Agriculture stories in Marathi, onion crop protection, AGROWON, Maharashtra | Agrowon

कांदा पीक संरक्षण
डॉ. विजय महाजन
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

रोग नियंत्रण : 

तपकिरी करपा : 

  • हा एक बुरशीजन्य रोग असून, प्रादुर्भाव झाल्यावर पानांवर पिवळसर, तपकिरी रंगाचे लांबट चट्टे बाहेरच्या बाजूला दिसतात. चट्ट्यांचा आकार वाढत जाऊन पाने सुकतात. 
  • फुलांचे दांडे मऊ होऊन वाळून मोडतात.

नियंत्रण : 

  • दर १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने  ०.२ टक्के कार्बेन्डाझिमची फवारणी करावी किंवा ३ ग्रॅम मॅंकोझेब प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

जांभळा करपा : 

रोग नियंत्रण : 

तपकिरी करपा : 

  • हा एक बुरशीजन्य रोग असून, प्रादुर्भाव झाल्यावर पानांवर पिवळसर, तपकिरी रंगाचे लांबट चट्टे बाहेरच्या बाजूला दिसतात. चट्ट्यांचा आकार वाढत जाऊन पाने सुकतात. 
  • फुलांचे दांडे मऊ होऊन वाळून मोडतात.

नियंत्रण : 

  • दर १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने  ०.२ टक्के कार्बेन्डाझिमची फवारणी करावी किंवा ३ ग्रॅम मॅंकोझेब प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

जांभळा करपा : 

  • हा बुरशीजन्य रोग पीक वाढीच्या कोणत्याही अवस्थेत येतो. पानावर सुरवातीस खोलगट, लांबट पांढुरके चट्टे पडतात. चट्ट्यांचा मधला भाग सुरवातीस जांभळट व नंतर काळपट होतो. 
  • चट्टे पान किंवा फुलांच्या दांड्यावर  दिसतात. चट्टे वाढून एकमेकात मिसळून पाने करपून वाळतात.

नियंत्रण : 

  • ३० ग्रॅम मॅंकोझेब किंवा २० ग्रॅम कार्बेन्डाझिम  किंवा २० ग्रॅम क्‍लोरोथॅलोनील प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून १५ दिवसाच्या अंतराने आलटून-पालटून फवारणी करावी. द्रावणात सर्फेक्‍टंटचा वापर करावा.

बुरशीनाशकांचा वापर :   

बीजप्रक्रिया : प्रति किलो बियाणे
ट्रायकोडर्मा  - चार ग्रॅम
थायरम किंवा कॅप्टन -  तीन ग्रॅम 

फवारणी
बुरशीनाशक  प्रमाण प्रति लिटर पाणी 
मॅंकोझेब   २.५ ग्रॅम
क्‍लोरोथॅलोनील   २ ग्रॅम
कार्बेन्डाझिम    १ ग्रॅम
प्रोपिकोनॅझोल   १ मि.लि.
कॉपर ऑक्‍सिक्‍लोराईड     ३ ग्रॅम

कीड नियंत्रण : 

फुलकिडे : 

  • फुलकिडे दिवसा पानाच्या बेचक्‍यात लपून राहतात. रात्री किंवा सकाळी पानातील अन्नरस शोषतात.  यामुळे पातीवर पांढरे ठिपके पडून रोपांची पाने वेडीवाकडी होतात. पानांना इजा झाल्यास कांदा नीट पोसत नाही. 
  • पिकाच्या कोणत्याही अवस्थेत प्रादुर्भाव होतो. या किडीचा प्रादुर्भाव झाल्यास रोगाचे प्रमाण देखील वाढते.

नियंत्रण : 

