agriculture stories in marathi, sirpanch sandeep mane views on village development | Agrowon

शेती, शिक्षण अन् आरोग्यावर भर
विकास जाधव
गुरुवार, 7 सप्टेंबर 2017

शोषखड्डायुक्त तसेच गटारमुक्त गाव करण्याचा निर्धार करत कराड तालुक्‍यात सांडपाणी व्यवस्थापनामध्ये आम्ही आघाडीवर आहोत. किरपे गाव आता निर्मल व हागणदारीमुक्त होत आहे. 

नागपूर येथे झालेल्या अॅग्रोवन सरपंच महापरिषदेतून मला ग्रामविकासाच्या विविध संकल्पना समजल्या. ग्रामविकासाठी नेमके कसे नियोजन करायचे याची माहिती महापरिषदेतील विविध तज्ज्ञ तसेच प्रयोगशील सरपंचांकडून मिळाली. सरपंचपदाची जबाबदारी आल्यावर सुरवातीच्या काळात बऱ्याच गोष्टी कशा पद्धतीने राबवयाच्या हे अवगत नव्हते.

       सरपंचपदाचा गावाच्या विकासासाठी उपयोग झाला पाहिजे, या दृष्टीने नावीन्यपूर्ण काहीतरी करायचे हा ध्यास घेऊन कामास सुरवात केली.  मी पहिल्यांदा गावातील लोकांचे आरोग्य आणि सांडपाणी व्यवस्थापनाविषयी काम हाती घेतले. उपसरपंच, सदस्य तसेच ग्रामस्थांना विश्‍वासात घेऊन गाव गटारमुक्त करण्याचा निश्‍चय केला.

पुर्वी गावामध्ये गटारे तुंबून राहात होती. अस्वच्छतेमुळे डासांचा प्रादुर्भाव, दुर्गंधी यामुळे लोकांच्या आरोग्यावर परिणाम होत होता. हे लक्षात घेऊन मनरेगांतर्गत ८० व लोकसहभागातून ३० असे एकूण ११० शोषखड्डे घेतले. यामुळे अस्वच्छतेच्या प्रश्नावर मात करता आली. शोषखड्डायुक्त तसेच गटारमुक्त गाव करण्याचा निर्धार करत कराड तालुक्‍यात सांडपाणी व्यवस्थापनामध्ये आम्ही आघाडीवर आहोत. किरपे गाव आता निर्मल व हागणदारीमुक्त होत आहे. 

 
शिक्षण, शेतीविकासाला प्राधान्य ः 
सरपंच महापरिषदेमुळे ग्रामविकासाच्या दृष्टीने चार वर्षाचे नियोजन करता आले. लोकसहभागातून जिल्हा परिषद शाळा तसेच अंगणवाडी डिजिटल केली. या शाळांना ‘आयएसओ'' मानांकन मिळाले आहे. जिल्हा परिषद शाळेत पिण्याच्या पाण्यासाठी पाच हजार लिटर क्षमतेची टाकी बांधली.
      गावातील बहुतांशी कुटुंबे शेतीवर अवलंबून असल्याने शेतीविषयक प्रशिक्षणाचे अायोजन केले जाते. याचबरोबरीने आरोग्य शिबीर, स्त्रियांसाठी हिमोग्लोबीन, साखर, रक्तदाब तपासणी शिबिर गावामध्ये घेण्यात आले. गावाला पाणी पुरवठा करण्यासाठी चार विद्युतपंप होते. यामुळे वीज बिल मोठ्या प्रमाणात येत होते. यामुळे गावात जमा होणारा कर कमी पडत होता. यासाठी चार पैकी दोन पंप काढून त्याठिकाणी हातपंप बसवले. यामुळे वीज बिलामध्ये बचत झाली. या बचतीतून ज्येष्ठ नागरिकांसाठी गावामध्ये सर्वाजनिक ठिकाणी ३० सिमेंटची बाकडी बसवली आहेत. 
 
ग्राम सुधारणा, वृक्षारोपणावर भर ः 
दलितवस्ती सुधारणेंतर्गत साडेपाच लाखांचे क्राॅंक्रिटीकरण केले आहे. गावातील स्मशानभूमी अद्ययावत करण्याचे काम सुरू आहे. चौदाव्या वित्त अयोगाच्या निधीतून आरोग्य, शिक्षण, उपजीविका, महिला व बालकल्याण, अनुसूचित जाती व इतर बाबीवरती आराखडा बनवला असून प्राधान्यक्रम ठेवून कामे सुरू आहेत. या निधीतून चारही वर्षी वृक्ष लागवड व संगोपनाबाबत तरतूद केली आहे. 

पहिल्यावर्षी प्रत्येक कुटुंबास दोन झाडांचे वाटप केले. तसेच ग्रामपंचायतीने रस्त्याच्या दुर्तफा २०० झाडांची लागवड केली आहे. यामुळे गावाच्या वैभवात भर पडली आहे. मनरेगांतर्गत नॅडेप, गांडूळखत प्रकल्प, विहिरी या योजनांचा गावासाठी पुरेपूर लाभ करून घेतला आहे. वीजबचतीसाठी एलईडी दिवे, मनरेगा अंतर्गत १२ शौचालये, एक किलोमीटर पाणंद रस्ते आदी कामे करण्यात आली आहेत. 
 

  महापरिषदेमध्ये ऊर्जामंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी मार्गदर्शन करताना गावात वीजेसंदर्भात अडचण असली तर तर थेट फोन करण्याचे आवाहन सरपंचांना केले होते. आमच्या गावातील लोकवस्तीतून ११०० व्होल्ट क्षमतेची वीज वाहिनी गेली आहे. ही वीज वाहिनी धोकादायक असल्याने त्याचा मार्ग बदलण्याची आम्ही मागणी केली होती. आता ही वाहिनी बदलण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहे. त्याची प्रक्रिया सध्या सुरू आहे.
 
   संपर्क - संदीप माने, ९६८९००४२४३

इतर ग्रामविकास
‘आनंद निकेतन`ने घेतला शिक्षण,...स्वावलंबनातून शिक्षण तसेच सहिष्णुता, समता,...
महिला सन्मान, सबलीकरणातून ‘विटनेर`ने...ग्रामपंचायतीचा कारभार महिलांकडे सोपविणारे गाव...
जलसंधारणामुळे डोलू लागले कवठागावाचे...वाशीम जिल्ह्यातील दुष्काळग्रस्त कवठा (ता. रिसोड)...
पीकपद्धतींत बदल करून पांगरा शिंदे...हिंगोली जिल्ह्यातील पांगरा शिंदे (ता.वसमत) येथील...
कचरा प्रक्रिया प्रकल्पाचा बनवडी गावचा... राज्यातील प्रत्येक शहरासह गावासमोर सध्या...
फुलगावात ग्रामस्थांच्या कर्तृत्वाने...फुलगाव (ता. भुसावळ, जि.जळगाव) येथील ग्रामस्थांनी...
‘शाश्‍वत`ने दिली आदिवासी, मच्छीमारांना...भीमाशंकर (ता. आंबेगाव, जि. पुणे) परिसरात हंगामी...
स्वकर्तृत्वातून प्रगती साधलेले तारगावसातारा जिल्ह्यात अनेक गावे श्रमदान, गावातील एकी व...
दुग्धव्यवसायातून प्रगती साधलेले पिंपळगावपुणे जिल्ह्यात आंबेगाव तालुक्‍यातील पिंपळगाव-खडकी...
शेती, ग्रामविकासासाठी झटतेय तांदलवाडी तांदलवाडी (ता. रावेर, जि. जळगाव) गावातील...
ग्रामसौंदर्यासह विविध सुविधांनी सज्ज...खरे काम निष्काम ही ग्रामसेवा, झटू सर्व भावे करू...
'मिनरल फाउंडेशन'ने दिली ग्राम, शेती...गोवा राज्यातील ‘मिनरल फाउंडेशन आॅफ गोवा’ ही...
काऱ्हाटीच्या रानमळ्यात पाण्याचा सुकाळकाही महिन्यांपूर्वी प्यायलाच पाणी नव्हते. जनावरे...
ग्रामसभांना मिळणार वनहक्क कायद्याचे धडे राज्यातील सहा हजार ५०० ग्रामसभांत वनहक्क...
हागणदारीमुक्तीबाबत महाराष्ट्राचा आदर्श ! ग्रामीण महाराष्ट्रात ‘हागणदारीमुक्ती’साठी...
ग्रामस्वच्छता, जलसमृद्धीन सौंदर्य...एकोपा, सलोखा ठेवला व विकासाचे ध्येय ठेवून कामे...
ग्रामपंचायत निवडणुकीवरही आयोगाची नजर...नगर ः ग्रामपंचायत निवडणुकीवरही अन्य...
ईशान्य फाउंडेशन रुजवतेय शाश्वत शेतीची... ईशान्य फाउंडेशन ही संस्था तळोजा औद्योगिक वसाहत...
गांधी जयंतीपर्यंत राज्यात हागणदारीमुक्‍...मुंबई ः राज्यातील सर्वच्या सर्व; म्हणजे ३८४ शहरे...
‘खडकपूर्णा’मुळे समृद्ध झाले सिनगाव...काळानुसार गावेही कात टाकत अाहेत. लोकसहभागातून...