Agriculture stories in Marathi, onion crop protection, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

कांदा पीक संरक्षण
डॉ. विजय महाजन
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

रोग नियंत्रण : 

तपकिरी करपा : 

  • हा एक बुरशीजन्य रोग असून, प्रादुर्भाव झाल्यावर पानांवर पिवळसर, तपकिरी रंगाचे लांबट चट्टे बाहेरच्या बाजूला दिसतात. चट्ट्यांचा आकार वाढत जाऊन पाने सुकतात. 
  • फुलांचे दांडे मऊ होऊन वाळून मोडतात.

नियंत्रण : 

  • दर १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने  ०.२ टक्के कार्बेन्डाझिमची फवारणी करावी किंवा ३ ग्रॅम मॅंकोझेब प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

जांभळा करपा : 

रोग नियंत्रण : 

तपकिरी करपा : 

  • हा एक बुरशीजन्य रोग असून, प्रादुर्भाव झाल्यावर पानांवर पिवळसर, तपकिरी रंगाचे लांबट चट्टे बाहेरच्या बाजूला दिसतात. चट्ट्यांचा आकार वाढत जाऊन पाने सुकतात. 
  • फुलांचे दांडे मऊ होऊन वाळून मोडतात.

नियंत्रण : 

  • दर १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने  ०.२ टक्के कार्बेन्डाझिमची फवारणी करावी किंवा ३ ग्रॅम मॅंकोझेब प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

जांभळा करपा : 

  • हा बुरशीजन्य रोग पीक वाढीच्या कोणत्याही अवस्थेत येतो. पानावर सुरवातीस खोलगट, लांबट पांढुरके चट्टे पडतात. चट्ट्यांचा मधला भाग सुरवातीस जांभळट व नंतर काळपट होतो. 
  • चट्टे पान किंवा फुलांच्या दांड्यावर  दिसतात. चट्टे वाढून एकमेकात मिसळून पाने करपून वाळतात.

नियंत्रण : 

  • ३० ग्रॅम मॅंकोझेब किंवा २० ग्रॅम कार्बेन्डाझिम  किंवा २० ग्रॅम क्‍लोरोथॅलोनील प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून १५ दिवसाच्या अंतराने आलटून-पालटून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

बुरशीनाशकांचा वापर :   

बीजप्रक्रिया : प्रति किलो बियाणे
ट्रायकोडर्मा  - चार ग्रॅम
थायरम किंवा कॅप्टन -  तीन ग्रॅम 

फवारणी
बुरशीनाशक  प्रमाण प्रति लिटर पाणी 
मॅंकोझेब   २.५ ग्रॅम
क्‍लोरोथॅलोनील   २ ग्रॅम
कार्बेन्डाझिम    १ ग्रॅम
प्रोपिकोनॅझोल   १ मि.लि.
कॉपर ऑक्‍सिक्‍लोराईड     ३ ग्रॅम

कीड नियंत्रण : 

फुलकिडे : 

  • फुलकिडे दिवसा पानाच्या बेचक्‍यात लपून राहतात. रात्री किंवा सकाळी पानातील अन्नरस शोषतात.  यामुळे पातीवर पांढरे ठिपके पडून रोपांची पाने वेडीवाकडी होतात. पानांना इजा झाल्यास कांदा नीट पोसत नाही. 
  • पिकाच्या कोणत्याही अवस्थेत प्रादुर्भाव होतो. या किडीचा प्रादुर्भाव झाल्यास रोगाचे प्रमाण देखील वाढते.

नियंत्रण : 

