Agriculture stories in Marathi, maize fodder crop cultivation technology , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान
सुधीर सूर्यगंध
मंगळवार, 17 ऑक्टोबर 2017

जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून मका उपयुक्त आहे. यामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते ११ टक्के असते. पाण्याची सोय असलेल्या ठिकाणी वर्षातून कोणत्याही हंगामात हे पीक घेता येते.

जमीन : या पिकास मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक असते. काळी कसदार, गाळाची, नदीकाठची जमीन मक्‍यास अत्यंत उपयुक्त असते.

पूर्वमशागत : नांगरट करून दोन ते तीन वेळा कुळवणी करणे गरजेचे आहे. लागवडीसाठी सपाट वाफे अथवा सऱ्या सोडाव्यात.

जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून मका उपयुक्त आहे. यामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते ११ टक्के असते. पाण्याची सोय असलेल्या ठिकाणी वर्षातून कोणत्याही हंगामात हे पीक घेता येते.

जमीन : या पिकास मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक असते. काळी कसदार, गाळाची, नदीकाठची जमीन मक्‍यास अत्यंत उपयुक्त असते.

पूर्वमशागत : नांगरट करून दोन ते तीन वेळा कुळवणी करणे गरजेचे आहे. लागवडीसाठी सपाट वाफे अथवा सऱ्या सोडाव्यात.

पेरणी : खरिपात जून ते ऑगस्ट या कालावधीत, रब्बी हंगामात ऑक्‍टोबर - नोव्हेंबरमध्ये आणि उन्हाळी हंगामात फेब्रुवारी - मार्चमध्ये मक्‍याची पेरणी करावी. पेरणी ३० सें.मी. अंतरावर करावी. पेरणीसाठी हेक्‍टरी ७५ किलो बियाणे वापरावे. पेरणीपूर्वी ॲझोटोबॅक्‍टर जीवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रति १० किलो बियाण्यास चोळावे.

सुधारित जाती : मक्‍याची चाऱ्यासाठी ‘आफ्रिकन टॉल’ ही जात लोकप्रिय आहे. मांजरी कंपोझिट, गंगा सफेद-२, गंगा-५, विजय इत्यादी जातीदेखील महत्त्वाच्या आहेत.

खते :  १० ते १२ बैलगाड्या शेणखत पूर्वमशागतीच्या वेळेस जमिनीत मिसळावे. प्रत्येकी ५० किलो नत्र, स्फुरद, पालाश पेरणीवेळेस द्यावे. तसेच ५० किलो नत्र पेरणीनंतर ३० दिवसांनी द्यावे.

आंतरमशागत : एक कोळपणी करावी, तसेच ३० दिवसांनी एक खुरपणी/ भांगलण करावी.

पाणी व्यवस्थापन :  खरिपातील मक्‍यास पाण्याची तशी गरज लागत नाही; परंतु पावसाची ओढ असल्यास उपलब्धतेनुसार मक्‍यास पाणी देणे आवश्‍यक आहे. रब्बी व उन्हाळ्यात जमिनीच्या मगदूराप्रमाणे पाणी व्यवस्थापन करावे. 

उत्पादन : मका साधारणपणे ६५-७० दिवसांत काढणीयोग्य होतो. ५० टक्के पीक फुलोऱ्यात असताना मक्‍याची काढणी करावी. हिरव्या चाऱ्याचे ५००-६०० क्विंटल प्रतिहेक्‍टर इतके उत्पादन मिळते.

हे लक्षात ठेवावे : 
अनेक शेतकरी मक्‍याची कणसे पक्व झाल्यानंतर मक्‍याचा चारा जनावरांना घालतात. त्याऐवजी ५० टक्के पीक फुलोऱ्यात असताना जनावरांना चारा द्यावा. या वेळी सकसता अधिक असते. 
खरीप हंगामात लागवड केलेल्या मक्‍यापासून मुरघास तयार करून ठेवावे. त्याचा उपयोग इतर हंगामात म्हणजेच उन्हाळ्यातदेखील करता येतो.

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४

(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
बचत, व्यवसायातून मिळवली आर्थिक सक्षमता गोऱ्हे बु. (ता. हवेली, जि. पुणे) गावामधील...
एकट्या मराठवाड्यातच २ लाख हेक्टरचे...औरंगाबाद : मराठवाड्यात ११ ते १३ फेब्रुवारीदरम्यान...
विश्वासघाताची किंमत मोजावी लागेल ः अजित...नगर : फेकूगिरी, दिशाभूल, फसव्या घोषणा, महागाईचा...
राज्यातील पाच हजार सोसायट्यांचे...खामगाव, जि. बुलडाणा : राज्यात आगामी काळात ५०००...
पुढील चार दिवस हवामान कोरडे राहणारपुणे : राज्यावरील ढगाळ हवामानाचे सावट दूर...
विश्वासघाताची किंमत मोजावी लागेल ः पवारनगर : फेकूगिरी, दिशाभूल, फसव्या घोषणा,...
शेतकरी आत्महत्या हे बाजारकेंद्रित...सयाजीराव गायकवाड साहित्यनगरी (बडोदा, गुजरात) :...
व्यवसायाचे तंत्र शेतीच्या नियोजनात ठरले...नाशिक येथील फॅब्रिकेशनचा व्यवसाय सांभाळून नरेंद्र...
गावची कुंडली मांडता आली पाहिजेशहरी महिलांना साद घालून १९९२ ला कोल्हापुरात...
उत्पन्नवाढीची सूत्रेअर्थसंकल्पीय अधिवेशनात राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद...
राज्यात ‘झिरो पेंडन्सी अँड डेली...मुंबई : ‘सरकारी काम आणि बारा महिने थांब’ या...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात...पुणे : राज्यात कोरडे हवामान आहे. त्यामुळे...
खाद्यतेलांच्या किमान आयात मूल्यात वाढनवी दिल्ली ः सरकारने रिफाइंड, ब्लिच्ड आणि शुद्ध...
ग्रामविकासाची शिदोरी घेत सरपंच निघाले...आळंदी, पुणे : सकाळ-ॲग्रोवनची सातवी सरपंच परिषद...
शेतीत नवे बदल घडवून गावाला पुढे नेणार...आळंदी, जि. पुणे : शेतीतील समस्यांवर सगळेच बोलतात...
सरपंच हाच शासन-जनतेमधील दुवा :...आळंदी, पुणे : “ग्रामविकासासाठी केंद्र व राज्याने...
‘जलयुक्त’कडून दुष्काळमुक्तीकडे...राज्यातील मर्यादित सिंचन सुविधा, अवर्षण प्रवण...
शेखचिल्ली धारणा कधी बदलणार?खरीप पिकांच्या काढणीच्या वेळी अवकाळी पाऊस आणि रबी...
जलयुक्त शिवार, परिवर्तनकारी गावांवर आज...पुणे : आळंदीत सुरू असलेल्या ‘सकाळ अॅग्रोवन’च्या...
थंडीत हलकी वाढ; हवामान कोरडेपुणे : गेल्या दोन दिवसांपासून गोव्यासह संपूर्ण...