Agriculture stories in Marathi, planning of sugarcane plantation, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

नियोजन ऊस लागवडीचे...
विजय माळी
शनिवार, 28 ऑक्टोबर 2017

ऊस पिकासाठी ठिबक सिंचनासाठी आराखडा तयार करीत असताना उसाची लागवड दक्षिण- उत्तर होेईल याचा विचार करावा. याचा ऊस उत्पादन वाढीसाठी फायदा होतो.

पूर्व- पश्चिम लागवडीपेक्षा  दक्षिण- उत्तर लागवड केलेल्या उसाचे उत्पादन १२ ते १५ टक्के नेहमी जास्त येते. 

दक्षिण- उत्तर लागवडीबाबत संशोधनाचे निष्कर्ष : 

ऊस पिकासाठी ठिबक सिंचनासाठी आराखडा तयार करीत असताना उसाची लागवड दक्षिण- उत्तर होेईल याचा विचार करावा. याचा ऊस उत्पादन वाढीसाठी फायदा होतो.

पूर्व- पश्चिम लागवडीपेक्षा  दक्षिण- उत्तर लागवड केलेल्या उसाचे उत्पादन १२ ते १५ टक्के नेहमी जास्त येते. 

दक्षिण- उत्तर लागवडीबाबत संशोधनाचे निष्कर्ष : 

  • याप (१९२०) यांच्या अभ्यासानुसार १०० स्क्वेअर सें.मी. उसाचे पान ताशी २.०८ मिलिग्रॅम ते १०.०१ मिलिग्रॅम कार्बन डाय- ऑक्साईडचे शोषण करते. एका उसाला तीन ते चार महिन्यांनंतर कायमस्वरूपी दोन सरींतील अंतरानुसार १२ ते १६ पाने हिरवी असतात व या पानांचे आकारमान काढले, तर ६००० ते ८००० स्क्वेअर सें.मी. एवढे असते.
  • गुंडिंग, १९४२ यांनी केलेल्या अभ्यासानुसार, एका उसासाठी दररोज ६००० स्क्वे. सें.मी. उसाच्या पानाचे आकारमान असणाऱ्या जातीसाठी (को- ८६०३२, को- ७२१९ इत्यादी) ३०२.४० ग्रॅम कार्बन डाय- ऑक्साईड, तर ८००० स्क्वे. सें.मी.साठी ४०३ ग्रॅम कार्बन डाय- आॅक्साईडची गरज असते. ते घेण्याचे प्रमाण सकाळी ८ ते १० व सायंकाळी २ ते ४ या कालावधीत सर्वांत जास्त असते. कार्बन डाय- ऑक्साईडची घनता जास्त असल्याने तो जमिनीपासून २ ते २.५ फुटांपर्यंतच जास्त असतो. 
  • आपल्याकडे वर्षभरामध्ये एकूण वाहणाऱ्या वाऱ्यापैकी जवळपास ६५ ते ७० टक्के वारा हा पूर्वेकडून पश्चिमेकडे किंवा पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहत असतो. उरलेला ३० ते ३५ टक्के वारा हा दक्षिण- उत्तर किंवा उत्तर- दक्षिण वाहत असतो. जर आपण उसाची पूर्व- पश्चिम लागवड केली, तर वाऱ्याच्या प्रवाहामुळे जमिनीलगत असणारा कार्बन डाय- ऑक्साईड वायू आपल्या शेतातून जास्त प्रमाणात वाहून जातो. 
  • जर दक्षिण- उत्तर लागवड केली, तर वाऱ्याला अडथळा निर्माण होऊन जमिनीलगत असणारा कार्बन डाय- ऑक्साईड वायू वाहून जाण्याचे प्रमाण कमी होते. परिणामी फडामध्ये कार्बन डाय- ऑक्साईड वायू जास्त प्रमाणात राहून ऊस पिकास शोषून घेण्यासाठी फायदा होतो. 
  • वारा वाहण्याचे प्रमाण सकाळी ८ ते १० व दुपारी ३ ते ५ या वेळेत जास्त असते आणि ऊस पीक कार्बन डाय- ऑक्साईड घेण्याचे प्रमाणही याच कालावधीत जास्त आहे. 
  • सिंग बी. एन. व लाल के. एन. (१९३५) या शास्त्रज्ञांच्या मते पानांमध्ये अन्न तयार करण्याचे प्रमाण वातावरणातील कार्बन डाय- ऑक्साईडचे प्रमाण कमी- जास्त होण्यावर असते. त्याचबरोबर वातावरणामध्ये उसाच्या फडाबाहेर ३२० पीपीएम व उसाच्या फडामध्ये ५०० पीपीएमपासून ते ६०० पीपीएम पर्यंत कार्बन डाय- ऑक्साईडचे प्रमाण राहते. तो पानांनी शोषून घेण्यासाठी दक्षिण- उत्तर लागवड करणे फायद्याचे ठरते.

