूर  ः सोलापूर जिल्ह्याची वरदायिनी...
राज्यभरात अन्नत्याग आंदोलनमुंबई ः शेतकरी साहेबराव करपे व कुटुंबीयांप्रती...
मार्चनंतरही पणन करणार कापूस बाजारात...यवतमाळ ः शेतकऱ्यांच्या घरातील कापूस विकल्या...
मढी यात्रेला बुधवारपासून प्रारंभनगर ः होळीच्या दिवशी सकाळी कानिफनाथांच्या समाधीला...
दर्जेदार ऊसबेण्याची केली निर्मिती काशीळ (ता. जि. सातारा) येथील उच्चशिक्षित व...
मतदानासाठी सकाळी सात ते सायंकाळी...अकोला ः देशात होत असलेल्या लोकसभा...
कोकणातील आंबा अडकला धुक्याच्‍या फेऱ्यातवेंगुर्ले, जि. सिंधुदुर्ग : ऐन हंगामातच कोकणातील...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे : मध्य भारतात होत असलेल्या वाऱ्यांच्या...
हळदीचे दिवसातून दोन वेळा सौदेसांगली ः सांगली बाजार समितीत गेल्या दोन ते...
पदविकाधारकांना कृषिसेवेचे दरवाजे बंद... पुणे : राज्याच्या शेतकरी कुटुंबातील हजारो...
सर्वसामान्यांचा असामान्य नेतामाजी संरक्षणमंत्री आणि गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर...
सर्जनशीलतेला सलाम!व र्ष २०१७ च्या खरीप हंगामात कापसावर फवारणी...
प्राणघातक हृदयरोगाचे प्रमाण होतेय कमीगेल्या दोन वर्षामध्ये हृदयरोगाला प्रतिबंध आणि...
अन्नत्याग आंदोलनास प्रारंभ : अमर हबीब,...नवी दिल्ली : शेतकरी आत्महत्यांप्रती सहवेदना आणि...
मच्छीमारी व्यवसायाने आणली समृद्धीगणित विषयात पदवी असूनही बेरोजगार राहणं नशिबी आलं...
काबुली हरभऱ्याने उंचावले अर्थकारण चोपडा तालुक्‍यातील (जि. जळगाव) तापी व अनेर...
जत तालुक्यात द्राक्ष, डाळिंब बागा...सांगली : जत तालुक्यात पश्‍चिम भाग वगळता...
प्रकल्प व्यवस्थापकावर कारवाईचे आदेशपुणे : एकात्मिक पाणलोट व्यवस्थापन...
सहवेदना :आज अन्नत्याग आंदोलनयवतमाळ: शेतकरी साहेबराव करपे व कुटुंबीयांप्रति...
उन्हाची काहिली वाढलीपुणे: राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून उन्हाची...