Agriculture stories in Marathi, maize fodder crop cultivation technology , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान
सुधीर सूर्यगंध
मंगळवार, 17 ऑक्टोबर 2017

जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून मका उपयुक्त आहे. यामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते ११ टक्के असते. पाण्याची सोय असलेल्या ठिकाणी वर्षातून कोणत्याही हंगामात हे पीक घेता येते.

जमीन : या पिकास मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक असते. काळी कसदार, गाळाची, नदीकाठची जमीन मक्‍यास अत्यंत उपयुक्त असते.

पूर्वमशागत : नांगरट करून दोन ते तीन वेळा कुळवणी करणे गरजेचे आहे. लागवडीसाठी सपाट वाफे अथवा सऱ्या सोडाव्यात.

जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून मका उपयुक्त आहे. यामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण ९ ते ११ टक्के असते. पाण्याची सोय असलेल्या ठिकाणी वर्षातून कोणत्याही हंगामात हे पीक घेता येते.

जमीन : या पिकास मध्यम ते भारी, चांगली निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक असते. काळी कसदार, गाळाची, नदीकाठची जमीन मक्‍यास अत्यंत उपयुक्त असते.

पूर्वमशागत : नांगरट करून दोन ते तीन वेळा कुळवणी करणे गरजेचे आहे. लागवडीसाठी सपाट वाफे अथवा सऱ्या सोडाव्यात.

पेरणी : खरिपात जून ते ऑगस्ट या कालावधीत, रब्बी हंगामात ऑक्‍टोबर - नोव्हेंबरमध्ये आणि उन्हाळी हंगामात फेब्रुवारी - मार्चमध्ये मक्‍याची पेरणी करावी. पेरणी ३० सें.मी. अंतरावर करावी. पेरणीसाठी हेक्‍टरी ७५ किलो बियाणे वापरावे. पेरणीपूर्वी ॲझोटोबॅक्‍टर जीवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रति १० किलो बियाण्यास चोळावे.

सुधारित जाती : मक्‍याची चाऱ्यासाठी ‘आफ्रिकन टॉल’ ही जात लोकप्रिय आहे. मांजरी कंपोझिट, गंगा सफेद-२, गंगा-५, विजय इत्यादी जातीदेखील महत्त्वाच्या आहेत.

खते :  १० ते १२ बैलगाड्या शेणखत पूर्वमशागतीच्या वेळेस जमिनीत मिसळावे. प्रत्येकी ५० किलो नत्र, स्फुरद, पालाश पेरणीवेळेस द्यावे. तसेच ५० किलो नत्र पेरणीनंतर ३० दिवसांनी द्यावे.

आंतरमशागत : एक कोळपणी करावी, तसेच ३० दिवसांनी एक खुरपणी/ भांगलण करावी.

पाणी व्यवस्थापन :  खरिपातील मक्‍यास पाण्याची तशी गरज लागत नाही; परंतु पावसाची ओढ असल्यास उपलब्धतेनुसार मक्‍यास पाणी देणे आवश्‍यक आहे. रब्बी व उन्हाळ्यात जमिनीच्या मगदूराप्रमाणे पाणी व्यवस्थापन करावे. 

उत्पादन : मका साधारणपणे ६५-७० दिवसांत काढणीयोग्य होतो. ५० टक्के पीक फुलोऱ्यात असताना मक्‍याची काढणी करावी. हिरव्या चाऱ्याचे ५००-६०० क्विंटल प्रतिहेक्‍टर इतके उत्पादन मिळते.

हे लक्षात ठेवावे : 
अनेक शेतकरी मक्‍याची कणसे पक्व झाल्यानंतर मक्‍याचा चारा जनावरांना घालतात. त्याऐवजी ५० टक्के पीक फुलोऱ्यात असताना जनावरांना चारा द्यावा. या वेळी सकसता अधिक असते. 
खरीप हंगामात लागवड केलेल्या मक्‍यापासून मुरघास तयार करून ठेवावे. त्याचा उपयोग इतर हंगामात म्हणजेच उन्हाळ्यातदेखील करता येतो.

संपर्क : सुधीर सूर्यगंध - ९८२२६११९३४

(लेखक डी. वाय. पाटील शिक्षण संस्थेचे कृषी विज्ञान केंद्र, तळसंदे, जि. कोल्हापूर येथे विषय विशेषज्ञ (पशुसंवर्धन) आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
तेल्हारा तालुक्यात बीटीवर बोंड अळीअकोला ः यंदाच्या हंगामात प्री-मॉन्सून लागवड...
साखरेसाठी दुहेरी दर योजना अव्यवहार्यनवी दिल्ली ः साखरेचे दर घसरल्याने उद्योगात वापर...
आता होणार पीक पेऱ्याची अचूक नोंद लातूर  : पेरणीचे सूक्ष्म नियोजन व अचूक संकलन...
पावसाचा जोर वाढण्याचा अंदाजपुणे : बंगालच्या उपसागरातील तीव्र कमी दाबाचे...
बनावट संवर्धके, कीटकनाशकांचा २९ लाखांचा...परभणी: विनापरवाना बनावट पीकवाढ संवर्धके (...
दूध दराबाबतचे हमीपत्र देणे बंधनकारकपुणे  ः दूधदरप्रश्‍नी शासनाने जाहीर केलेल्या...
पुणे दूध संघाला ‘एनडीडीबी’चे मानांकनपुणे ः भेसळयुक्त दूध विक्रीला आळा घालण्यासाठी...
पालख्या पंढरपूरच्या उंबरठ्यावर...भाग गेला, शीण गेला । अवघा झाला आनंद ।। ...
शेतीला दिली शेळीपालनाची जोडपाटबंधारे खात्यातील नोकरी सांभाळून राम चंदर...
बचत गटातून वाढली रोजगाराची संधीशेडगाव (ता. श्रीगोंदा, जि. नगर) येथील महिलांनी...
दूध दरवाढ निर्णयाच्या अंमलबजावणीबाबत...कोल्हापूर: दूध संघांनी गायीच्या दुधास २५ रुपये...
विदर्भ, मराठवाडा विकासासाठी २२ हजार...नागपूर (विशेष प्रतिनिधी) ः विदर्भ, मराठवाडा आणि...
विदर्भात आज अतिवृष्टीचा इशारापुणे : बंगालच्या उपसागरात शुक्रवारी (ता. २०...
जमिनीच्या सुधारणेसह आले पिकाची...जमिनीची सुपीकता टिकवणे हे सर्वात महत्त्वाचे झाले...
रोजगार शोधार्थ गाव सोडलेले निवृत्ती...शेतीतून शाश्‍वत उत्पन्नाची हमी नसल्यामुळे कोकर्डा...
कुटुंब एेवजी व्यक्ती घटक माणून कर्जमाफी...नागपूर : "शेतकरी सन्मान योजने" साठी आता कुटुंब...
सर्व इथेनॉल खरेदीची केंद्र शासनाची...नागपूर : अडचणीत असलेल्या साखर उद्योगाला...
गनिमी काव्याने ‘जाम’पुणे: दूध उत्पादकांनी गनिमी कावा करत राज्यभरात...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून राज्यातील...
`एफआरपी`चे कारखाने संघाकडून स्वागतपुणे : साखर कारखाने अडचणीत असतानाही एफआरपीमध्ये...