उसाभोवताली शेवरी किंवा उंच गवताची लागवड :
साधारणपणे सर्वच ठिकाणी उसाची दक्षिण- उत्तर लागवड करणे शक्य होत नाही, यामध्ये शेताची लांबी- रुंदी, जमिनीचा उतार, सोईस्कर रस्ता, शेती करण्याचे वळण / सवय आदी बाबींचा समावेश होतो. दक्षिण- उत्तर लागवड करणे अशक्य असल्यास, पूर्व- पश्चिम लागवड केल्यास उसाच्या सर्व बाजूंनी वारा थोपविण्यासाठी शेवरी किंवा जनावरांच्या चाऱ्यासाठी लागणारे उंच वाढणारे गवताची लागवड करावी. यामुळे ऊस उत्पादनात घट येणार नाही.
पूर्वीच्या काळात आपण ऊस लागवडीनंतर शेवरीचा ताटवा / ओळ लावत होतो. परंतु सध्या बरेचसे शेतकरी शेवरी काढण्यासाठी जादा शेतमजूर लागत असल्यामुळे किंवा आंतरमशागतीसाठी अडचण निर्माण होते म्हणून शेवरी लावत नाहीत. मात्र, शेवरी किंवा चाऱ्यासाठी उंच गवताची लागवड फायद्याची ठरते.

संपर्क : विजय माळी, ९४०३७७०६४९ 
(वरिष्ठ कृषी विद्यावेत्ता, जैन इरिगेशन सिस्टीम्स लि., जळगाव)

इतर अॅग्रो विशेष
दूधदर प्रश्नी विधिमंडळ दणाणले; सभेत...नागपूर : राज्यात सुरु असलेल्या दूध दर आंदोलनाचे...
दूध आंदोलन तापले, बहुतांश जिल्ह्यात...पुणे : शेतकऱ्यांना प्रति लिटर थेट पाच रुपये...
कोल्हापूरात दूध संकलन १०० टक्के बंद ! कोल्हापूर- गायीच्या दूधाला प्रतिलिटर पाच...
आंतरराष्ट्रीय सुबाभूळ परिषदेच्या...पोषण हा पशुपालनातील सगळ्यात महत्त्वाचा घटक आहे....
चिंब झाली रान माती...कमी पाऊसमानानंतर उद्भवणारी पाणीटंचाई आणि दुष्काळी...
आंदोलन होणारचकोल्हापूर/ पुणे : अनेक दूध संघ अगोदरच गायीच्या...
काेकण, विदर्भात तुरळक ठिकाणी...पुणे : बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाचे क्षेत्र...
साखर कारखान्यांकडे १२ हजार कोटींची...लखनौ ः उत्तर प्रदेशात २०१७-१८ च्या हंगामात...
संघांकडून दूध दरात तीन रुपयांची वाढपुणे ः दूध दरावर ताेडगा काढण्यासाठी राज्य सरकारने...
पीककर्ज वितरण केवळ ३० टक्केचपुणे : शेतकऱ्यांना पीककर्ज वाटपात दिरंगाई...
सेंद्रिय भातशेतीसोबतच राबविली थेट...पुणे जिल्ह्यातील भोयरे (ता. मावळ) येथील रोहिदास...
विठ्ठला या सरकारला सुबुध्दी दे !...पंढरपूर, जि. सोलापूर : कर्नाटक व केरळच्या धर्तीवर...
खरिपाचा पेरा अद्यापही माघारलेलाचनवी दिल्ली ः देशात गुरुवारपर्यंत (ता. १२) खरिपाची...
पंढरीत विठ्ठलाला दुग्धाभिषेक करुन...अकोला : कर्नाटक व केरळच्या धर्तीवर राज्यातही...
राज्यात तुरळक ठिकाणी मुसळधारेचा इशारापुणे : बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या कमी दाब...
राज्यात मोठ्या धरणांमध्ये यंदा अधिक साठापुणे : राज्यातील प्रमुख धरणांच्या पाणलोटात सुरू...
शाश्वत शेती, पूरक व्यवसायातून गावांना...जल, जमीन, जंगल आणि जननी या चार घटकांमुळे मानव...
शेतीला दिली नवतंत्रज्ञान, पशुपालनाची जोडबुर्ली (ता. पलूस, जि. सांगली) येथील महिला शेतकरी...
सेवा कसली, ही तर चक्क लूटबॅंकांच्या सेवांमध्ये काही त्रुटी असतील तर...
‘परभणी शक्ती’ने मिळेल ज्वारीला बळआपला आहार हा रिजन अन् सिझन स्पेसिफीक असला पाहिजे...