Agriculture stories in Marathi, jowar fodder crop plantation technology , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

ज्वारी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान
सुधीर सूर्यगंध
रविवार, 15 ऑक्टोबर 2017

ज्वारी हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे पीक आहे. धान्याच्या कापणीनंतर पिकाचा वैरणीसाठी उपयोग केला जातो; पण यात हिरवी वैरण मिळत नाही. हिरव्या वैरणीसाठी कडवळ म्हणून ज्वारीची लागवड करणे महत्त्वाचे आहे. खरीप हंगामात पाऊस अनियमित जरी झाला, तरी ज्वारीचा चारा चांगल्या प्रकारे वाढू शकतो.

जमीन : काळी, कसदार, मध्यम ते भारी, पण निचरा असणारी जमीन महत्त्वाची असते.

ज्वारी हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे पीक आहे. धान्याच्या कापणीनंतर पिकाचा वैरणीसाठी उपयोग केला जातो; पण यात हिरवी वैरण मिळत नाही. हिरव्या वैरणीसाठी कडवळ म्हणून ज्वारीची लागवड करणे महत्त्वाचे आहे. खरीप हंगामात पाऊस अनियमित जरी झाला, तरी ज्वारीचा चारा चांगल्या प्रकारे वाढू शकतो.

जमीन : काळी, कसदार, मध्यम ते भारी, पण निचरा असणारी जमीन महत्त्वाची असते.

पूर्वमशागत : खरिपात जून ते ऑगस्टपर्यंत, रब्बी हंगामात सप्टेंबर - ऑक्‍टोबरमध्ये, उन्हाळी हंगामात फेब्रुवारी - मार्च महिन्यात पेरणी करावी. दोन ओळींत २५ ते ३० सें.मी. अंतर ठेवून तिफणीने ५ ते ७ सें.मी. खोलीवर बियाणे पेरावे. बियाण्याचे प्रमाण हेक्‍टरी ४० किलो असावे. पेरणीपूर्वी बियाण्यास ॲझोटोबॅक्‍टर जीवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रति १० किलो बियाण्यास चोळावे.

सुधारित जाती : एम. पी. चारी, रूचिरा, पुसा चारी, फुले अमृता इत्यादी.

खते : पूर्वमशागतीवेळेस हेक्‍टरी १५ ते २० गाड्या शेणखत किंवा कंपोस्ट खत द्यावे. प्रत्येकी ५० किलो नत्र, स्फुरद, पालाश पेरणीवेळी द्यावे, तसेच पेरणीनंतर एक महिन्याने ५० किलो नत्र प्रतिहेक्‍टरी द्यावे.

आंतरमशागत : एक कोळपणी करून एक खुरपणी/ भांगलण केल्यास चांगले उत्पादन मिळते.

पाणी व्यवस्थापन : पावसाचा ताण पडल्यास १०-१२ दिवसांनी पाणी देणे आवश्‍यक आहे.

उत्पादन : ज्वारीची कापणी पीक फुलोऱ्यात असताना करणे फायद्याचे आहे. ६५-७० दिवसांनी कापणी करावी. हिरव्या चाऱ्याचे ५०० ते ५५० क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी उत्पन्न मिळते. 

हे लक्षात ठेवा : ज्वारीचा चारा ओला आणि वाळलेला चारा म्हणून आपण वापरत असतो. आपणास नेमका कोणत्या प्रकारच्या चाऱ्याची गरज आहे हे ध्यानात घेऊन या पिकाच्या लागवडीचे नियोजन करावे.

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४

(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
सरकारबी मदत करंना अन्‌ बॅंका कर्ज देईनातनांदेड ः गेल्या वर्षीबी अन्‌ औंदाबी पावसानं मारलं...
पाण्याअभावी संत्राबागा होताहेत सरपणपरभणी ः जिल्ह्यातील प्रमुख संत्रा उत्पादक गाव...
‘कृष्णा’ आली दिघंचीच्या अंगणीदिघंची, जि. सांगली ः  अनेक वर्षे दिवास्वप्न...
जनावरांच्या बाजारातील व्यवहार उधारीवरचपरभणी: खरिपाच्या पेरणीच्या तोंडावर काहीशी...
सहकार विभाग आयुक्तांविना पोरकापुणे : गेल्या आठ महिन्यांपासून राज्याच्या सहकार...
आत्मा प्रकल्प संचालक चौकशीत दोषीपुणे: कृषी खात्यातील वादग्रस्त अधिकारी बी. एन....
लोकसभा निवडणुकीत भाजपच्या ‘व्होट शेअर’...पुणे : यंदाच्या लोकसभा निवडणुकीत भारतीय जनता...
खानदेशात पूर्वहंगामी कापूस लागवड सुरू जळगाव ः खानदेशात मुबलक जलसाठे किंवा कृत्रिम...
कोकण वगळता उष्ण लाटेचा इशारापुणे : विदर्भ, मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्राच्या...
शेतकऱ्यांनो विकते ते पिकवाः डॉ. भालेअकोला ः येत्या हंगामात पीक लागवड करताना...
हतबलतेतून फळबागांवर कुऱ्हाड अन्‌...जालना : जीवापाड जपलेली बाग वाचविण्यासाठी रानोमाळ...
विषाणूंद्वारे खोल मातीतही पोचविता येतील...मातीमध्ये खोलवर पिकाच्या मुळावर एखाद्या बुरशी...
जळगाव : शिवारात पाणीबाणी, शेतकरीराजा...जळगाव ः गावात तीन वर्षांपासून पावसाच्या लहरीपणाने...
हरवले जलभान कोनाड्यात‘नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस ॲडमिनिस्ट्रेशन’...
मोदी लाटेचे गारुडसतराव्या लोकसभेचे भवितव्य स्पष्ट झालेले आहे. खरे...
राज्यात महायुतीची त्सुनामी...मुंबई  ः सतराव्या लोकसभेच्या निवडणुकीत देशभर...
चंदन लागवडचंदन मध्यम उंच आणि परोपजीवी प्रजाती आहे....
हुमणीच्या प्रौढ भुंगे­ऱ्यांचा सामुदायिक...गेल्या काही वर्षांत राज्यामध्ये हुमणी अळीचा...
संरक्षित शेतीतून आर्वीतील शेतकऱ्यांची...वाढती पाणीटंचाई आणि  बदलत्या हवामानामुळे...
उन्हाचा चटका ‘ताप’दायकपुणे : सूर्य चांगलाच तळपल्याने उन्हाचा चटका...