योग्य व्यवस्थापनातून हरभरा उत्पादनात सातत्य जोपासले
गोपाल हागे
सोमवार, 25 सप्टेंबर 2017

शेतकरी नियोजन


रब्बीतील विविध पिकांमध्ये योग्य पद्धतीने नियोजन करणे आवश्यक असते. राज्यातील विविध भागांतील अनेक शेतकरी अशा सातत्यपूर्ण चांगल्या व्यवस्थापनातून उत्पादन व दर्जामध्ये चांगली वाढ मिळवत आहेत. अशा शेतकऱ्यांचे अनुभव अन्य शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरू शकतात.

नाव : राजाराम किसन मेटांगळे,
मादणी, ता. मेहकर, जि. बुलडाणा

शेतकरी नियोजन


रब्बीतील विविध पिकांमध्ये योग्य पद्धतीने नियोजन करणे आवश्यक असते. राज्यातील विविध भागांतील अनेक शेतकरी अशा सातत्यपूर्ण चांगल्या व्यवस्थापनातून उत्पादन व दर्जामध्ये चांगली वाढ मिळवत आहेत. अशा शेतकऱ्यांचे अनुभव अन्य शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरू शकतात.

नाव : राजाराम किसन मेटांगळे,
मादणी, ता. मेहकर, जि. बुलडाणा

हरभरा हे रब्बी हंगामातील अत्यंत महत्त्वाचे व नफा कमावून देणारे पीक आहे. अन्य पिकांच्या तुलनेत त्यासाठी कमी मेहनत यासाठी लागते. योग्य व्यवस्थापन सांभाळले तरच उत्पादन अधिक मिळू शकते. 

आमच्या कुटुंबाची तीस एकर शेती आहे. खरिपात आम्ही सोयाबीनचे मुख्य पीक घेतो. सोयाबीनची ऑक्‍टोबरच्या दरम्यान काढणी झाली की याच महिन्यात साधारण १५ ऑक्‍टोबर ते एक नोव्हेंबर दरम्यान हरभरा घेतो. दरवर्षी साधारणतः १८ ते २० एकर क्षेत्र हरभरा पिकासाठी ठेवतो. याहीवर्षी लवकरच सोयाबीनची काढणी करून हरभरा लावणीचे काम हाती घेणार आहोत.  

आम्ही तिघे भाऊ असून एकत्रितपणेच शेतीचे व्यवस्थापन सांभाळतो. सोयाबीनची काढणी झाली की ट्रॅक्‍टरच्या साह्याने (पंजीने) मशागत करतो. त्यानंतर पुन्हा रोटाव्होटरचा वापर करतो. त्यानंतर जमीन भिजवून घेतो. जमीन भिजवल्याने सोंगणीच्या वेळी पडलेली सोयाबीन उगवते. ही उगवलेली सोयाबीन वखरणी करून गाडून टाकतो. यामुळे हरभरा पिकातील एक निंदण वाचते. त्यानंतर लगेचच पट्टा पद्धतीने हरभरा लावणीचे काम सुरू केले जाते. ट्रॅक्‍चरचलीत पेरणी यंत्राने लागवड करतो. पेरणी यंत्राने सात तासे निघतात. परंतु एक तास बंद ठेवून सहाच तासे प्रत्येक फेरीत काढले जातात. एका तासाची जागा मोकळी ठेवली जाते. यामुळे पिकात मोकळी हवा खेळते. शिवाय आगामी काळात पिकाला पाणी देण्यासाठी स्प्रिंकलरचा वापर करणे, फवारणी व अन्य कामांसाठी शेतात फिरण्यासाठी या जागेचा उपयोग होते.

हरभरा लावणी :
एकरी ३० ते ३५ किलो बियाणे वापरतो. पेरणीपूर्वी बीजप्रक्रिया केली जाते. पेरणी करतानाच गंधक व डीएपी यांची मात्रा दिली जाते. त्यानंतर फवारणीद्वारेदेखील खते दिली जाते. पेरणीनंतर साधारणतः २० दिवसांनी पहिली डवरणी व त्यानंतर आणखी १० दिवसांनी दुसरी डवरणी करतो. हरभऱ्याला पाण्याच्या पाळ्या गरजेनुसार दिल्या जातात. किमान तीन ते पाच पाळ्या होऊ शकतात. कीड नियंत्रणासाठी चार फवारण्या घेतो. 

