Agriculture stories in Marathi, onion crop protection, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

कांदा पीक संरक्षण
डॉ. विजय महाजन
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

रोग नियंत्रण : 

तपकिरी करपा : 

  • हा एक बुरशीजन्य रोग असून, प्रादुर्भाव झाल्यावर पानांवर पिवळसर, तपकिरी रंगाचे लांबट चट्टे बाहेरच्या बाजूला दिसतात. चट्ट्यांचा आकार वाढत जाऊन पाने सुकतात. 
  • फुलांचे दांडे मऊ होऊन वाळून मोडतात.

नियंत्रण : 

  • दर १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने  ०.२ टक्के कार्बेन्डाझिमची फवारणी करावी किंवा ३ ग्रॅम मॅंकोझेब प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

जांभळा करपा : 

रोग नियंत्रण : 

तपकिरी करपा : 

  • हा एक बुरशीजन्य रोग असून, प्रादुर्भाव झाल्यावर पानांवर पिवळसर, तपकिरी रंगाचे लांबट चट्टे बाहेरच्या बाजूला दिसतात. चट्ट्यांचा आकार वाढत जाऊन पाने सुकतात. 
  • फुलांचे दांडे मऊ होऊन वाळून मोडतात.

नियंत्रण : 

  • दर १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने  ०.२ टक्के कार्बेन्डाझिमची फवारणी करावी किंवा ३ ग्रॅम मॅंकोझेब प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

जांभळा करपा : 

  • हा बुरशीजन्य रोग पीक वाढीच्या कोणत्याही अवस्थेत येतो. पानावर सुरवातीस खोलगट, लांबट पांढुरके चट्टे पडतात. चट्ट्यांचा मधला भाग सुरवातीस जांभळट व नंतर काळपट होतो. 
  • चट्टे पान किंवा फुलांच्या दांड्यावर  दिसतात. चट्टे वाढून एकमेकात मिसळून पाने करपून वाळतात.

नियंत्रण : 

  • ३० ग्रॅम मॅंकोझेब किंवा २० ग्रॅम कार्बेन्डाझिम  किंवा २० ग्रॅम क्‍लोरोथॅलोनील प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून १५ दिवसाच्या अंतराने आलटून-पालटून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

बुरशीनाशकांचा वापर :   

बीजप्रक्रिया : प्रति किलो बियाणे
ट्रायकोडर्मा  - चार ग्रॅम
थायरम किंवा कॅप्टन -  तीन ग्रॅम 

फवारणी
बुरशीनाशक  प्रमाण प्रति लिटर पाणी 
मॅंकोझेब   २.५ ग्रॅम
क्‍लोरोथॅलोनील   २ ग्रॅम
कार्बेन्डाझिम    १ ग्रॅम
प्रोपिकोनॅझोल   १ मि.लि.
कॉपर ऑक्‍सिक्‍लोराईड     ३ ग्रॅम

कीड नियंत्रण : 

फुलकिडे : 

  • फुलकिडे दिवसा पानाच्या बेचक्‍यात लपून राहतात. रात्री किंवा सकाळी पानातील अन्नरस शोषतात.  यामुळे पातीवर पांढरे ठिपके पडून रोपांची पाने वेडीवाकडी होतात. पानांना इजा झाल्यास कांदा नीट पोसत नाही. 
  • पिकाच्या कोणत्याही अवस्थेत प्रादुर्भाव होतो. या किडीचा प्रादुर्भाव झाल्यास रोगाचे प्रमाण देखील वाढते.

नियंत्रण : 

