Agriculture stories in Marathi, berseem fodder crop cultivation technology, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

बरसीम पीक लागवड
सुधीर सूर्यगंध
बुधवार, 18 ऑक्टोबर 2017

बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे. कमी खर्चात अधिक चारा उत्पादन देणारे हे पीक आहे. यामध्ये १६-१८ टक्के प्रथिने असतात. या पिकाच्या मुळाशी असलेल्या गाठीतून नैसर्गिकरीत्या २०० ते २५० किलो नत्र प्रतिहेक्‍टरी मिळते. त्यामुळे जमिनीचा पोत सुधारून त्यानंतर घेतलेल्या पिकाला त्याचा फायदा होतो.

जमीन : मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन असावी. काळी कसदार, गाळाची, उत्तम प्रतीची जमीन या पिकास आवश्‍यक असते.

बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे. कमी खर्चात अधिक चारा उत्पादन देणारे हे पीक आहे. यामध्ये १६-१८ टक्के प्रथिने असतात. या पिकाच्या मुळाशी असलेल्या गाठीतून नैसर्गिकरीत्या २०० ते २५० किलो नत्र प्रतिहेक्‍टरी मिळते. त्यामुळे जमिनीचा पोत सुधारून त्यानंतर घेतलेल्या पिकाला त्याचा फायदा होतो.

जमीन : मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन असावी. काळी कसदार, गाळाची, उत्तम प्रतीची जमीन या पिकास आवश्‍यक असते.

पूर्वमशागत : एकदा नांगरट करून २ ते ३ वेळा कुळवाच्या पाळ्या देऊन जमीन भुसभुशीत करावी. पेरणीसाठी सपाट वाफे तयार करून घ्यावेत.

पेरणी : या पिकाची पेरणी ऑक्‍टोबर किंवा नोव्हेंबर महिन्यात करावी. पेरणीसाठी प्रतिहेक्‍टरी ३० किलो बियाणे वापरावे. रायझोबियम जीवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रति १० किलो बियाण्यास पेरणीपूर्वी चोळावे. पेरणीपूर्वी बरसीमचे बी १० लिटर पाण्यात १०० ग्रॅम मीठ टाकून केलेल्या द्रावणात टाकावे. हे द्रावण हलवावे. असे केल्याने पोचट, हलके बी वर तरंगतात. वर तरंगत असलेले बी व केरकचरा काढून टाकावा.

सुधारित जाती : वरदान, मेस्कावी, जे.बी.-१, एच.बी.-१४६ इत्यादी जातींचा वापर लागवडीसाठी करावा.

खते : पेरणीपूर्वी प्रतिहेक्‍टरी १० ते १२ बैलगाड्या शेणखत जमिनीत मिसळावे. पेरणीवेळेस प्रतिहेक्‍टरी २० किलो नत्र, ८० किलो स्फुरद व ४० किलो पालाश द्यावे.

आंतरमशागत : एक खुरपणी व एक कोळपणी करून शेत तणविरहीत ठेवावे.

पाणी व्यवस्थापन : या पिकास साधारणपणे १० ते १२ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे. सुरवातीच्या दोन आठवड्यांमध्ये एक आठवड्याच्या अंतराने पाणी द्यावे.

उत्पादन : पहिली कापणी पेरणीनंतर ४५-५० दिवसांनी व त्यानंतरच्या कापण्या २५-३० दिवसांनी कराव्यात. या पिकाचे हिरव्या चाऱ्याचे उत्पादन ३ ते ४ कापण्यांमध्ये ६०० ते ८०० क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी इतके आहे. 

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४
(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)
 

इतर अॅग्रो विशेष
साखर विक्री मूल्य ३१ रुपये करण्यासाठी...पुणे : राज्यातील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना एफआरपी...
खरीप, केळी पीकविम्याच्या परताव्यापासून...जळगाव  : प्रधानमंत्री खरीप पीकविमा योजनेत...
खोजेवाडीत लोकसहभागातून जनावरांची छावणीनगर : दुष्काळाने होरपळ होत असलेल्या भागात शासनाने...
जमीन सुपीकता, नियोजनातून साधली शेतीमांजरी (जि. पुणे) येथील माधव आणि सचिन हरिलाल घुले...
मोकळ्या माळरानावर हिंडवतूया...चारा द्या...सांगली ः दूध इकून दौन पैकं मिळत्याती म्हणून...
मंगेशी झाली वंचितांची मायउपेक्षितांच्या जगण्याला अर्थ प्राप्त करून...
गेल्या वर्षीच्या अवकाळीपोटी साठ लाखांची...मुंबई : गेल्या वर्षी मार्च महिन्यात...
उत्तर प्रदेश, हरियाना, पंजाबप्रमाणे...पुणे : जागतिक साखरेचे बाजार आणि खप विचारात घेता...
पूर्व विदर्भात पावसाला पाेषक हवामानपुणे : बंगालच्या उपसागरातील वादळी स्थिती, कोकण...
कांदा दरप्रश्नी पंतप्रधानांना साकडेनाशिक : कांद्याला उत्पादन खर्चावर आधारित...
खानदेशात चाराटंचाईने जनावरांची होरपळ...जळगाव : जिल्ह्यात रोज लागणाऱ्या चाऱ्यासंबंधी...
अडत्याकडून ‘टीडीएस’ कपातीची बाजार...धुळे  : शेतकऱ्यांकडून शेतमाल विक्रीनंतर...
अमरावती विभागात महिन्यात हजारवर शेतकरी...अकोलाः सततची नापिकी, कर्जबाजारीपणा आणि या वर्षी...
‘शेतकऱ्यांच्या प्रश्नी आमदार-...परभणी  : उसाला एफआरपीनुसार दर देण्यात यावा,...
ऊसरसात शर्कराकंदाचे मिश्रण शक्यपुणे : राज्यातील साखर कारखान्यांचा घटलेला गाळप...
जागरूक व्यवहारासाठी माहितीचा अधिकारगाव आणि तालुका पातळीवर शेती क्षेत्राशी संबंधित जी...
पाण्यावर पहाराविहीर अथवा बोअरवेल खोदाईवर नियंत्रण, अधिक खोल...
विदर्भात उद्यापासून पावसाची शक्यता;...पुणे : बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेली...
मराठवाड्यात रब्बी पिकांची होरपळ सुरूऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील पेरणी झालेल्या रब्बी...
खानदेशातील विहिरींच्या पाणीपातळीत घटधुळे : अत्यल्प पावसामुळे खानदेशातील...