  • रोपांच्या पुनर्लागवडीअगोदर फोरेट (१० जी) एकरी ४ किलो जमिनीत मिसळावे किंवा कार्बोसल्फान (२५ ई. सी.)  १.५ मि.ली. प्रति लिटर पाण्यात मिसळून या द्रावणात रोपांची मुळे दोन तास बुडवून लागवड करावी. यामुळे २० ते २५ दिवसापर्यंत किडींपासून संरक्षण होते. 
  • किडीच्या प्रादुर्भावानुसार १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने डायमेथोएट १० मि.लि. किंवा सायपरमेथ्रीन (१० ई.सी.) ५ मि.लि. प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.  फवारणीच्या द्रावणात सर्फेक्‍टंट मिसळावा. 
  • कीडनाशकांची आटलटून पालटून फवारणी करावी.
कीटकनाशकांचा वापर
कीटकनाशक      प्रमाण प्रति लिटर पाणी   कीड 
कार्बोसल्फान  ( २५ इ.सी)   २ मि.लि.   फुलकिडे
सायपरमेथ्रीन ( १० इसी) ०.५ मि.लि.  फुलकिडे
डायमेथोएट  ( ३० इ.सी.)     १ मि.लि.  फुलकिडे
प्रोफेनोफॉस (५० इसी)  १ मि.लि.  फुलकिडे
ऑक्सीडिमेटॉन मिथाईल (२५ इ.सी.)  २ मि.लि.  फुलकिडे
लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन     ०.५ मि.लि.      फुलकिडे
डायकोफॉल  ( १८ इसी)  २ मि.लि.    लाल कोळी
इथिऑन   २ मि.लि.   लाल कोळी

- डॉ. विजय महाजन
संपर्क : ०२१३५ - २२२०२६ 

(लेखक राष्ट्रीय कांदा व लसूण संशोधन संचालनालय, 
राजगुरुनगर, जि. पुणे येथे कार्यरत आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
'सकाळ'चे दिवाळी अंक अॅमेझॉनवर !पुणे : क्लिकवर चालणाऱया आजच्या जगात दिवाळी अंकही...
संपूर्ण देशातून मॉन्सून परतलापुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वारे (माॅन्सून) रविवारी (ता...
डॉ. हद्दाड आणि डाॅ. नॅबार्रो यांना २०१८...पुणे : जगभरातील कुपोषित माता आणि बालकांना...
हुमणीग्रस्त ऊसक्षेत्र चार लाख हेक्टरवरपुणे ः राज्यात दुष्काळामुळे त्रस्त झालेल्या...
पाणीटंचाईने संत्राबागांची होरपळअमरावती ः विदर्भाचा कॅलिफोर्निया अशी ओळख असलेल्या...
उन्हाचा चटका वाढलापुणे : राज्यात पावसाने उघडीप दिल्यानंतर कमाल...
पाच मिनिटांत एका एकरवर फवारणी !...शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आले पाहिजे, असे जो तो...
‘सह्याद्री’ च्या शिवारात हवामान अाधारित...अत्याधुनिक संगणकीय, उपग्रह व डिजिटल या प्रणाली...
द्राक्षपट्ट्याला दुष्काळाचे ग्रहणसांगली ः गेल्यावर्षीपेक्षा यंदा पाऊस कमी झालाय......
पर्यावरण संवर्धन, ग्राम पर्यटनाला चालनापर्यावरण संवर्धन, अभ्यासाच्या बरोबरीने ‘मलबार...
पीक नियोजन, पशुपालनातून शेती केली...चांदखेड (ता. मावळ, जि. पुणे) येथील रूपाली नितीन...
पीक वृद्धीकारक कंपन्या कारवाईमुळे...पुणे: कृषी विभागाकडून अलीकडेच पीक वृद्धीकारके (...
ऊसतोड कामगारांसाठी सामाजिक सुरक्षा...मुंबई  : केंद्र शासनाच्या असंघटित कामगार...
गुलाबी बोंड अळी नुकसानभरपाईस...पुणे : गुलाबी बोंड अळीमुळे नुकसान झालेल्या दहा...
राज्यात कोरड्या हवामानाचा अंदाजपुणे : कोकण, मध्य महाराष्ट्रात आठवडाभर सुरू...
दूध खरेदी अनुदानाचा तिढा सुटता सुटेनामुंबई : दूध खरेदी अनुदानाचा गुंता काही केल्या...
सेक्‍सेल सिमेन तंत्राने रेडीचा जन्मभिलवडी, जि. सांगली :  येथील चितळे आणि जिनस...
परभणी, राहुरी कृषी विद्यापीठांना पाच...परभणी ः भारतीय कृषी संशोधन परिषदअंतर्गत कृषी...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात हलक्या ते मध्यम...पुणे : पावसाला पोषक हवामान झाल्याने आठवड्याच्या...
‘आरएसएफ’च्या मूळ सूत्रात घोडचूकपुणे: शेतकऱ्यांना हक्काचा ऊसदर मिळवून देणाऱ्या...