Agriculture stories in Marathi, capsicum plantation in open field, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

खुल्या शेतातील ढोबळी मिरची लागवड
एस. जी. महाडिक, एच. व्ही. बोराटे
बुधवार, 4 ऑक्टोबर 2017

रोपे तयार करणे : 

रोपे तयार करणे : 

  • रोपे तयार करण्यासाठी निवडलेली जागा चांगली स्वच्छ करावी. त्याचप्रमाणे जमीन चांगली नांगरून कुळवून भुसभुशीत करावी. 
  • तीन मीटर लांब, एक मीटर रुंद आणि १५ सें.मी. उंचीचे गादीवाफे तयार करावेत. गादी वाफ्यावर चांगले कुजलेले शेणखत पसरावे व मातीत मिसळावे.  
  • वाफ्यावर दोन सें.मी. खोलीच्या दहा सें.मी. अंतरावर रुंदीला समांतर रेघा ओढून घ्याव्यात. त्यात प्रथम फोरेट (१० जी) हे  कीटकनाशक दहा ग्रॅम प्रत्येक वाफ्यावर टाकून नंतर बी पेरणी करावी. 
  • प्रति वाफा दहा ग्रॅम बियाणे वापरावे. एक हेक्‍टर ढोबळी मिरची लागवडीसाठी सुमारे ४०० ते ५०० ग्रॅम  बियाण्याची गरज असते. जातीनुसार बियाण्याची गरज बदलू शकते. 
  • रोपे सहा ते आठ आठवड्यांची झाल्यावर ती पुनर्लागवडीस तयार होतात. लागवड करताना रोपे १५ सें.मी. उंचीची आणि आठ ते दहा पाने असलेली निरोगी, सशक्त असावीत. 

प्रो ट्रे पद्धत : 

  • कंपोस्ट आणि बारीक रेती (वाळू) हे १ ः १ या प्रमाणात मिश्रण करून ट्रेमध्ये भरावे. सर्वसाधारणपणे एका ट्रेमध्ये ३ ते ४ ग्रॅम मिरची बी लागते. ट्रेमधील माती भिजवून त्यावर कार्बेन्डाझिम या बुरशीनाशकांची फवारणी करावी. ओळी तयार करून अर्ध्या इंचावर बियाणे टोकून, त्यावर झाकून घ्यावे. ट्रेवर प्लॅस्टिक कागद झाकल्यास ऊब मिळून ४ ते ५ दिवसांत बियाणे उगवते. 
  • त्यानंतर प्लॅस्टिक कागद काढून ट्रे उन्हात ठेवावेत आणि ट्रे ओलसर राहतील, याची काळजी घ्यावी. - १० ते  १५ दिवसांनी ट्रेमधील रोपे प्लॅस्टिक पिशवीमध्ये भरून ठेवावीत. तीन ते चार आठवड्यांनंतर ही रोपे लागवडीसाठी वापरावीत.

लागवड : 
रोपाची लागवड करताना दोन ओळींतील अंतर  ६० सें. मी. (२ फूट) आणि दोन रोपांमधील अंतर ४५ सेंटिमीटर ठेवल्यास एकरी सर्वसाधारणपणे १४,५२० झाडे लागतात. रोपांची लागवड संध्याकाळी करावी. हलकी जमीन असेल, तर सरीमध्ये लावण करावी आणि भारी जमीन असेल, तर सरीच्या एका बगलेस करावी.

आंतरमशागत :
एक महिन्याच्या अंतराने खुरपणी करावी. खते द्यावीत व झाडांना भर द्यावी. 

खतांचे व्यवस्थापन :

  • हेक्‍टरी १५ ते २० गाड्या चांगले कुजलेले शेणखत द्यावे. 
  • माती परीक्षणानंतर १५० किलो नत्र, १५० किलो स्फुरद आणि २०० किलो पालाश पिकाला द्यावे. 
  • संपूर्ण पालाश, स्फुरद आणि शेणखत तसेच अर्धी नत्राची मात्रा लागवड करताना द्यावी. उर्वरित अर्धे नत्र दोन समान हप्त्यांत द्यावे. एक लागवडीनंतर एक महिना व पन्नास दिवसांच्या अंतराने विभागून द्यावे. 

पाणी देणे :

  • मिरचीला लागवडीपासून सुरवातीच्या वाढीसाठी नियमित पाण्याची आवश्‍यकता असते. जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे दर आठ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे. 
  • काही शेतकरी या पिकाची लागवड पट्टा पद्धतीने करतात व पाणी ठिबक पद्धतीने देतात. यामुळे पाण्याची बचत होते व उत्पादनात सव्वा पटीने वाढ होत असल्याचे दिसून आले आहे.

फळांची काढणी आणि उत्पादन  :
फळे हिरवीगार व संपूर्ण वाढलेली असल्यास फळांची काढणी करावी. त्यासाठी फळांच्या टोकाच्या वाळलेल्या स्त्री केसरांचा भाग गळून पडलेला असावा. साधारणपणे दर आठ दिवसांनी फळांची काढणी करावी. अशा चार ते पाच काढणीत सर्व पीक निघते. हेक्‍टरी ढोबळी मिरचीचे १७ ते २० टनांपर्यंत सरासरी उत्पादन मिळते.

पीक संरक्षण : 
मर : 
रोपे सुरवातीपासूनच  कीड व रोगमुक्त असावीत. बी पेरताना बियांना थायरमची प्रक्रिया करावी. वाळलेली रोपे उपटून टाकावीत व ०.६ टक्का तीव्रतेचे बोर्डो मिश्रण झाडांना ओतावे.

विषाणूजन्य रोग (चुरडा-मुरडा) : 

  • विषाणूंजन्य रोगाचा प्रसार रसशोषक कीटकांमार्फत होतो. त्यांच्या नियंत्रणासाठी शिफारस केलेल्या किटकनाशकांचा वापर करावा.
  • तापमानात वाढ झाल्यावर लाल ठिपक्‍यांच्या कोळ्यांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता असते. त्यासाठी पाण्यात विरघळणारे गंधक दोन ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणात घेऊन फवारणी करावी. 

- एस. जी. महाडिक,  एच. व्ही. बोराटे
संपर्क : ०२५२५ - २४१०४८
(लेखक कृषी संशोधन केंद्र, पालघर येथे कार्यरत आहेत.) 
 

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
उपाय आहेत, इच्छाशक्ती हवी ! पुणे : राज्यात दुधाच्या गडगडलेल्या दरामुळे...
किफायतशीर दुग्ध व्यवसायासाठी...आपण आंतरराष्ट्रीय पातळीवर दूध उत्पादनात अग्रेसर...
शालेय पोषण आहार, अंगणवाडीत दूध पुरवा :...राज्यात सध्या दूध दराचा प्रश्‍न चव्हाट्यावर आहे....
दूधधंदा मोडून पडल्यास शेतीतील समस्या...शेतकऱ्यांना वस्तुस्थिती न सांगता त्यांच्या...
दूधदर प्रश्‍नी हवी ठोस उपाययोजना : संघदूध भुकटीला मागणीला नसल्याने अतिरिक्त दूध बाजारात...
दूधकोंडी फोडण्यासाठी शासनाचे सर्वतोपरी...दूध उत्पादक शेतकरी दर मिळत नसल्याने अडचणीत आले...
उत्पादकता, गुणवत्ता सुधारणे आवश्‍यकपुणे : भारत दूध उत्पादनात जगात आघाडीवर असला तरी...
दूध उत्पादकांना २८ रुपये दर देणे शक्य...सरकारने जाहीर केलेल्या दरापेक्षा लिटरमागे दररोज...
दूध भुकटीसंदर्भात मुख्यमंत्र्यांनी...देशात दुधाचा ओघ वाढ आहे. इतरवेळी जेवढी मागणी...
दुग्ध व्यवसाय टिकण्यासाठी शाश्वत दर...पुणे ः महत्त्वाचा शेतीपूरक व्यवसाय म्हणून दूध...
दूध पावडर उत्पादनाबाबत सरकार गाफीलपुणे  : राज्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांचे...
राज्यात ३० लाख लिटर दूध अतिरिक्तमंचर, जि. पुणे : राज्यात दररोज दोन कोटी वीस लाख...
राज्यात बुधवारपर्यंत कोरडे हवामानपुणे : राज्याच्या तापमानात चढ-उतार होत असून, मध्य...
शक्तिपरीक्षेआधीच येडियुरप्पांची माघार नवी दिल्ली : बी. एस. येडियुरप्पा यांनी बहुमाताचा...
दूध उत्पादकांसाठी ९५:५ फॉर्म्यूला करावा...वाढलेले पशुखाद्याचे दर आणि वैरणीची अडचण अशा...
दूध दराच्या प्रश्नावर संघर्षाचा बिगुललाखगंगा, जि. औरंगाबाद : फुकट दूधवाटप केल्यानंतर...
येडियुरप्पांची आज अग्निपरिक्षानवी दिल्ली  : कर्नाटकात सत्ता स्थापन...
पिकांच्या अवशेषांपासूनही बनणार इथेनॉलनवी दिल्ली ः देशात मोठ्या प्रमाणात होणारी...
निवृत्त शिक्षक झाला प्रयोगशील शेतीतील...वडगाव निंबाळकर (ता. बारामती, जि. पुणे) येथील...
मॉन्सूननिर्मितीसाठी पोषक वातावरणपुणे : समुद्राच्या पृष्ठभागाच्या वाढलेल्या...