निसवणीनंतर भातावरील रोगांचे व्यवस्थापन
एस. आर. परदेशी, डॉ. एच. एम. पाटील
शनिवार, 16 सप्टेंबर 2017

सद्यस्थितीत बहुतांश ठिकाणी भात पीक निसवणीच्या अवस्थेत आहे. निसवण व त्यानंतरच्या काळात भात पिकावर आभासमय काजळी व उदबत्ता यांसारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव होतो. वेळीच त्यांचे नियंत्रण केले नाही तर उत्पादनात मोठी घट होते.

आभासमय काजळी

रोगकारक बुरशी : Ustilaginoidea virens

लक्षणे : भात फुलोऱ्यात आल्यानंतर रोगाची लक्षणे दिसतात. लोंबीतील काही फुलांमध्ये दाणे भरण्याऐवजी शेंदरी रंगाच्या गाठी दिसतात. पुढे या गाठीचा रंग गर्द हिरवट मखमली होतो.

सद्यस्थितीत बहुतांश ठिकाणी भात पीक निसवणीच्या अवस्थेत आहे. निसवण व त्यानंतरच्या काळात भात पिकावर आभासमय काजळी व उदबत्ता यांसारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव होतो. वेळीच त्यांचे नियंत्रण केले नाही तर उत्पादनात मोठी घट होते.

आभासमय काजळी

रोगकारक बुरशी : Ustilaginoidea virens

लक्षणे : भात फुलोऱ्यात आल्यानंतर रोगाची लक्षणे दिसतात. लोंबीतील काही फुलांमध्ये दाणे भरण्याऐवजी शेंदरी रंगाच्या गाठी दिसतात. पुढे या गाठीचा रंग गर्द हिरवट मखमली होतो.

नुकसान : लोंबीमध्ये काळ्या रंगाची भुकटी तयार होते. त्यामुळे दाणे भरत नाहीत व पोचट राहतात.

प्रसार : रोगाचा प्रसार रोगग्रस्त बियाण्यापासून होतो.

नियंत्रण : रोगग्रस्त झाडे किंवा रोगट लोंब्या काढून नष्ट कराव्यात.

रासायनिक पद्धत : फवारणी प्रतिलिटर पाणी

क्‍लोरोथॅलोनिल १ ग्रॅम किंवा प्रोपिकोनॅझॉल १ ग्रॅम

उदबत्ता :

रोगकारक बुरशी : Ephelis oryzae

लक्षणे : भात निसवल्यानंतर या रोगाची लक्षणे दिसतात. भात निसवल्यानंतर लोंबी न येता त्या ठिकाणी उदबत्तीसारखी कठीण राखी रंगाची दांडी दिसते. त्यामध्ये दाणे भरत नाहीत.

नुकसान : लोंबीत दाणे भरत नाहीत. त्यामुळे पीक उत्पादनात १०० टक्के घट होते.

प्रसार : रोगाचा प्रसार रोगग्रस्त बियाण्यापासून होतो.

नियंत्रण : रोगग्रस्त झाडे उपटून जाळून नष्ट करावीत.

संपर्क : एस. आर. परदेशी, ७५८८०५२७९३

विभागीय कृषी संशोधन केंद्र, इगतपुरी, नाशिक

टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर कृषी सल्ला
कृषी सल्ला : खरीप कपाशी, रब्बी ज्वारी,...हवामानाचा संक्षिप्त अंदाज ः पुढील पाच दिवस...
कपाशीवरील फूलकीड, कोळी किडीचे नियंत्रणफूलकिडे ः आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः ...
आठवडाभर चांगल्या पावसाचा अंदाजमहाराष्ट्रातील हवेचा दाब कमी होत असून, आठवडाभर...
निसवणीनंतर भातावरील रोगांचे व्यवस्थापनसद्यस्थितीत बहुतांश ठिकाणी भात पीक निसवणीच्या...
मोल निचरा पद्धत आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीरजमिनीत चिकणमातीचे प्रमाण ३५ टक्‍क्‍यांपेक्षा...
भातावरील करपा रोगाचे नियंत्रणकरपा ः रोगकारक बुरशी : Pyricularia oryzae...
द्राक्ष सल्ला : छाटण्या शेवटच्या...सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये पाऊस सुरू झालेला आहे....
कपाशीवरील जिवाणूजन्य करपा रोगाचे...ढगाळ वातावरणात कपाशीवर जिवाणूजन्य पानांवरील चट्टे...
भाजीपाला पिकांतील फळधारणा : समस्या, उपायफळवर्गीय भाजीपाला पिकांच्या अपेक्षित उत्पादनासाठी...
भूमिगत निचरा पाइपची योग्य खोली आवश्‍यकक्षारपड व पाणथळ जमिनीतून पाण्याचा निचरा...
सोयाबीनवरील शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचे...सोयाबीन पिकावर सद्यस्थितीत शेंग पोखरणाऱ्या अळीचा...
रब्बी पेरण्यांसाठी अनुकूल परिस्थिती सद्यस्थितीत राज्यात पुरेसा पाऊस पडल्यामुळे रब्बी...
कलमी द्राक्ष बागेतील अडचणींवर करा...द्राक्ष बागेमध्ये सध्या कलम करण्याचा कालावधी सुरू...
आठवडाभर विस्तृत स्वरूपाच्या पावसाची शक्... महाराष्ट्रासह दक्षिण भारतात हवेचे दाब...
द्राक्ष सल्लायेत्या आठवड्यामध्ये सर्व द्राक्ष विभागामध्ये कमी-...
क्षारपड जमीन सुधारणेसाठी निचरा पद्धतीचा...क्षारपड जमिनीतील क्षारांचा आणि पाण्याचा जोपर्यंत...
भातपिकातील अन्नद्रव्यांचे करा योग्य...भातपिकात सद्यःस्थितीत नत्र, जस्त, बोरॉन आदी...
कांदा पीक सल्ला बहुतांश ठिकाणी खरीप कांदा रोपांची पुनर्लागवड...
स्पोडोप्टेराचा प्रादुर्भाव, करा वेळीच...सध्या राज्यातील बहुतांश भागामध्ये सोयाबीन पीक...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्लापाऊस नसल्यास जमिनीची मशागत व निंदणी करून बाग...