Agriculture stories in Marathi, cultivation technology of hybrid napier fodder crop, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

संकरित नेपिअर चारा पीक लागवड तंत्रज्ञान
सुधीर सूर्यगंध
शुक्रवार, 20 ऑक्टोबर 2017

संकरित नेपिअर हे बहुवार्षिक, भरपूर व चांगले उत्पन्न देणारे पुरवठ्याचे वैरणीचे पीक आहे. गवत उसासारखे उंच वाढते. या प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते १० टक्के असते. महाराष्ट्रात याची लागवड मोठ्या प्रमाणात आहे. 

जमीन : काळ्या, गाळ्याच्या, मध्यम भारी जमिनीत हे पीक चांगले येते.

पूर्वमशागत : जमिनीची खोल नांगरट करावी. कुळवाच्या दोन आडव्या-उभ्या पाळ्या घालून जमीन तयार करावी. नंतर २.५ × २.५ फूट खोल सऱ्या पाडून जमीन पेरणीसाठी तयार ठेवावी.

संकरित नेपिअर हे बहुवार्षिक, भरपूर व चांगले उत्पन्न देणारे पुरवठ्याचे वैरणीचे पीक आहे. गवत उसासारखे उंच वाढते. या प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते १० टक्के असते. महाराष्ट्रात याची लागवड मोठ्या प्रमाणात आहे. 

जमीन : काळ्या, गाळ्याच्या, मध्यम भारी जमिनीत हे पीक चांगले येते.

पूर्वमशागत : जमिनीची खोल नांगरट करावी. कुळवाच्या दोन आडव्या-उभ्या पाळ्या घालून जमीन तयार करावी. नंतर २.५ × २.५ फूट खोल सऱ्या पाडून जमीन पेरणीसाठी तयार ठेवावी.

पेरणी : खरिपात पेरणी जून ते ऑगस्टमध्ये आणि उन्हाळी हंगामात फेब्रुवारी - मार्च महिन्यात केल्यास उगवण चांगली होते. सऱ्यांमध्ये १ ते १.५ फूट अंतरावर ठोंबाची किंवा कांड्यांची लागण करावी. हेक्‍टरी २० ते २५ हजार ठोंब किंवा कांड्या लावाव्यात.

सुधारित जाती : यशवंत, फुले जयवंत या जातींची प्रामुख्याने लागवड करावी.

खते : प्रतिहेक्‍टरी २० ते २५ बैलगाड्या शेणखत जमिनीत मिसळावे. ५० किलो नत्र, ४० किलो स्फुरद, २० किलो पालाश पेरणीपूर्वी द्यावे, तसेच प्रत्येक कापणीनंतर २५ किलो नत्र प्रतिहेक्‍टरी द्यावे.

आंतरमशागत : या पिकाच्या प्रत्येक कापणीनंतर खुरपणी, भांगलण करून शेत तणविरहीत ठेवावे.

पाणी व्यवस्थापन : पावसाचा ताण पडल्यास १० ते १५ दिवसांनी पाणी देण्याची सोय करावी.

उत्पादन : पहिली कापणी ५०-६० दिवसांनी करावी. त्यानंतरच्या कापण्या ३० ते ४० दिवसांनी घ्याव्यात. कापणी करत असताना वितभर ठोंब ठेवून सर्व फुटी कापाव्यात. या पिकाचे वार्षिक हेक्‍टरी चारा उत्पादन २००० ते २५०० क्विंटल इतके मिळते.

हे लक्षात ठेवा : हे गवत सलग शेताप्रमाणेच बांधावर लागवड करून घेता येते. पावसाळ्यात लागवड केल्यास जनावरांसाठी चांगली वैरण मिळू शकते.

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४

(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)

इतर चारा पिके
सकस चाऱ्यासाठी बाजरी, दशरथ, मारवेलबाजरीचा हिरवा तसेच वाळलेला चारा पौष्टिक असतो....
पीक सल्ला : बागायती कापूस, उन्हाळी...बागायती कापूस शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव...
मुरघास कसा तयार करावा ?मुरघास बनविण्यासाठी एकदल पिके - जसे की मका,...
पाैष्टिकता वाढविण्यासाठी चाऱ्यावर करा...जानेवारीपासून ते जुलैपर्यंत बहुतांशी जनावरांना...
कृषी सल्लाधान्य साठवण : मळणीनंतर धान्याची साठवण...
योग्य प्रमाणात वापरा सुबाभळीचा चारासुबाभूळ हे विविधोपयोगी बहुवर्गीय द्विदल...
लसूणघास लागवड कशी करावी?लसूणघास हे पीक वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनीमध्ये...
चाऱ्यासाठी मका पिकाची लागवड फायदेशीरमका पिकाचा चारा अत्यंत सकस, रुचकर असतो. मका...
बरसीम चारा पिकाची लागवडबरसीम हे द्विदलवर्गीय चारापीक आहे. पाण्याचा...
लुसर्न चारा पीक लागवड तंत्रज्ञान लुसर्न हे दुभत्या जनावरांना मानवणारे वैरणीचे...
पौष्टिक चाऱ्यासाठी बरसीमबरसीम पेरणी १५ नोव्हेंबरपर्यंत करावी. हेक्‍टरी २५...
ओट चारा पीक लागवड तंत्रज्ञान ओट हे एक रब्बी हंगामातील महत्त्वाचे चाऱ्याचे...
संकरित नेपिअर चारा पीक लागवड तंत्रज्ञानसंकरित नेपिअर हे बहुवार्षिक, भरपूर व चांगले...
बाजरी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान बाजरी हे पीक पालेदार, रसाळ, गोड व मऊ असते....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
ज्वारी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान ज्वारी हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे पीक आहे....
चवळी, मारवेल, स्टायलाे चारा लागवड...चवळी :  चवळी हे द्विदल वर्गातील...
पौष्टिक, लुसलुशीत चाऱ्यासाठी पेरा ओटओट पिकाचा पाला हिरवागार, पौष्टिक व लुसलुशीत असतो...
रुचकर, पाचक चारापीक ः गुणवंतराहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने...