Agriculture stories in Marathi, maize fodder crop cultivation technology , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान
सुधीर सूर्यगंध
मंगळवार, 17 ऑक्टोबर 2017

जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून मका उपयुक्त आहे. यामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते ११ टक्के असते. पाण्याची सोय असलेल्या ठिकाणी वर्षातून कोणत्याही हंगामात हे पीक घेता येते.

जमीन : या पिकास मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक असते. काळी कसदार, गाळाची, नदीकाठची जमीन मक्‍यास अत्यंत उपयुक्त असते.

पूर्वमशागत : नांगरट करून दोन ते तीन वेळा कुळवणी करणे गरजेचे आहे. लागवडीसाठी सपाट वाफे अथवा सऱ्या सोडाव्यात.

जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून मका उपयुक्त आहे. यामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते ११ टक्के असते. पाण्याची सोय असलेल्या ठिकाणी वर्षातून कोणत्याही हंगामात हे पीक घेता येते.

जमीन : या पिकास मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक असते. काळी कसदार, गाळाची, नदीकाठची जमीन मक्‍यास अत्यंत उपयुक्त असते.

पूर्वमशागत : नांगरट करून दोन ते तीन वेळा कुळवणी करणे गरजेचे आहे. लागवडीसाठी सपाट वाफे अथवा सऱ्या सोडाव्यात.

पेरणी : खरिपात जून ते ऑगस्ट या कालावधीत, रब्बी हंगामात ऑक्‍टोबर - नोव्हेंबरमध्ये आणि उन्हाळी हंगामात फेब्रुवारी - मार्चमध्ये मक्‍याची पेरणी करावी. पेरणी ३० सें.मी. अंतरावर करावी. पेरणीसाठी हेक्‍टरी ७५ किलो बियाणे वापरावे. पेरणीपूर्वी ॲझोटोबॅक्‍टर जीवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रति १० किलो बियाण्यास चोळावे.

सुधारित जाती : मक्‍याची चाऱ्यासाठी ‘आफ्रिकन टॉल’ ही जात लोकप्रिय आहे. मांजरी कंपोझिट, गंगा सफेद-२, गंगा-५, विजय इत्यादी जातीदेखील महत्त्वाच्या आहेत.

खते :  १० ते १२ बैलगाड्या शेणखत पूर्वमशागतीच्या वेळेस जमिनीत मिसळावे. प्रत्येकी ५० किलो नत्र, स्फुरद, पालाश पेरणीवेळेस द्यावे. तसेच ५० किलो नत्र पेरणीनंतर ३० दिवसांनी द्यावे.

आंतरमशागत : एक कोळपणी करावी, तसेच ३० दिवसांनी एक खुरपणी/ भांगलण करावी.

पाणी व्यवस्थापन :  खरिपातील मक्‍यास पाण्याची तशी गरज लागत नाही; परंतु पावसाची ओढ असल्यास उपलब्धतेनुसार मक्‍यास पाणी देणे आवश्‍यक आहे. रब्बी व उन्हाळ्यात जमिनीच्या मगदूराप्रमाणे पाणी व्यवस्थापन करावे. 

उत्पादन : मका साधारणपणे ६५-७० दिवसांत काढणीयोग्य होतो. ५० टक्के पीक फुलोऱ्यात असताना मक्‍याची काढणी करावी. हिरव्या चाऱ्याचे ५००-६०० क्विंटल प्रतिहेक्‍टर इतके उत्पादन मिळते.

हे लक्षात ठेवावे : 
अनेक शेतकरी मक्‍याची कणसे पक्व झाल्यानंतर मक्‍याचा चारा जनावरांना घालतात. त्याऐवजी ५० टक्के पीक फुलोऱ्यात असताना जनावरांना चारा द्यावा. या वेळी सकसता अधिक असते. 
खरीप हंगामात लागवड केलेल्या मक्‍यापासून मुरघास तयार करून ठेवावे. त्याचा उपयोग इतर हंगामात म्हणजेच उन्हाळ्यातदेखील करता येतो.

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४

(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
फिलिपिन्सच्या शाश्वत शेतीचे गमकफिलिपिन्स हा शेतीप्रधान देश आहे. येथील शेतकरी...
सेंद्रिय शेतीसाठी विविध योजना मानवी आरोग्य आणि पर्यावरण रक्षणाच्या दृष्टीने...
आंबा पालवीवरील किडींचे एकात्मिक...सर्वसाधारणपणे आंबा पिकामधे नोव्हेंबर महिन्याच्या...
राज्यात ग्रामीण घरकुल योजनेला मिळणार गतीमुंबई : राज्यात ग्रामीण घरकुल योजनेंतर्गत...
करडई पीक सल्लागेल्या काही दिवसांत राज्यात पुन्हा अनेक ठिकाणी...
थंडीची तीव्रता वाढेल, हवामान कोरडे राहीलमहाराष्ट्रावरील हवेच्या दाबात वाढ होऊन तो १०१२...
रोग-किडींमुळे कापूस उत्पादकांना १५ हजार...शेतकरी मेटाकुटीस, नुकसानीचा पंचनामा आणि मदतीची...
जैवइंधनातून नवीन अर्थनीती निर्माण होणारपुणे : इथेनॉलचा वापर आणि जैवइंधनाच्या...
साखरेच्या किमती सहा महिन्यांत २००...कोल्हापूर : साखरेच्या दरात गेल्या सहा महिन्यांत...
नाशिक ११.४ अंश; गारठा वाढलापुणे : अंदमान निकाेबार समुद्रालगत तयार...
राज्यात पेरू प्रतिक्विंटल ८०० ते ७०००...नागपुरात प्रतिक्विंटल ६००० ते ७००० रुपये नागपूर...
दुष्काळाचे निकष हवेत व्यावहारिक दुष्काळ जाहीर केला, की कृषिपंपांच्या वीजबिलात...
आता पर्याय हवाचरसशोषक किडींबरोबर गुलाबी बोंड अळीकरिताही...
कांद्यावर ८५० डॉलर किमान निर्यातमूल्यनवी दिल्ली/नाशिक : देशांतर्गत दरावर नियंत्रण...
सौर कृषिपंप योजना गुंडाळली?केंद्र सरकारकडून अनुदान देण्यास हात वर मुंबई :...
बीटी कंपन्यांविरोधात तक्रारीस पोलिसांची...वर्धा : कायद्याच्या अखत्यारीत येत नसल्याचे कारण...
धोरणात्मक बदल न केल्यास दूध संघांचा संप...विस्कटलेल्या दूध धंद्याचे भरकटलेले धोरण : भाग ५...
सूक्ष्म सिंचन अनुदानाचे भिजत घोंगडेमुंबई : राज्यातील सूक्ष्म सिंचन योजनेच्या...
हवामान कोरडे, थंडी परतलीपुणे : राज्यावरील ढगांची रेलचेल कमी होताच,...
पीक अवशेषांचे ब्रिक्वेटिंग शेतकऱ्यांसह...शेतीमध्ये उत्पादित होणाऱ्या पीक अवशेषांची...