  • रोपांच्या पुनर्लागवडीअगोदर फोरेट (१० जी) एकरी ४ किलो जमिनीत मिसळावे किंवा कार्बोसल्फान (२५ ई. सी.)  १.५ मि.ली. प्रति लिटर पाण्यात मिसळून या द्रावणात रोपांची मुळे दोन तास बुडवून लागवड करावी. यामुळे २० ते २५ दिवसापर्यंत किडींपासून संरक्षण होते. 
  • किडीच्या प्रादुर्भावानुसार १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने डायमेथोएट १० मि.लि. किंवा सायपरमेथ्रीन (१० ई.सी.) ५ मि.लि. प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.  फवारणीच्या द्रावणात सर्फेक्‍टंट मिसळावा. 
  • कीडनाशकांची आटलटून पालटून फवारणी करावी.
कीटकनाशकांचा वापर
कीटकनाशक      प्रमाण प्रति लिटर पाणी   कीड 
कार्बोसल्फान  ( २५ इ.सी)   २ मि.लि.   फुलकिडे
सायपरमेथ्रीन ( १० इसी) ०.५ मि.लि.  फुलकिडे
डायमेथोएट  ( ३० इ.सी.)     १ मि.लि.  फुलकिडे
प्रोफेनोफॉस (५० इसी)  १ मि.लि.  फुलकिडे
ऑक्सीडिमेटॉन मिथाईल (२५ इ.सी.)  २ मि.लि.  फुलकिडे
लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन     ०.५ मि.लि.      फुलकिडे
डायकोफॉल  ( १८ इसी)  २ मि.लि.    लाल कोळी
इथिऑन   २ मि.लि.   लाल कोळी

- डॉ. विजय महाजन
संपर्क : ०२१३५ - २२२०२६ 

(लेखक राष्ट्रीय कांदा व लसूण संशोधन संचालनालय, 
राजगुरुनगर, जि. पुणे येथे कार्यरत आहेत.)

इतर अॅग्रो विशेष
जिनिंग बंदमुळे ३०० कोटींचा व्यवसाय ठप्पजळगाव ः वस्तू व सेवा करांतर्गत रिव्हर्स कनसेप्ट...
फळबाग, गोपालनातून शेतीला देतेय नवी दिशासौ. कविता चांदोरकर या मूळच्या मुंबई येथील रहिवासी...
शेडनेटमधील शेती करते आर्थिक प्रगती आर्थिकदृष्ट्या न पडवणाऱ्या पारंपरिक पिकांना...
जिगाव प्रकल्पाचे काम पूर्ण होणार तरी कधीबुलडाणा  : वऱ्हाडातील एक महत्त्वाकांक्षी...
शेती सांभाळली, विक्री व्यवस्थाही उभारलीपरभणी शहरातील शाळेमध्ये क्रीडा शिक्षक म्हणून...
ऊसतोडणी मजूर संख्या ३० टक्‍क्‍यांनी घटलीसांगली : सांगली-कोल्हापूर जिल्ह्यात कारखान्यांनी...
ठिबक कंपन्यांवर सरसकट कारवाई नकोपुणे : ठिबक घोटाळ्याचा तपास करणाऱ्या डॉ. सु. ल....
ग्रामीण पर्यटनाचा शाश्‍वत विकास गरजेचा...पुणे: भारतात निसर्गसाैंदर्याबराेबरच...
पोकळ पदव्यांत हरवलेले शिक्षण पाठ्यपुस्तकाच्या पलीकडे जाऊन इतर कौशल्ये विकसित...
राज्यात बुधवारपर्यंत कोरडे हवामानपुणे : गेल्या २४ तासांत सर्वांत कमी १२.८ अंश...
`पाणीबाणी`शी झुंजणारी भारतीय शेतीपाण्याची उपलब्धता दिवसेंदिवस घटतच जाणार आहे....
शेतकऱ्यांच्या वाढल्या ‘खरीप वेदना’पुणे : सोयाबीनचे कोसळेले भाव, तूर-मुगाची वेळेत न...
लोकभावनेच्या दबावामुळे कर्जमाफीत काही...नागपूर : कर्जबाजारी शेतकऱ्यांना दिवाळीआधी...
अखेर ‘डीबीटी’ धोरण जिल्हा परिषद सेस...पुणे  : राज्यात जिल्हा परिषदांमधील सेस...
साखर उद्योगाबाबत केंद्राशी वाटाघाटी करानागपूर : शेतकरी संघटना उसाला ३,५०० रुपयांची मागणी...
गोंदिया 11.5 अंशांवरपुणे : उत्तरेकडून थंड वारे वाहू लागले आहेत. याचा...
सरकारने शेतकऱ्यांचा विश्‍वासघात केला ः...औरंगाबाद: आलटून पालटून सत्ता भोगण्याचे सत्ताधारी...
भाजीपाला उत्पादकांचा धुक्‍यात घुसमटतोय...कोल्हापूर : गेल्या पंधरा दिवसांत भाजीपाल्याचे दर...
बदलत्या वातावरणामुळे द्राक्ष बागा...सांगली : जिल्ह्यातील द्राक्ष पट्ट्यात गेल्या तीन...
कोल्हापूरचे शिवसेना आमदार प्रकाश...नागपूर : छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...