उत्पादनात सातत्य : 
दरवर्षी एकरी १० ते १२ क्विंटलपर्यंत उत्पादन मिळते. मागील वर्षी १९ एकरांमध्ये २१५ पोती हरभरा झाला. हा हरभरा मध्यंतरी दर कमी असल्याने अद्यापही विकलेला नाही. तूर्त तो वेअर हाऊसला ठेवला आहे. यावर्षी प्रयोग म्हणून काबुली हरभरा पेरणार आहे. त्यासाठी एका शेतकऱ्याकडून दोन क्विंटल बियाणे आणले आहे. हरभऱ्याचा एकरी उत्पादन खर्च सुमारे १० हजार रुपये होतो. उत्पादन अंदाजे १० क्विंटलपर्यंत मिळते. खर्च वजा जाता नफा सुमारे ३५ हजार रुपयांपर्यंत होतो. अर्थात प्रत्येक वर्षीच्या दरांवर ते अवलंबून राहते. 

संपर्क :  : राजाराम मेटांगळे, ७५८८५६५४५३ 

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
नगर जिल्ह्यात सर्वाधिक शेतकऱ्यांना...नगर  : राज्यात कर्जमाफी मिळणारे सर्वाधिक...
राज्य सरकारचे धोरण शेतकरी हिताचे ः जानकरउस्मानाबाद  : राज्य सरकारचे धोरण...
शेतकऱ्यांची दिवाळी गोड करण्याचा सरकारचा...नाशिक : राज्यातील शेतकऱ्यांना ऐन दिवाळीत...
सणाच्या दिवशी शेतकऱ्यांचे ठेचा भाकर...बुलडाणा : एेन सण काळात स्वाभिमानी शेतकरी...
शेतीपूरक व्यवसायाच्या आराखड्याचे काम...पुणे : शेतकऱ्यांना कर्जमाफी केली असली तरी,...
औरंगाबाद येथे कर्जमाफी प्रमाणपत्राचे... औरंगाबाद  : औरंगाबाद जिल्हाधिकारी...
देशातील सर्वांत मोठी कर्जमाफी ः... सातारा  : शेती आणि शेतकऱ्यांना चांगले दिवस...
शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी कर्जमाफी... हिंगोली : अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना दिलासा...
कर्जमाफीमुळे शेतकऱ्यांची दिवाळी गोड ः... नांदेड : राज्य शासनाने छत्रपती शिवाजी महाराज...
शासन शेतीमाल प्रक्रिया उद्योगांवर भर... जळगाव  ः शेती व शेतकऱ्यांच्या विकासासाठी...
असंतोष विभागण्यासाठीच कर्जमाफीचे...मुंबई : सरकारने कर्जमाफीसाठी ज्या अटी- शर्ती लागू...
संत गजानन महाराज संस्थान करतेय...शेगाव, जि. बुलडाणा : शिस्त, सेवा अाणि समाज...
परभणीतील शेतकऱ्यांना कर्जमाफी... परभणी : छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
राज्यातील बहुतांशी भागांत उकाडा वाढलापुणे : परतीचा पाऊस राज्यातून गेल्याने बहुतांशी...
कर्जमाफीचा निर्णय ऐतिहासिक ः सदाभाऊ खोत कोल्हापूर : शेतकरी पुन्हा कर्जबाजारी होऊ नयेत...
कर्जमाफी शेतकऱ्यांना ताकद देणारी ः... बुलडाणा : राज्य शासनाने छत्रपती शिवाजी महाराज...
अपयश लपविण्यासाठी भाजपकडून खोटी...मुंबई: दुसऱ्या टप्प्यातील ३७०० ग्रामपंचायतींच्या...
औरंगाबादेत २९ ऑक्‍टोबरला 'मराठा महासभा' औरंगाबाद : मराठा समाजातर्फे राज्यभर 57 मोर्चे...
नागपुरात सोयाबीन प्रतिक्‍विंटल २७५०...नागपूर ः बाजारात सोयाबीनच्या दरात होणाऱ्या किरकोळ...
केवळ अमळनेरलाच कडधान्य खरेदी केंद्र सुरू जळगाव  ः जिल्ह्यात मंगळवारपर्यंत (ता. १७)...