  • रोपांच्या पुनर्लागवडीअगोदर फोरेट (१० जी) एकरी ४ किलो जमिनीत मिसळावे किंवा कार्बोसल्फान (२५ ई. सी.)  १.५ मि.ली. प्रति लिटर पाण्यात मिसळून या द्रावणात रोपांची मुळे दोन तास बुडवून लागवड करावी. यामुळे २० ते २५ दिवसापर्यंत किडींपासून संरक्षण होते. 
  • किडीच्या प्रादुर्भावानुसार १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने डायमेथोएट १० मि.लि. किंवा सायपरमेथ्रीन (१० ई.सी.) ५ मि.लि. प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.  फवारणीच्या द्रावणात सर्फेक्‍टंट मिसळावा. 
  • कीडनाशकांची आटलटून पालटून फवारणी करावी.
कीटकनाशकांचा वापर
कीटकनाशक      प्रमाण प्रति लिटर पाणी   कीड 
कार्बोसल्फान  ( २५ इ.सी)   २ मि.लि.   फुलकिडे
सायपरमेथ्रीन ( १० इसी) ०.५ मि.लि.  फुलकिडे
डायमेथोएट  ( ३० इ.सी.)     १ मि.लि.  फुलकिडे
प्रोफेनोफॉस (५० इसी)  १ मि.लि.  फुलकिडे
ऑक्सीडिमेटॉन मिथाईल (२५ इ.सी.)  २ मि.लि.  फुलकिडे
लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन     ०.५ मि.लि.      फुलकिडे
डायकोफॉल  ( १८ इसी)  २ मि.लि.    लाल कोळी
इथिऑन   २ मि.लि.   लाल कोळी

- डॉ. विजय महाजन
संपर्क : ०२१३५ - २२२०२६ 

(लेखक राष्ट्रीय कांदा व लसूण संशोधन संचालनालय, 
राजगुरुनगर, जि. पुणे येथे कार्यरत आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
उपाय आहेत, इच्छाशक्ती हवी ! पुणे : राज्यात दुधाच्या गडगडलेल्या दरामुळे...
किफायतशीर दुग्ध व्यवसायासाठी...आपण आंतरराष्ट्रीय पातळीवर दूध उत्पादनात अग्रेसर...
शालेय पोषण आहार, अंगणवाडीत दूध पुरवा :...राज्यात सध्या दूध दराचा प्रश्‍न चव्हाट्यावर आहे....
दूधधंदा मोडून पडल्यास शेतीतील समस्या...शेतकऱ्यांना वस्तुस्थिती न सांगता त्यांच्या...
दूधदर प्रश्‍नी हवी ठोस उपाययोजना : संघदूध भुकटीला मागणीला नसल्याने अतिरिक्त दूध बाजारात...
दूधकोंडी फोडण्यासाठी शासनाचे सर्वतोपरी...दूध उत्पादक शेतकरी दर मिळत नसल्याने अडचणीत आले...
उत्पादकता, गुणवत्ता सुधारणे आवश्‍यकपुणे : भारत दूध उत्पादनात जगात आघाडीवर असला तरी...
दूध उत्पादकांना २८ रुपये दर देणे शक्य...सरकारने जाहीर केलेल्या दरापेक्षा लिटरमागे दररोज...
दूध भुकटीसंदर्भात मुख्यमंत्र्यांनी...देशात दुधाचा ओघ वाढ आहे. इतरवेळी जेवढी मागणी...
दुग्ध व्यवसाय टिकण्यासाठी शाश्वत दर...पुणे ः महत्त्वाचा शेतीपूरक व्यवसाय म्हणून दूध...
दूध पावडर उत्पादनाबाबत सरकार गाफीलपुणे  : राज्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांचे...
राज्यात ३० लाख लिटर दूध अतिरिक्तमंचर, जि. पुणे : राज्यात दररोज दोन कोटी वीस लाख...
राज्यात बुधवारपर्यंत कोरडे हवामानपुणे : राज्याच्या तापमानात चढ-उतार होत असून, मध्य...
शक्तिपरीक्षेआधीच येडियुरप्पांची माघार नवी दिल्ली : बी. एस. येडियुरप्पा यांनी बहुमाताचा...
दूध उत्पादकांसाठी ९५:५ फॉर्म्यूला करावा...वाढलेले पशुखाद्याचे दर आणि वैरणीची अडचण अशा...
दूध दराच्या प्रश्नावर संघर्षाचा बिगुललाखगंगा, जि. औरंगाबाद : फुकट दूधवाटप केल्यानंतर...
येडियुरप्पांची आज अग्निपरिक्षानवी दिल्ली  : कर्नाटकात सत्ता स्थापन...
पिकांच्या अवशेषांपासूनही बनणार इथेनॉलनवी दिल्ली ः देशात मोठ्या प्रमाणात होणारी...
निवृत्त शिक्षक झाला प्रयोगशील शेतीतील...वडगाव निंबाळकर (ता. बारामती, जि. पुणे) येथील...
मॉन्सूननिर्मितीसाठी पोषक वातावरणपुणे : समुद्राच्या पृष्ठभागाच्या वाढलेल्या...