Agriculture stories in Marathi, nutritious fodder crop-gunvant , AGROWON, Maharashtra | Agrowon

रुचकर, पाचक चारापीक ः गुणवंत
के. एल. जगताप
बुधवार, 27 सप्टेंबर 2017

राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने संकरित बाजरी व नेपियर गवताचा संकर करून गुणवंत हे चारापिकाचे वाण विकसित केले अाहे. गुणवंत या चारापिकाची पाने लांब असून पालेदार, मऊ, रसरशीत असतात.

राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने संकरित बाजरी व नेपियर गवताचा संकर करून गुणवंत हे चारापिकाचे वाण विकसित केले अाहे. गुणवंत या चारापिकाची पाने लांब असून पालेदार, मऊ, रसरशीत असतात.

गुणवंत हे चारापीक चवीला रुचकर असून, पचायला पाचक अाहे. ओक्झॅलिक आम्लाचे (२.०५) प्रमाण कमी अाणि प्रथिनांचे प्रमाण (९.४६) जास्त आहे.  
काळ्या कसदार अाणि मध्यम ते भारी जमिनीत या पिकाची वाढ उत्तम होते. जमिनीची पाणी निचरा होण्याची क्षमता चांगली असावी. जमिनीचा सामू  ५ ते ८ च्यादरम्यान असावा. खोल नांगरट करून जमीन भुसभुशीत होण्यासाठी कुळवाच्या पाळ्या द्याव्यात.  साधारणपणे ३० अंश सेल्सिअसच्या वर तापमान असेल तर वाढ उत्तम होते. उन्हाळा तसेच पावसाळा हे दोन ऋतू अाणि स्वच्छ सूर्यप्रकाश या पिकाच्या वाढीस पोषक असतो. 

लागवडीचा हंगाम : 
वर्षभरात कोणत्याही महिन्यात या चारापिकाची लागवड करता येते. फक्त तापमान १५ सेल्सिअसपेक्षा कमी नसावे. फेब्रुवारी ते मार्च आणि  जून ते आॅगस्ट या महिन्यांत लागवड केल्यास पिकाची चांगली वाढ होते. 

लागवडीचे अंतर  : 
६० X ९० सेंमी अंतर ठेवल्यास हेक्टरी दोन  डोळ्यांच्या ठोंबांची संख्या १८,००० लागते.

लागवडीची पद्धत : 
दोन डोळे असलेले ठोंब वापरताना ६० सेंमी अंतरावर अशा पद्धतीने लागवड करावी, जेणेकरून एक डोळा जमिनीत व एक डोळा जमिनीच्या वर राहील. दोन ओळीतील अंतर हे ९० सेमी ठेवावे.

खत मात्रा  : 
लागवडीच्या वेळी एकरी ५० : २५ : २० किलो नत्र, स्फुरद, व पालाश द्यावे. प्रत्येक कापणीनंतर एकरी २० किलो नत्र द्यावे. खांदणी करतेवेळी २० : २५ : २० किलो  नत्र, स्फुरद, व पालाश द्यावे. 

आंतरमशागत  : 
पिकाच्या वाढीच्या काळात एक ते दोन खुरपण्या कराव्यात. प्रत्येक वर्षी उन्हाळ्याच्या अखेरीस एका ठिकाणी २ ते ३ फुटवे ठेवून बाकीचे सर्व काढून टाकावे. 

पाणी व्यवस्थापन  : 
लागडीच्या वेळी सुरवातीला दोन व त्यानंतर १० ते १५ दिवसांनी पाण्याच्या पाळया द्याव्यात. पावसाळ्यात पावसाचा अंदाज घेऊन पिकाला पाणी द्यावे. साधारणपणे पिकाला  ८०० ते ९०० मिमी पाण्याची गरज असते. 

कापणी  : 
कापणी करत असताना जमिनीपासून १५ ते २० सेमी. अंतरावर कापणी करावी. त्यामुळे चांगले फुटवे येण्यास मदत होईल. एका वर्षात ६ ते ८ कापण्या होतात. प्रतिहेक्टरी हिरव्या चाऱ्याचे उत्पादन हे १२० ते १५० टन मिळते.

संपर्क  ः के. एल. जगताप, ९८८१५३४१४७
(विषय विषेशज्ञ, पशू संवर्धन व दुग्धशास्त्र, कृषी विज्ञान केंद्र, खामगाव, जि. बीड)

इतर चारा पिके
सकस चाऱ्यासाठी बाजरी, दशरथ, मारवेलबाजरीचा हिरवा तसेच वाळलेला चारा पौष्टिक असतो....
पीक सल्ला : बागायती कापूस, उन्हाळी...बागायती कापूस शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव...
मुरघास कसा तयार करावा ?मुरघास बनविण्यासाठी एकदल पिके - जसे की मका,...
पाैष्टिकता वाढविण्यासाठी चाऱ्यावर करा...जानेवारीपासून ते जुलैपर्यंत बहुतांशी जनावरांना...
कृषी सल्लाधान्य साठवण : मळणीनंतर धान्याची साठवण...
योग्य प्रमाणात वापरा सुबाभळीचा चारासुबाभूळ हे विविधोपयोगी बहुवर्गीय द्विदल...
लसूणघास लागवड कशी करावी?लसूणघास हे पीक वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनीमध्ये...
चाऱ्यासाठी मका पिकाची लागवड फायदेशीरमका पिकाचा चारा अत्यंत सकस, रुचकर असतो. मका...
बरसीम चारा पिकाची लागवडबरसीम हे द्विदलवर्गीय चारापीक आहे. पाण्याचा...
लुसर्न चारा पीक लागवड तंत्रज्ञान लुसर्न हे दुभत्या जनावरांना मानवणारे वैरणीचे...
पौष्टिक चाऱ्यासाठी बरसीमबरसीम पेरणी १५ नोव्हेंबरपर्यंत करावी. हेक्‍टरी २५...
ओट चारा पीक लागवड तंत्रज्ञान ओट हे एक रब्बी हंगामातील महत्त्वाचे चाऱ्याचे...
संकरित नेपिअर चारा पीक लागवड तंत्रज्ञानसंकरित नेपिअर हे बहुवार्षिक, भरपूर व चांगले...
बाजरी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान बाजरी हे पीक पालेदार, रसाळ, गोड व मऊ असते....
बरसीम पीक लागवड बरसीम हे मेथीघासाप्रमाणे बहुगुणी वैरणीचे पीक आहे...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
ज्वारी चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान ज्वारी हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे पीक आहे....
चवळी, मारवेल, स्टायलाे चारा लागवड...चवळी :  चवळी हे द्विदल वर्गातील...
पौष्टिक, लुसलुशीत चाऱ्यासाठी पेरा ओटओट पिकाचा पाला हिरवागार, पौष्टिक व लुसलुशीत असतो...
रुचकर, पाचक चारापीक ः गुणवंतराहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने...