Agriculture stories in Marathi, how to plant wheat crop , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

गहू लागवड कशी करावी?
डॉ. भरत रासकर
मंगळवार, 3 ऑक्टोबर 2017

जिरायती भागात पेरणी ऑक्‍टोबरच्या दुसऱ्या पंधरवड्यात तर बागायती पेरणी नोव्हेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात करावी. या कालावधीत पेरणी केल्यास फुटव्यांची संख्या, ओंबीची लांबी,ओंबीतील दाण्यांची संख्या, दाण्याचा आकार आणि वजन वाढून उपेक्षित उत्पादन मिळते.
बागायती गव्हाची पेरणी १५ नोव्हेंबरनंतर केल्यास प्रत्येक पंधरवड्यास हेक्‍टरी २.५ क्विंटल उत्पादन कमी येते. काही भागात उसाची तोडणी झाल्यानंतर गव्हाचे पीक घेतले जाते. परंतू १५ डिसेंबरनंतर गव्हाचे पेरणी केल्यास उत्पादनात घट येते.

जिरायती भागात पेरणी ऑक्‍टोबरच्या दुसऱ्या पंधरवड्यात तर बागायती पेरणी नोव्हेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात करावी. या कालावधीत पेरणी केल्यास फुटव्यांची संख्या, ओंबीची लांबी,ओंबीतील दाण्यांची संख्या, दाण्याचा आकार आणि वजन वाढून उपेक्षित उत्पादन मिळते.
बागायती गव्हाची पेरणी १५ नोव्हेंबरनंतर केल्यास प्रत्येक पंधरवड्यास हेक्‍टरी २.५ क्विंटल उत्पादन कमी येते. काही भागात उसाची तोडणी झाल्यानंतर गव्हाचे पीक घेतले जाते. परंतू १५ डिसेंबरनंतर गव्हाचे पेरणी केल्यास उत्पादनात घट येते.
जिरायती भागासाठी पंचवटी, नेत्रावती, बागायती भागासाठी त्र्यंबक,तपोवन,गोदावरी,फुले समाधान आणि बागायती उशिरा पेरणीसाठी   एनआयएडब्ल्यू ३४ या जातीची निवड करावी. वेळेवर पेरणीसाठी हेक्‍टरी १०० ते १२५ किलो  आणिउशिरा पेरणीसाठी  हेक्‍टरी १२५ ते १५० किलो बियाणे लागते. पेरणीपुर्वी थायरम ३ ग्रॅम प्रतिकिलो बियाणे याप्रमाणात बीजप्रक्रिया करावी. त्यानंतर प्रति १० किलो बियाण्यास २५० ग्रॅम ॲझोटोबॅक्‍टर व २५० ग्रॅम पीएसबी  जिवाणू संवर्धकाची बीजप्रक्रिया करावी.
पेरणी  करताना दोन ओळींत २० सें.मी. अंतर ठेवून पेरणी करावी. पेरणीस उशीर झाल्यास दोन ओळींत १८ सें.मी. अंतर ठेवून पेरणी करावी. यामुळे उगवण चांगली होते. ट्रॅक्‍टरने पेरणी करत असताना बियाणे ५ सें.मी. पेक्षा जास्त खोल जाणार नाही याची काळजी घ्यावी. पाण्याचा प्रवाह, जमिनीचा उतार व प्रकार लक्षात घेऊन  २.५ ते ३ मीटर रुंदीचे सारे पाडावेत.
माती परीक्षण अहवालानुसार अन्नद्रव्याची मात्रा द्यावी.
बागायती गव्हाच्या वेळेवर पेरणीसाठी हेक्‍टरी ८ ते १० टन पूर्ण कुजलेले शेणखत आणि लोहाची कमतरता असणाऱ्या जमिनीत २० किलो हिराकस हे १०० किलो शेणखतात १५ दिवस मुरवून नंतर द्यावे.  जिरायत पेरणी करताना संपूर्ण नत्र आणि स्फुरद पेरणीच्या वेळी द्यावे. गव्हाच्या बागायत वेळेवर पेरणीसाठी सरळ खते किंवा मिश्र खते यांच्या उपलब्धतेनुसार द्यावे.

संपर्क  ः डॉ. भरत रासकर, ८७८८१०१३६७
कृषी संशोधन केंद्र, निफाड,जि. नाशिक

टॅग्स

इतर तृणधान्ये
कॅल्शियम, प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः...मानवी अाहारात गव्हाव्यतिरिक्त इतर धान्यांचा...
भातपिकातील रासायनिक खतांचा वापरभातपिकाच्या भरपूर उत्पादनासाठी त्याच्या संतुलित...
भात पिकातील एकात्मिक खत व्यवस्थापनभात पिकामध्ये हेक्टरी सरासरी उत्पादन कमी...
मका उत्पादनावर जाणवतील तापमानवाढीचे...हवामानातील बदलांचे एकूण अंदाज पाहता तापमानातील...
लागवड गोड ज्वारीची...गोड ज्वारीच्या ताटांमध्ये शर्करा व प्रथिनांचे...
तंत्र नाचणी लागवडीचे...नाचणीचे अपेक्षित उत्पादन मिळविण्यासाठी सुधारित...
‘एसआरआय’पद्धतीने भात लागवडीचे तंत्रएसआरआय पद्धतीने भात लागवड केल्यामुळे रोपे, माती,...
लागवड सावा पिकाची...जून महिन्यात सावा पिकाची पेरणी करावी. दोन ओळीतील...
ज्वारीच्या संकरित जातींचा वापर फायदेशीरज्वारीच्या संकरित जातींचे सुधारित जातींपेक्षा...
ज्वारी उत्पादनवाढीची प्रमुख सूत्रेज्वारीची पेरणी जूनचा दुसरा आठवडा ते जुलैच्या...
मका उत्पादनवाढ अन् प्रक्रियेलाही संधीमका उत्पादकता वाढीसाठी एकेरी संकरित, उशिरा पक्व...
राष्ट्रीय धोरणात हवे मक्याला स्थानदेशातील एकूण मक्याच्या खपामध्ये पोल्ट्री...
कृषि सल्ला गहू सध्या पीक दाणे भरणे किंवा काढणीच्या अवस्थेत...
फुलोरा, चिकाच्या अवस्थेत गव्हास पाणी...सद्यःस्थितीत शेतात वेळेवर पेरणी केलेला व उशिरा...
पीक व्यवस्थापन सल्लाकापूस : पऱ्हाट्या लवकरात लवकर उपटून टाकाव्यात....
गहू पिकातील उंदरांचे नियंत्रणनोव्हेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात पेरणी केलेल्या...
भाताच्या तेरा जातींचा झाला तुलनात्मक...भात हे जागतिक पातळीवरील सुमारे २० टक्के लोकांच्या...
सुधारित तंत्राने वाढवा बाजरी उत्पादनउन्हाळी हंगामात भरपूर सूर्यप्रकाश, पिकाच्या वाढीस...
गव्हावरील तांबेरा रोगाचे नियंत्रण...गहू पिकावर काळा किंवा नारंगी तांबेरा या रोगांचा...
गव्हाला द्या संरक्षित पाणीगहू पिकाला एकच पाणी देणे शक्‍य असल्यास ते...